Μία αλλαγή που αφορά άμεσα χιλιάδες πολίτες με ληξιπρόθεσμες οφειλές, αλλά και τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, δικηγόρους και δικαστικούς επιμελητές, τίθεται σε εφαρμογή από σήμερα, 1η Σεπτεμβρίου 2026.
Η διαδικασία της κατάσχεσης εις χείρας τρίτου, δηλαδή της δέσμευσης χρημάτων που διατηρεί ένας οφειλέτης σε τραπεζικό λογαριασμό, περνά σε νέο, πλήρως ψηφιοποιημένο περιβάλλον.
Η εφαρμογή βασίζεται στην ΚΥΑ 45243/2026 και ενεργοποιεί τις σχετικές αλλαγές του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Το σημαντικό είναι ότι δεν αλλάζει το πότε επιτρέπεται μία κατάσχεση ούτε καταργούνται οι γνωστές δικονομικές εγγυήσεις. Αλλάζει όμως δραστικά ο τρόπος με τον οποίο καταγράφεται, κοινοποιείται και παρακολουθείται η διαδικασία.
Τι σημαίνει «κατάσχεση εις χείρας τρίτου»
Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο «τρίτος» είναι η τράπεζα.
Ο πιστωτής έχει απαίτηση απέναντι στον οφειλέτη, αλλά τα χρήματα βρίσκονται στον τραπεζικό λογαριασμό.
Έτσι επιδίδεται κατασχετήριο προς την τράπεζα, ώστε εκείνη να μην αποδώσει το κατασχεθέν ποσό στον πελάτη αλλά να ακολουθήσει τη διαδικασία που προβλέπει ο νόμος.
Η τράπεζα πρέπει στη συνέχεια να δηλώσει αν υπάρχει η συγκεκριμένη απαίτηση και ποιο ποσό έχει δεσμευτεί.
Οκτώ ημέρες για την τράπεζα
Η βασική προθεσμία δεν αλλάζει.
Εντός οκτώ ημερών από την επίδοση, η τράπεζα πρέπει να γνωστοποιεί εάν:
υπάρχει διαθέσιμο ποσό,
έχουν προηγηθεί άλλες κατασχέσεις,
υπάρχουν ακατάσχετες απαιτήσεις,
ή συντρέχει άλλος νομικός λόγος που επηρεάζει τη διαδικασία.
Η μεγάλη διαφορά είναι ότι η δήλωση περνά πλέον ηλεκτρονικά.
Κάθε κατάσχεση αποκτά μοναδικό κωδικό
Το νέο σύστημα προβλέπει Μοναδικό Κωδικό Δήλωσης.
Έτσι κάθε υπόθεση μπορεί να ακολουθείται ψηφιακά χωρίς να βασίζεται σε φακέλους, χειρόγραφα πρωτόκολλα ή αναζητήσεις σε γραμματείες.
Η αλλαγή φαίνεται τεχνική, στην πράξη όμως μπορεί να λύσει ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της αναγκαστικής εκτέλεσης: το ποια πράξη έγινε πρώτη και πότε ακριβώς.
Η χρονοσήμανση αποκτά μεγάλη σημασία
Ας υποθέσουμε ότι δύο διαφορετικοί πιστωτές κινούν διαδικασία κατά του ίδιου οφειλέτη.
Σε μία τραπεζική κατάθεση δεν υπάρχουν απεριόριστα χρήματα.
Άρα η σειρά των κατασχέσεων μπορεί να επηρεάζει το ποιος προηγείται.
Η ηλεκτρονική χρονοσήμανση καταγράφει με ακρίβεια την ώρα και την ημερομηνία της κάθε πράξης.
Αυτό περιορίζει σημαντικά τις αμφισβητήσεις.
Τι αλλάζει για τον οφειλέτη
Μία από τις πιο χρήσιμες αλλαγές είναι ότι η πληροφορία γίνεται ευκολότερα προσβάσιμη.
Στο παλιό σύστημα, για να ενημερωθεί κάποιος για το περιεχόμενο δήλωσης της τράπεζας, μπορούσε να χρειάζεται αναζήτηση στη γραμματεία ή επικοινωνία μέσω δικηγόρου.
Στο νέο ψηφιακό περιβάλλον η διαδικασία αφήνει πολύ καθαρότερο ηλεκτρονικό ίχνος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο οφειλέτης μπορεί να «ξεμπλοκάρει» μόνος του μία νόμιμη κατάσχεση.
Μπορεί όμως να γνωρίζει πολύ γρηγορότερα τι ακριβώς έχει συμβεί.
Το ακατάσχετο δεν καταργείται
Η ψηφιοποίηση δεν σημαίνει ότι εξαφανίζονται οι προστασίες του νόμου.
Οι κανόνες για ακατάσχετες απαιτήσεις εξακολουθούν να ισχύουν.
Για παράδειγμα, ειδικές προβλέψεις ισχύουν για ποσά που αφορούν μισθούς, συντάξεις ή άλλες προστατευόμενες παροχές, μέσα στα όρια και υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει η νομοθεσία.
Άρα η φράση «από σήμερα κατασχέσεις με ένα κλικ» θα ήταν παραπλανητική.
Δεν αλλάζουν τα ουσιαστικά δικαιώματα. Ψηφιοποιείται η διαδικασία.
Ποιον ευνοεί η νέα ταχύτητα
Σε πρώτη ανάγνωση, τον πιστωτή.
Μία γρηγορότερη και σαφέστερη διαδικασία σημαίνει λιγότερες καθυστερήσεις στην αναγκαστική εκτέλεση.
Όμως η ψηφιακή διαφάνεια μπορεί να ωφελήσει και τον οφειλέτη, επειδή μειώνει τις αμφιβολίες σχετικά με:
το πότε έγινε η πράξη,
ποιος την έκανε,
ποιο ποσό αφορά,
και ποια ήταν η απάντηση της τράπεζας.
Servicers και τράπεζες μπαίνουν σε πιο αυστηρό περιβάλλον
Οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων χειρίζονται πλέον πολύ μεγάλο όγκο μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Η νέα διαδικασία αυξάνει την ανάγκη για:
σωστή ταυτοποίηση,
ακριβή δεδομένα,
άμεση ενημέρωση,
και πλήρη ηλεκτρονική τεκμηρίωση.
Ένα λάθος ΑΦΜ ή ένα λάθος ποσό δεν είναι απλώς γραφειοκρατικό πρόβλημα.
Μπορεί να οδηγήσει σε αμφισβήτηση της εκτέλεσης.
Τι πρέπει να κάνει κάποιος που βλέπει ξαφνικά δεσμευμένο λογαριασμό
Πρώτα να μάθει ποιος επέβαλε τη δέσμευση.
Άλλο η κατάσχεση από ιδιώτη πιστωτή ή servicer και άλλο από το Δημόσιο.
Στη συνέχεια πρέπει να ελεγχθούν:
το ποσό,
η νομική βάση,
τυχόν ακατάσχετος λογαριασμός,
το είδος των χρημάτων που βρίσκονταν στον λογαριασμό,
και το αν υπάρχουν περιθώρια ανακοπής ή άλλης νόμιμης ενέργειας.
Σε σοβαρές υποθέσεις χρειάζεται άμεσα νομική συμβουλή.
Η μεγάλη αλλαγή είναι ότι «όλα αφήνουν ώρα και ημερομηνία»
Από σήμερα το σύστημα γίνεται λιγότερο «χαρτί και γραμματεία» και περισσότερο ψηφιακό αρχείο.
Και αυτό μπορεί να αποδειχθεί σημαντικότερο απ’ όσο φαίνεται.
Σε μια διαδικασία όπου λίγες ώρες ή μία λανθασμένη καταχώριση μπορούν να καθορίσουν ποιος δεσμεύει ποιο ποσό, η ακριβής ηλεκτρονική καταγραφή αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού.
