Νέα εποχή στις κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών φέρνει η πλήρης ψηφιοποίηση της διαδικασίας κατάσχεσης εις χείρας τρίτου, περιορίζοντας σημαντικά τη γραφειοκρατία και επιταχύνοντας τις διαδικασίες για Δημόσιο, τράπεζες, servicers και άλλους ιδιώτες πιστωτές.
Από την 1η Σεπτεμβρίου, η διαδικασία πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας της Ομοσπονδίας Δικαστικών Επιμελητών Ελλάδας, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο υποβάλλονται και παρακολουθούνται οι δηλώσεις των τραπεζών.
Για τους οφειλέτες η αλλαγή είναι σημαντική, καθώς η ηλεκτρονική διαδικασία καθιστά την αναγκαστική εκτέλεση ταχύτερη και περισσότερο αυτοματοποιημένη.
Παράλληλα, όμως, έχει προβλεφθεί ψηφιακή διαδικασία και για την άρση κατασχέσεων από την ΑΑΔΕ, εφόσον ο οφειλέτης πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Πώς θα γίνεται πλέον η κατάσχεση
Η κατάσχεση εις χείρας τρίτου χρησιμοποιείται όταν χρήματα που ανήκουν στον οφειλέτη βρίσκονται στην κατοχή τρίτου προσώπου ή φορέα. Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι τα χρήματα που βρίσκονται σε τραπεζικό λογαριασμό.
Με το νέο σύστημα, ο δικαστικός επιμελητής εισέρχεται στην ηλεκτρονική πλατφόρμα και εκδίδει Μοναδικό Κωδικό Δήλωσης (ΜΚΔ), καταχωρίζοντας μεταξύ άλλων τον αριθμό της κατασχετήριας έκθεσης και το αρμόδιο Πρωτοδικείο.
Στη συνέχεια, η τράπεζα υποβάλλει ηλεκτρονικά τη δήλωσή της σχετικά με την ύπαρξη απαιτήσεων ή καταθέσεων του οφειλέτη.
Η δήλωση υποβάλλεται σε PDF και συνοδεύεται από την απαιτούμενη ηλεκτρονική υπογραφή.
Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας προστίθεται αυτόματα ηλεκτρονική χρονοσφραγίδα, ώστε να πιστοποιούνται με ακρίβεια η ημερομηνία και η ώρα υποβολής.
Αυστηρές προθεσμίες για τις τράπεζες
Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν πλέον και οι προθεσμίες.
Η σχετική δήλωση πρέπει να υποβάλλεται έως τις 19:00 της όγδοης ή της τριακοστής ημέρας, ανάλογα με την περίπτωση, υπολογιζόμενης από την επομένη της επίδοσης του αντιγράφου της κατασχετήριας έκθεσης στον τρίτο.
Εάν η καταληκτική ημερομηνία είναι μη εργάσιμη, η προθεσμία μεταφέρεται στην αμέσως επόμενη εργάσιμη ημέρα.
Υπάρχει επίσης πρόβλεψη για τεχνική αδυναμία του συστήματος την τελευταία ημέρα της προθεσμίας, ώστε να μην προκαλείται απώλεια δικαιωμάτων εξαιτίας προβλήματος της ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
Ποιοι θα βλέπουν τα στοιχεία
Η πρόσβαση στις δηλώσεις δεν είναι ελεύθερη.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, δικαίωμα πρόσβασης έχουν συγκεκριμένα πρόσωπα που συνδέονται με τη διαδικασία, μεταξύ των οποίων ο δικαστικός επιμελητής, ο πληρεξούσιος του τρίτου και οι εξουσιοδοτημένοι δικηγόροι του οφειλέτη και του κατασχόντος.
Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται ηλεκτρονικό ίχνος της διαδικασίας και παρέχεται η δυνατότητα στα εμπλεκόμενα μέρη να γνωρίζουν την εξέλιξή της.
Πόσο κοστίζει
Η αμοιβή του δικαστικού επιμελητή καθορίζεται ανάλογα με το ύψος της απαίτησης.
Για ποσά έως 8.000 ευρώ προβλέπεται αμοιβή 150 ευρώ, ενώ για ποσά άνω των 8.000 ευρώ η αμοιβή ανέρχεται στα 300 ευρώ.
Προβλέπεται επίσης τέλος χρήσης της ηλεκτρονικής πλατφόρμας ίσο με το 3% της αμοιβής του δικαστικού επιμελητή, το οποίο, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, επιβαρύνει τον ίδιο.
ΑΑΔΕ: Πώς μπορεί να ξεμπλοκάρει ένας κατασχεμένος λογαριασμός
Στην αντίθετη κατεύθυνση λειτουργεί η νέα δυνατότητα ψηφιακής άρσης κατάσχεσης για οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση.
Για να γίνει η άρση απαιτείται σωρευτικά να πληρούνται τρεις βασικές προϋποθέσεις:
- Να έχει καταβληθεί το 25% της οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η κατάσχεση, μαζί με τις σχετικές επιβαρύνσεις.
- Το υπόλοιπο ποσό να βρίσκεται σε ενεργή ρύθμιση ή σε αναστολή πληρωμής.
- Οι υπόλοιπες ληξιπρόθεσμες οφειλές του συγκεκριμένου οφειλέτη να είναι εξοφλημένες ή νόμιμα τακτοποιημένες.
Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω του myAADE, στην εφαρμογή «Τα Αιτήματά μου», χωρίς να απαιτείται η παλαιότερη γραφειοκρατική διαδρομή.
Το κρίσιμο ακατάσχετο των 1.600 ευρώ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους οφειλέτες παρουσιάζουν και τα νέα ακατάσχετα όρια.
Για οφειλές προς το Δημόσιο, το προστατευόμενο ποσό αυξάνεται, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, από 1.250 σε 1.600 ευρώ τον μήνα, για δηλωμένο ακατάσχετο τραπεζικό λογαριασμό.
Η διαφορά είναι 350 ευρώ τον μήνα ή 4.200 ευρώ σε ετήσια βάση.
Αντίστοιχα, για οφειλές προς τράπεζες και άλλους ιδιώτες πιστωτές, το σχετικό όριο αυξάνεται από 1.500 σε 1.600 ευρώ, δηλαδή κατά 100 ευρώ.
Τι σημαίνουν πρακτικά οι αλλαγές
Η μεγάλη αλλαγή δεν είναι ότι δημιουργήθηκε τώρα η δυνατότητα κατάσχεσης τραπεζικών λογαριασμών. Αυτή υπήρχε ήδη.
Αυτό που αλλάζει είναι κυρίως η ταχύτητα και ο τρόπος διεκπεραίωσης της διαδικασίας.
Με τη μετάβαση από τη φυσική στην ηλεκτρονική διακίνηση των δηλώσεων, περιορίζονται τα ενδιάμεσα γραφειοκρατικά στάδια και δημιουργείται ένα περισσότερο τυποποιημένο σύστημα.
Για έναν πολίτη ή επαγγελματία με ληξιπρόθεσμες οφειλές, επομένως, το μήνυμα είναι διπλό: από τη μία πλευρά οι διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης γίνονται ταχύτερες και από την άλλη υπάρχουν συγκεκριμένοι μηχανισμοί προστασίας ή άρσης μιας κατάσχεσης, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
