Νέα παράταση για τις δηλώσεις συγκομιδής ελαιοκάρπου – Τι ισχύει από 1η Οκτωβρίου 2026, ποιοι πρέπει να ελέγξουν το Ελαιοκομικό Μητρώο και γιατί το θέμα αφορά ακόμη και το οικογενειακό λιοστάσι στο χωριό
Μια σημαντική αλλαγή που αφορά χιλιάδες ιδιοκτήτες ελαιοδέντρων και έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Κεφαλονιά και την Ιθάκη φέρνει το νέο χρονοδιάγραμμα για τις δηλώσεις συγκομιδής ελαιοκάρπου.
Η 1η Οκτωβρίου 2026 είχε αρχικά προσδιοριστεί ως ημερομηνία έναρξης της υποχρεωτικής διαδικασίας. Αυτό, όμως, δεν ισχύει πλέον.
Μετά τη νέα παράταση που δόθηκε από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, οι ιδιοκτήτες ελαιοτεμαχίων δεν είναι υποχρεωμένοι από σήμερα να υποβάλουν δήλωση συγκομιδής.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι το θέμα μπορεί να αγνοηθεί.
Και ειδικά στην Κεφαλονιά υπάρχει μία λεπτομέρεια που αξίζει ιδιαίτερη προσοχή: το νέο σύστημα δεν αφορά μόνο τους ανθρώπους που αυτοπροσδιορίζονται ως επαγγελματίες ελαιοπαραγωγοί.
Μπορεί να αφορά και τον κάτοικο ενός χωριού που έχει κληρονομήσει μερικές δεκάδες ελιές, τις μαζεύει κάθε χρόνο με την οικογένειά του και πηγαίνει τον καρπό στο ελαιοτριβείο για να εξασφαλίσει το λάδι του σπιτιού.
Τι ισχύει τελικά από σήμερα, 1η Οκτωβρίου
Το πρώτο που πρέπει να ξεκαθαριστεί είναι ότι δεν ξεκινά σήμερα η υποχρεωτική δήλωση συγκομιδής ελαιοκάρπου.
Με την παράταση που αποφασίστηκε, το χρονοδιάγραμμα μεταφέρεται κατά ένα έτος.
Η υποχρεωτική υποβολή των δηλώσεων συγκομιδής προβλέπεται πλέον να αρχίσει την 1η Οκτωβρίου 2027, ενώ η εφαρμογή των προβλεπόμενων κυρώσεων μετατίθεται για την 1η Οκτωβρίου 2028.
Επομένως, για τη φετινή περίοδο δεν υπάρχει υποχρέωση υποβολής της συγκεκριμένης δήλωσης.
Η διευκρίνιση είναι σημαντική, καθώς στο διαδίκτυο εξακολουθούν να υπάρχουν παλαιότερες ανακοινώσεις και δημοσιεύματα που αναφέρουν ως ημερομηνία έναρξης την 1η Οκτωβρίου 2026.
Η συγκεκριμένη ημερομηνία έχει πλέον μετατεθεί.
Έχω 30 ή 50 ελιές στο χωριό – Με αφορά;
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο σημείο για την Κεφαλονιά.
Σε πολλές περιοχές του νησιού υπάρχουν μικρά οικογενειακά λιοστάσια που περνούν από γενιά σε γενιά.
Οι ιδιοκτήτες τους δεν είναι απαραίτητα αγρότες. Μπορεί να ασκούν εντελώς διαφορετικό επάγγελμα ή να είναι συνταξιούχοι και απλώς κάθε φθινόπωρο να μαζεύουν τις ελιές τους για να εξασφαλίσουν το λάδι της οικογένειας.
Το νέο πλαίσιο, όμως, αναφέρεται στους νόμιμους κατόχους ελαιοτεμαχίων και όχι αποκλειστικά στους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες.
Με απλά λόγια, το ότι κάποιος δεν πουλά ελαιόλαδο ή δεν έχει ως επάγγελμα την ελαιοκαλλιέργεια δεν αποτελεί από μόνο του λόγο εξαίρεσης.
Γι’ αυτό οι ιδιοκτήτες μικρών ελαιώνων χρειάζεται να γνωρίζουν τι προβλέπεται και κυρίως να ελέγξουν εγκαίρως εάν τα στοιχεία τους στο Ελαιοκομικό Μητρώο είναι σωστά.
Το κρίσιμο όριο των 21 ελαιοδέντρων
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στο όριο των 21 ελαιοδέντρων.
Ο λόγος είναι ότι από αυτή την κλίμακα αρχίζουν τα χρηματικά πρόστιμα που έχουν προβλεφθεί για τη μη υποβολή δήλωσης συγκομιδής, όταν το σύστημα εφαρμοστεί πλήρως.
Οι προβλεπόμενες κυρώσεις κλιμακώνονται ανάλογα με τον αριθμό των δέντρων.
Για εκμεταλλεύσεις με 21 έως 50 ελαιόδεντρα το πρόστιμο προβλέπεται στα 100 ευρώ.
Για 51 έως 100 δέντρα ανεβαίνει στα 500 ευρώ, ενώ για 101 έως 500 ελαιόδεντρα φθάνει τα 1.000 ευρώ.
Στην επόμενη κατηγορία, από 501 έως 1.000 δέντρα, προβλέπεται πρόστιμο 3.000 ευρώ, ενώ για περισσότερα από 1.000 ελαιόδεντρα φθάνει τα 5.000 ευρώ.
Υπάρχουν επίσης προβλέψεις για περιπτώσεις ανακριβών δηλώσεων σχετικά με τις ποσότητες του ελαιοκάρπου.
Το σημαντικό, ωστόσο, είναι ότι μετά τη νέα παράταση οι συγκεκριμένες κυρώσεις δεν ενεργοποιούνται τώρα. Η εφαρμογή τους έχει μετατεθεί για την 1η Οκτωβρίου 2028.
Προσοχή: Άλλο η δήλωση συγκομιδής και άλλο το Ελαιοκομικό Μητρώο
Εδώ βρίσκεται μια διάκριση που μπορεί εύκολα να προκαλέσει σύγχυση.
Η παράταση αφορά την υποχρεωτική δήλωση συγκομιδής ελαιοκάρπου.
Δεν σημαίνει ότι αναστέλλεται ή καταργείται η διαδικασία εγγραφής και επικαιροποίησης του Ελαιοκομικού Μητρώου.
Αντίθετα, η περίοδος μέχρι την εφαρμογή του νέου συστήματος δίνει στους ιδιοκτήτες χρόνο ώστε να διαπιστώσουν εάν τα ελαιοτεμάχιά τους είναι σωστά καταχωρισμένα.
Και αυτό είναι κρίσιμο, διότι η ορθή εγγραφή στο Μητρώο συνδέεται με τη μελλοντική διαδικασία των δηλώσεων συγκομιδής.
Τι έχει ζητήσει η Περιφέρεια για Κεφαλονιά και Ιθάκη
Η αρμόδια Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων είχε ήδη ενημερώσει ειδικά τους ενδιαφερομένους σε Κεφαλονιά και Ιθάκη για την ανάγκη εγγραφής ή επικαιροποίησης των στοιχείων τους.
Για τις σχετικές διαδικασίες απαιτούνται στοιχεία του κατόχου, στοιχεία που αποδεικνύουν την ιδιοκτησία ή νόμιμη κατοχή των ελαιοτεμαχίων και δεδομένα που επιτρέπουν τον ακριβή εντοπισμό τους.
Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να χρειαστούν τοπογραφικά διαγράμματα ή κτηματολογικά στοιχεία.
Η υπηρεσία έχει παράλληλα επισημάνει ότι ο μεγάλος αριθμός αιτήσεων σε συνδυασμό με τις διαθέσιμες υπηρεσιακές δυνατότητες μπορεί να προκαλέσει καθυστερήσεις.
Αυτός είναι και ένας επιπλέον λόγος για να μη μείνει η διαδικασία για την τελευταία στιγμή.
Τι πρέπει να κάνει σήμερα κάποιος που έχει ελιές
Το πρώτο είναι να μην πανικοβληθεί.
Δεν υπάρχει κάποια νέα δήλωση συγκομιδής που πρέπει να υποβληθεί σήμερα, 1η Οκτωβρίου 2026.
Υπάρχει, όμως, πλέον αρκετός χρόνος ώστε κάθε ιδιοκτήτης να διαπιστώσει εάν ο μικρός ή μεγάλος ελαιώνας του εμφανίζεται σωστά στο Ελαιοκομικό Μητρώο.
Ιδιαίτερα όσοι έχουν δεκάδες ελιές από κληρονομιά ή παλιές οικογενειακές ιδιοκτησίες είναι χρήσιμο να ελέγξουν εγκαίρως την εικόνα τους.
Διότι ακριβώς σε αυτές τις περιπτώσεις είναι πιθανότερο να υπάρχουν παλιά στοιχεία, μεταβολές ιδιοκτησίας ή ελαιοτεμάχια που δεν έχουν αποτυπωθεί όπως απαιτεί το σημερινό σύστημα.
Το οικογενειακό λιοστάσι μπαίνει πλέον στην ψηφιακή εποχή
Για την Κεφαλονιά το ζήτημα έχει μια ιδιαίτερη διάσταση.
Η ελιά στο νησί δεν είναι αποκλειστικά επαγγελματική δραστηριότητα.
Είναι οι 30 ελιές του παππού, οι 50 ή 100 που μοιράστηκαν στα παιδιά, το μικρό λιοστάσι δίπλα στο χωριό και η οικογένεια που κάθε Οκτώβριο και Νοέμβριο μαζεύεται για να βγάλει το λάδι της χρονιάς.
Ακριβώς γι’ αυτό πολλοί ιδιοκτήτες μπορεί να θεωρούν ότι οι νέες υποχρεώσεις αφορούν «τους αγρότες» και όχι τους ίδιους.
Αυτό είναι το σημείο που χρειάζεται προσοχή.
Το νέο σύστημα αφορά τους νόμιμους κατόχους των ελαιοτεμαχίων και συνεπώς μπορεί να αγγίξει πολύ περισσότερες οικογένειες από όσες θεωρούν σήμερα ότι έχουν σχέση με ένα «αγροτικό μητρώο».
Το θετικό είναι ότι υπάρχει πλέον χρόνος.
Η 1η Οκτωβρίου 2026 δεν φέρνει υποχρεωτική δήλωση συγκομιδής. Η σχετική υποχρέωση μεταφέρεται για την 1η Οκτωβρίου 2027 και οι κυρώσεις για έναν ακόμη χρόνο αργότερα.
Το μήνυμα για τους ιδιοκτήτες στην Κεφαλονιά είναι επομένως απλό:
Δεν χρειάζεται να κάνουν δήλωση συγκομιδής σήμερα. Χρειάζεται όμως να αξιοποιήσουν τον χρόνο που κέρδισαν για να ελέγξουν το Ελαιοκομικό Μητρώο τους – πριν η υποχρέωση φτάσει στην πόρτα τους.
