Σε εφαρμογή τίθεται ένα νέο ενιαίο πλαίσιο για την καταχώριση και την παρακολούθηση των συναλλαγών μη εξυπηρετούμενων δανείων, με στόχο να δημιουργηθεί μια περισσότερο διαφανής και οργανωμένη εικόνα της δευτερογενούς αγοράς των λεγόμενων «κόκκινων» δανείων.
Η νέα Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Συναλλαγών Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων προβλέπεται στην κοινή υπουργική απόφαση των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου, η οποία δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Πρόκειται ουσιαστικά για έναν κεντρικό πληροφοριακό κόμβο, στον οποίο θα συγκεντρώνονται στοιχεία για χαρτοφυλάκια μη εξυπηρετούμενων δανείων και τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται γύρω από αυτά.
Ποιοι θα χρησιμοποιούν τη νέα πλατφόρμα
Η πλατφόρμα θα λειτουργεί στη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους και θα απευθύνεται στους βασικούς συμμετέχοντες στη συγκεκριμένη αγορά.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- τράπεζες,
- εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers),
- επενδυτές,
- αρμόδιες εποπτικές και ελεγκτικές αρχές.
Για τους χρήστες που διαθέτουν ελληνικό ΑΦΜ, η πρόσβαση θα πραγματοποιείται μέσω του gov.gr και θα υπάρχει δυνατότητα ταυτοποίησης με κωδικούς Taxisnet.
Για όσους δεν διαθέτουν ελληνικό ΑΦΜ, προβλέπεται διαφορετικός μηχανισμός πρόσβασης, με εταιρικό email, κωδικό πρόσβασης και προσωρινό κωδικό επιβεβαίωσης.
Τι θα μπορούν να κάνουν τράπεζες, servicers και επενδυτές
Μέσα από το νέο ηλεκτρονικό περιβάλλον θα είναι δυνατή η ανάρτηση χαρτοφυλακίων που προορίζονται προς πώληση, ώστε οι ενδιαφερόμενοι επενδυτές να μπορούν να εκδηλώνουν ενδιαφέρον και να υποβάλλουν προσφορές.
Παράλληλα, θα υποστηρίζονται διαδικασίες ελέγχου και δέουσας επιμέλειας, ενώ προβλέπεται η λειτουργία εικονικού δωματίου δεδομένων.
Το σύστημα θα διαθέτει ακόμη ηλεκτρονική επικοινωνία μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών, ειδοποιήσεις, στατιστικές αναφορές και αναλυτικό αρχείο των ενεργειών που πραγματοποιεί κάθε χρήστης.
Στόχος είναι να υπάρχουν συγκρίσιμα δεδομένα για τις συναλλαγές, αλλά και καλύτερες συνθήκες αξιολόγησης και διαπραγμάτευσης των χαρτοφυλακίων.
Τι γίνεται υποχρεωτικό
Μία από τις σημαντικότερες προβλέψεις του νέου πλαισίου αφορά τη διάκριση μεταξύ της πραγματοποίησης μιας συναλλαγής μέσω της πλατφόρμας και της υποχρέωσης καταχώρισής της.
Η ίδια η διαπραγμάτευση ή πώληση ενός χαρτοφυλακίου μέσω της πλατφόρμας παραμένει προαιρετική.
Δεν ισχύει, όμως, το ίδιο για την ενημέρωση του συστήματος.
Η καταχώριση των χαρτοφυλακίων που πρόκειται να διατεθούν, καθώς και των αποτελεσμάτων των συναλλαγών, καθίσταται υποχρεωτική ακόμη και εάν η συμφωνία πραγματοποιηθεί εκτός της ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
Προθεσμία 90 ημερών
Εφόσον μία συναλλαγή πραγματοποιείται εκτός του νέου συστήματος, τα σχετικά στοιχεία θα πρέπει να καταχωρίζονται στην πλατφόρμα εντός 90 ημερών.
Αντίθετα, όταν η διαδικασία ολοκληρώνεται μέσω της ίδιας της πλατφόρμας, η σχετική ενημέρωση θα πραγματοποιείται αυτόματα.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να δημιουργηθεί μια περισσότερο ολοκληρωμένη εικόνα της αγοράς, ανεξάρτητα από το εάν οι επιμέρους συμφωνίες πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά μέσα από το νέο σύστημα ή με άλλον τρόπο.
Τι θα γίνει με τις παλαιότερες συναλλαγές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η υποχρέωση καταχώρισης ιστορικών στοιχείων προηγούμενων ετών.
Τράπεζες, servicers και οι υπόλοιποι υπόχρεοι φορείς καλούνται να υποβάλουν στοιχεία για συναλλαγές που έχουν πραγματοποιηθεί από την 1η Ιανουαρίου 2019 έως την έναρξη ισχύος της νέας απόφασης.
Για την ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας προβλέπεται χρονικό περιθώριο εννέα μηνών.
Πρακτικά, επομένως, η νέα βάση δεδομένων δεν θα περιοριστεί στις μελλοντικές μεταβιβάσεις, αλλά θα επιχειρήσει να συγκεντρώσει και σημαντικό μέρος της προηγούμενης δραστηριότητας της αγοράς μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Τα δεδομένα θα διατηρούνται για 10 χρόνια
Τα στοιχεία που θα συγκεντρώνονται μέσω της πλατφόρμας προβλέπεται να διατηρούνται για δέκα χρόνια.
Μετά την παρέλευση της συγκεκριμένης περιόδου, πληροφορίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην ταυτοποίηση φυσικών προσώπων θα ανωνυμοποιούνται.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται παράλληλα στην προστασία των πληροφοριών που θα διακινούνται μέσω του συστήματος.
Μεταξύ των μέτρων ασφαλείας προβλέπονται διαβαθμισμένα δικαιώματα πρόσβασης, πολυπαραγοντική ταυτοποίηση, κρυπτογράφηση δεδομένων, δημιουργία αντιγράφων ασφαλείας, συνεχής παρακολούθηση του συστήματος και περιοδικοί έλεγχοι ευπαθειών.
Κυρώσεις για όσους δεν καταχωρίζουν τα στοιχεία
Το νέο πλαίσιο δεν περιορίζεται μόνο στη δημιουργία μιας ηλεκτρονικής υποδομής.
Για τους φορείς και τους επενδυτές που δεν εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις ενημέρωσης και καταχώρισης προβλέπεται η δυνατότητα επιβολής κυρώσεων βάσει του νόμου 5072/2023.
Η υποχρεωτική καταγραφή των χαρτοφυλακίων και των αποτελεσμάτων των συναλλαγών αποτελεί, συνεπώς, βασικό στοιχείο του νέου συστήματος.
Η δημιουργία της πλατφόρμας φιλοδοξεί να καταστήσει περισσότερο οργανωμένη και διαφανή τη δευτερογενή αγορά των «κόκκινων» δανείων, δημιουργώντας παράλληλα ένα κεντρικό σημείο συγκέντρωσης των δεδομένων για τις μεταβιβάσεις που πραγματοποιούνται στην ελληνική αγορά.
