Κόκκινα δάνεια: Οι servicers θα ελέγχονται, αλλά δεν θα χάνουν τις αμοιβές τους – Η σύσταση του ΔΝΤ που αφήνει εκτός η κυβέρνηση!

Αυστηρότερους ελέγχους στη διαχείριση των κόκκινων δανείων του προγράμματος «Ηρακλής» προωθεί η κυβέρνηση, χωρίς όμως να υιοθετεί την πιο ουσιαστική οικονομική κύρωση που εισηγήθηκε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο: την οριστική περικοπή αμοιβών των servicers όταν δεν επιτυγχάνουν τους προβλεπόμενους στόχους. Έτσι, ενώ ενισχύεται η διαφάνεια στη διαχείριση δανείων που συνδέονται με κρατικές εγγυήσεις, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο οι εταιρείες διαχείρισης θα έχουν επαρκή οικονομικά κίνητρα για την αποτελεσματικότερη διευθέτησή τους.

Νέους κανόνες για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, τους γνωστούς servicers, περιλαμβάνει σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση.

Οι ρυθμίσεις αφορούν τις εταιρείες που διαχειρίζονται δάνεια τα οποία έχουν τιτλοποιηθεί μέσω του προγράμματος «Ηρακλής», με την παροχή εγγυήσεων από το Ελληνικό Δημόσιο.

Η κυβερνητική πρωτοβουλία προβλέπει ετήσιους διαχειριστικούς ελέγχους και δημοσιοποίηση βασικών συμπερασμάτων για τον τρόπο διαχείρισης των απαιτήσεων.

Ωστόσο, η σημαντικότερη σύσταση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, που αφορά την απώλεια μέρους των αμοιβών των servicers σε περίπτωση ανεπαρκών επιδόσεων, δεν περιλαμβάνεται στις προτεινόμενες διατάξεις.

Τι αλλάζει για τους servicers

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του σχεδίου νόμου, οι εταιρείες που διαχειρίζονται τιτλοποιημένα δάνεια του προγράμματος «Ηρακλής» θα υποβάλλονται υποχρεωτικά σε ετήσιο διαχειριστικό έλεγχο.

Ο έλεγχος θα πραγματοποιείται από ανεξάρτητο ελεγκτή ή ελεγκτική οντότητα και θα επικεντρώνεται κυρίως στις οικονομικές παραμέτρους της διαχείρισης.

Συγκεκριμένα, θα εξετάζονται οι αμοιβές και τα έξοδα των φυσικών και νομικών προσώπων που συμμετέχουν στη διαδικασία είσπραξης απαιτήσεων, καθώς και οι αμοιβές των ίδιων των εταιρειών διαχείρισης.

Στόχος είναι να υπάρχει σαφέστερη εικόνα για το κόστος διαχείρισης των δανείων και για τις οικονομικές επιβαρύνσεις που συνδέονται με τη διαδικασία ανάκτησης των οφειλών.

Θα δημοσιοποιούνται τα αποτελέσματα των ελέγχων

Μία από τις βασικές αλλαγές αφορά την υποχρέωση δημοσιοποίησης περίληψης του πορίσματος του ετήσιου διαχειριστικού ελέγχου.

Η δημοσιοποίηση θα γίνεται με τρόπο που θα προστατεύει τις εμπιστευτικές πληροφορίες, τα προσωπικά δεδομένα και τα επιχειρησιακά απόρρητα.

Η πλήρης έκθεση θα υποβάλλεται στην Επιτροπή Παρακολούθησης Εγγυήσεων για λογαριασμό του Ελληνικού Δημοσίου, στις λοιπές αρμόδιες εποπτικές αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Με τον τρόπο αυτό, οι αρμόδιοι φορείς θα αποκτούν πιο συστηματική πληροφόρηση για τη διαχείριση των τιτλοποιημένων δανείων που συνδέονται με κρατικές εγγυήσεις.

Η αλλαγή αυτή ενισχύει τον μηχανισμό εποπτείας, χωρίς ωστόσο να συνεπάγεται αυτομάτως οικονομικές κυρώσεις για τις εταιρείες που δεν επιτυγχάνουν τους επιχειρησιακούς στόχους τους.

Η σύσταση του ΔΝΤ που δεν υιοθετείται

Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον εντοπίζεται σε όσα δεν περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, σε ειδική έκθεσή του, είχε επισημάνει ότι οι υφιστάμενες συμβάσεις του προγράμματος «Ηρακλής» δεν παρέχουν επαρκώς ισχυρά οικονομικά κίνητρα στους servicers.

Το πρόβλημα αφορά τον τρόπο με τον οποίο συνδέεται η αμοιβή των εταιρειών με την επίτευξη των στόχων είσπραξης.

Στο σημερινό συμβατικό πλαίσιο που περιγράφει το Ταμείο, όταν οι καθαρές εισπράξεις υπολείπονται σημαντικά των στόχων, μέρος της αμοιβής του διαχειριστή μπορεί να αναβληθεί.

Αυτό σημαίνει ότι η καταβολή μετατίθεται χρονικά, χωρίς η συγκεκριμένη αναβολή να ισοδυναμεί με οριστική απώλεια της αμοιβής.

Το ΔΝΤ θεωρεί ότι αυτός ο μηχανισμός δεν ασκεί αρκετή οικονομική πίεση στις εταιρείες για να επιτυγχάνουν τους στόχους που έχουν συμφωνηθεί.

Το κρίσιμο όριο του 20%

Ένα ακόμη σημείο που έχει προκαλέσει την κριτική του ΔΝΤ είναι το όριο απόκλισης από τους στόχους.

Σύμφωνα με την έκθεση που επικαλείται το δημοσίευμα, ο μηχανισμός αναβολής μέρους της αμοιβής ενεργοποιείται όταν η υστέρηση των καθαρών εισπράξεων φτάσει το 20%.

Το Ταμείο προτείνει έναν πιο αναλογικό μηχανισμό, ο οποίος θα ενεργοποιείται και σε μικρότερες αποκλίσεις.

Κυρίως, όμως, εισηγείται να αντικατασταθεί η απλή αναβολή με πραγματική οικονομική κύρωση, δηλαδή με οριστική περικοπή αμοιβής όταν δεν επιτυγχάνονται οι προβλεπόμενες επιδόσεις.

Η συγκεκριμένη πρόταση δεν έχει ενσωματωθεί στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες.

Γιατί αφορά και το Ελληνικό Δημόσιο

Το ζήτημα δεν αφορά αποκλειστικά τις εταιρείες διαχείρισης και τους επενδυτές των τιτλοποιήσεων.

Στο πρόγραμμα «Ηρακλής», το Ελληνικό Δημόσιο παρέχει εγγυήσεις σε συγκεκριμένες κατηγορίες ομολόγων που εκδίδονται στο πλαίσιο των τιτλοποιήσεων.

Η αποτελεσματική διαχείριση των δανείων και η επίτευξη των προβλεπόμενων εισπράξεων συνδέονται με τη δυνατότητα εξυπηρέτησης των υποχρεώσεων αυτών.

Εάν οι εισπράξεις υστερούν σημαντικά, μπορεί να αυξηθεί ο κίνδυνος ενεργοποίησης των κρατικών εγγυήσεων, ανάλογα με τους όρους και την οικονομική κατάσταση κάθε τιτλοποίησης.

Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους το ΔΝΤ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ευθυγράμμιση των οικονομικών κινήτρων των servicers με την επίτευξη των επιχειρησιακών στόχων.

Τι σημαίνουν οι αλλαγές για τους δανειολήπτες

Για τους πολίτες που έχουν δάνεια υπό τη διαχείριση servicers, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις δεν προβλέπουν άμεση διαγραφή οφειλών, αυτόματη μείωση δόσεων ή νέα υποχρεωτική ρύθμιση.

Αφορούν κυρίως τον τρόπο εποπτείας των εταιρειών και τη διαφάνεια γύρω από τις οικονομικές διαδικασίες διαχείρισης των τιτλοποιημένων απαιτήσεων του «Ηρακλή».

Η ενίσχυση της εποπτείας μπορεί να συμβάλει σε αποτελεσματικότερη διαχείριση, δεν συνεπάγεται όμως από μόνη της ευνοϊκότερους όρους για κάθε δανειολήπτη.

Επιπλέον, οι νέοι έλεγχοι δεν αφορούν αδιακρίτως όλα τα δάνεια που διαχειρίζονται οι servicers, αλλά τις συγκεκριμένες τιτλοποιήσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των προτεινόμενων διατάξεων.

Έλεγχοι χωρίς την αυστηρότερη οικονομική κύρωση

Η κυβέρνηση επιλέγει να ενισχύσει τη διαφάνεια και τον έλεγχο των εταιρειών διαχείρισης, υιοθετώντας μέρος των συστάσεων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Η καθιέρωση ετήσιων ελέγχων αποτελεί αλλαγή στον τρόπο παρακολούθησης των τιτλοποιήσεων.

Παράλληλα, όμως, η απουσία πρόβλεψης για οριστική περικοπή αμοιβών αφήνει εκτός του νομοσχεδίου τον μηχανισμό οικονομικής πίεσης που εισηγείται το Ταμείο.

Το βασικό ερώτημα είναι εάν η αυξημένη εποπτεία θα αποδειχθεί αρκετή για τη βελτίωση των επιδόσεων των servicers ή εάν θα χρειαστούν και αυστηρότερα οικονομικά κίνητρα, ώστε η καθυστέρηση στην επίτευξη των στόχων να έχει πραγματικό κόστος για τις εταιρείες διαχείρισης.

Σε κάθε περίπτωση, οι ρυθμίσεις βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της νομοθετικής διαδικασίας και η τελική τους μορφή θα εξαρτηθεί από το κείμενο που θα ψηφιστεί.