243 επιχειρήσεις μπαίνουν στη χρηματοδότηση – 5,58 εκατ. ευρώ στους πανελλαδικούς τίτλους και μόλις 1,44 εκατ. σε 212 περιφερειακές και τοπικές εφημερίδες – Τέσσερις τίτλοι παίρνουν περισσότερα από ολόκληρο τον περιφερειακό Τύπο
Ένα ποσό 8.537.544,26 ευρώ κατευθύνεται σε 243 δικαιούχες επιχειρήσεις του έντυπου και περιοδικού Τύπου, στο πλαίσιο του νέου μηχανισμού χρηματοδότησης των Μέσων Ενημέρωσης.
Η χρηματοδότηση δεν αποτελεί μια αποσπασματική απόφαση. Εντάσσεται σε έναν ευρύτερο μηχανισμό οικονομικής στήριξης των ΜΜΕ, ο οποίος προβλέπει για το 2026 συνολική δαπάνη έως 16,8 εκατ. ευρώ και χρηματοδοτείται από τις πιστώσεις του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026–2030 της Προεδρίας της Κυβέρνησης.
Το συνολικό πλαίσιο της πενταετίας μπορεί να φτάσει τα 84 εκατ. ευρώ, εφόσον το ετήσιο ύψος των 16,8 εκατ. ευρώ διατηρηθεί σε ολόκληρη την περίοδο.
Το πρόγραμμα έχει συγκεκριμένα κριτήρια, διαδικασίες και περιορισμούς και έχει προηγηθεί απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το καθεστώς ενίσχυσης.
Αυτό, όμως, δεν εξαντλεί τη συζήτηση.
Γιατί η ανάγνωση των ίδιων των αριθμών της κατανομής αποκαλύπτει μια εντυπωσιακή απόσταση ανάμεσα στον πανελλαδικό και τον περιφερειακό Τύπο.
Τα 8.537.544 ευρώ και πού καταλήγουν
Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία της απόφασης, η κατανομή των χρημάτων έχει ως εξής:
38 πανελλαδικοί τίτλοι: 5.586.284,62 ευρώ.
212 περιφερειακές και τοπικές εφημερίδες: 1.441.976,44 ευρώ.
Περιοδικός Τύπος: 1.509.283,20 ευρώ.
Η σύγκριση είναι εντυπωσιακή.
Οι 212 περιφερειακές και τοπικές εφημερίδες, παρότι αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα των εντύπων της συγκεκριμένης κατηγορίας, μοιράζονται περίπου 1,44 εκατ. ευρώ.
Ο περιοδικός Τύπος λαμβάνει από μόνος του περισσότερα: περίπου 1,51 εκατ. ευρώ.
Και οι 38 πανελλαδικοί τίτλοι απορροφούν περίπου 5,59 εκατ. ευρώ.
Με βάση αυτά τα ποσά, ο μέσος πανελλαδικός τίτλος αντιστοιχεί σε περίπου 147.000 ευρώ, ενώ για μια περιφερειακή ή τοπική εφημερίδα ο αντίστοιχος αριθμός βρίσκεται περίπου στις 6.800 ευρώ.
Φυσικά πρόκειται για αριθμητικούς μέσους όρους και όχι για το πραγματικό ποσό κάθε δικαιούχου.
Δείχνουν, όμως, το μέγεθος της διαφοράς.
Τέσσερις εφημερίδες παίρνουν περισσότερα από 212 της Περιφέρειας
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα όταν εξετάζονται συγκεκριμένες από τις μεγαλύτερες χρηματοδοτήσεις.
Στα δημοσιευμένα στοιχεία εμφανίζονται:
Πρώτο Θέμα: 506.547,67 ευρώ
Καθημερινή της Κυριακής: 435.085,44 ευρώ
Τα Νέα: 345.826 ευρώ
Εφημερίδα των Συντακτών: 300.000 ευρώ
Οι τέσσερις τίτλοι συγκεντρώνουν αθροιστικά περίπου 1.587.459 ευρώ.
Όλες μαζί οι 212 περιφερειακές και τοπικές εφημερίδες της χώρας λαμβάνουν 1.441.976 ευρώ.
Με άλλα λόγια, τέσσερις πανελλαδικοί τίτλοι συγκεντρώνουν μεγαλύτερη χρηματοδότηση από το σύνολο των 212 περιφερειακών και τοπικών εφημερίδων.
Αυτό είναι ίσως το στοιχείο που ανοίγει τη σημαντικότερη συζήτηση για τη φιλοσοφία του προγράμματος.
Γιατί προκύπτει αυτή η διαφορά
Η εξήγηση βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στον ίδιο τον μηχανισμό υπολογισμού.
Η ΚΥΑ δεν προβλέπει αυθαίρετη επιλογή των ποσών.
Χρησιμοποιεί συγκεκριμένους δείκτες.
Για τη δεύτερη δράση, δύο από τα καθοριστικά μεγέθη είναι ο κύκλος εργασιών και οι Ετήσιες Μονάδες Εργασίας, δηλαδή ουσιαστικά η απασχόληση.
Στον σταθμισμένο δείκτη που χρησιμοποιείται για την κατανομή, ο κύκλος εργασιών έχει συντελεστή 35% και οι θέσεις εργασίας 65%.
Εδώ ακριβώς εμφανίζεται και το κρίσιμο ερώτημα για τον περιφερειακό Τύπο.
Μια εφημερίδα που λειτουργεί σε ένα μικρό νησί ή σε έναν μικρό νομό είναι σχεδόν αδύνατο να διαθέτει τον τζίρο και τον αριθμό εργαζομένων ενός μεγάλου εκδοτικού οργανισμού της Αθήνας.
Άρα το μικρότερο οικονομικό της μέγεθος —που αποτελεί ταυτόχρονα έναν από τους λόγους για τους οποίους μπορεί να χρειάζεται κρατική στήριξη— οδηγεί μέσω της φόρμουλας και σε μικρότερη χρηματοδότηση.
Και υπάρχει ακόμη μία διαφορά
Για τις πανελλαδικές εφημερίδες προβλέπεται σταθερό ποσό βάσης.
Κάθε δικαιούχος πανελλαδική εφημερίδα λαμβάνει 30.000 ευρώ, ενώ εφόσον πρόκειται για ημερήσια έκδοση προβλέπονται επιπλέον 40.000 ευρώ.
Ένας ημερήσιος πανελλαδικός τίτλος μπορεί επομένως να ξεκινά από βάση 70.000 ευρώ, πριν προστεθεί το ποσό που προκύπτει από τους υπόλοιπους δείκτες.
Αντίστοιχη εγγυημένη βάση δεν προβλέπεται για κάθε περιφερειακό τίτλο.
Υπάρχουν έτσι περιφερειακές εκδόσεις των οποίων η τελική ενίσχυση περιορίζεται σε λίγες χιλιάδες ευρώ.
Το ανώτατο όριο, από την άλλη πλευρά, έχει καθοριστεί στις 600.000 ευρώ ανά ενιαία επιχείρηση.
Το δεύτερο ερώτημα: γιατί τώρα;
Υπάρχει και η πολιτική διάσταση του χρόνου.
Η κυβέρνηση δεν έχει κρύψει τον εκλογικό σχεδιασμό της.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι οι επόμενες εθνικές εκλογές θα πραγματοποιηθούν την άνοιξη του 2027.
Επομένως, ο νέος μηχανισμός χρηματοδότησης βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία λίγους μήνες πριν η χώρα εισέλθει στην τελική ευθεία μιας εθνικής εκλογικής αναμέτρησης.
Αυτό από μόνο του δεν αποδεικνύει πολιτική συναλλαγή ούτε ότι η κρατική χρηματοδότηση συνδέεται με τη δημοσιογραφική στάση κάποιου Μέσου.
Μια τέτοια σύνδεση θα απαιτούσε συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία δεν προκύπτουν από τις αποφάσεις χρηματοδότησης.
Το timing, όμως, δημιουργεί εύλογο δημόσιο ενδιαφέρον για ακόμη μεγαλύτερη διαφάνεια.
Όχι μόνο για το ποιος δικαιούται χρηματοδότηση, αλλά και για πόσα παίρνει κάθε επιχείρηση, βάσει ποιου υπολογισμού και με ποιους μηχανισμούς ελέγχεται στη συνέχεια η εφαρμογή του προγράμματος.
Δεν είναι μόνο τα 8,5 εκατομμύρια
Υπάρχει άλλωστε μια σημαντική λεπτομέρεια.
Τα 8,537 εκατ. ευρώ αποτελούν τη δεύτερη δράση.
Η πρώτη δράση του μηχανισμού αφορά την κάλυψη της εισφοράς υπέρ ΕΔΟΕΑΠ για το 2025 και, σύμφωνα με δημοσιευμένα στοιχεία, ξεπέρασε τα 8,2 εκατ. ευρώ για 480 επιχειρήσεις.
Οι δύο δράσεις του 2026 φέρνουν έτσι τη συνολική στήριξη κοντά στα 16,7 εκατ. ευρώ.
Και ο μηχανισμός δεν σχεδιάστηκε μόνο για μία χρονιά.
Το ετήσιο πρόγραμμα μπορεί να φτάνει έως τα 16,8 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το ΕΠΑ 2026–2030.
Συνεπώς, αν εφαρμοστεί στο ανώτατο προβλεπόμενο ύψος σε όλη την πενταετία, μιλάμε για συνολικό δημοσιονομικό μέγεθος έως 84 εκατ. ευρώ.
Το πραγματικό ερώτημα
Η οικονομική στήριξη του Τύπου δεν αποτελεί από μόνη της ελληνική ιδιαιτερότητα ούτε κάτι θεσμικά μεμπτό.
Ο έντυπος και ιδιαίτερα ο περιφερειακός Τύπος αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια οικονομικές πιέσεις, από την πτώση των πωλήσεων και της διαφήμισης μέχρι την αύξηση του κόστους χαρτιού, εκτύπωσης και διανομής.
Γι’ αυτό ακριβώς η συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται στο δίλημμα «να δίνονται ή να μη δίνονται χρήματα στα ΜΜΕ».
Το ουσιαστικότερο ερώτημα είναι διαφορετικό:
Πώς μοιράζονται;
Και εκεί οι αριθμοί χρειάζονται εξηγήσεις.
Όταν 38 πανελλαδικοί τίτλοι παίρνουν 5,586 εκατ. ευρώ και 212 περιφερειακές και τοπικές εφημερίδες 1,442 εκατ., υπάρχει ένα απολύτως θεμιτό ερώτημα για το κατά πόσο η φόρμουλα χρηματοδότησης υπηρετεί ισόρροπα τον στόχο της πολυφωνίας και της βιωσιμότητας της ενημέρωσης σε ολόκληρη τη χώρα.
Και όταν τέσσερις μόνο πανελλαδικοί τίτλοι συγκεντρώνουν περισσότερα χρήματα από 212 περιφερειακές εφημερίδες μαζί, το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο συγκεκριμένο.
Δεν χρειάζονται υποθέσεις για να ανοίξει αυτή η συζήτηση.
Αρκούν οι αριθμοί.
