Μια δυσάρεστη έκπληξη περιμένει εκατομμύρια καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας σε όλη τη χώρα από την 1η Σεπτεμβρίου. Όσοι είναι συνδεδεμένοι στο δίκτυο χαμηλής τάσης – δηλαδή τα περισσότερα νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις – θα δουν σημαντικές αυξήσεις στους λογαριασμούς τους, καθώς μπαίνουν σε εφαρμογή νέες χρεώσεις που σχετίζονται με τα έργα διασύνδεσης της Κρήτης με την Αττική και την Κύπρο.
Πίσω από αυτή τη νέα επιβάρυνση βρίσκεται η συνέχιση του ενεργειακού μετασχηματισμού της χώρας. Η ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης με την Αττική, η οποία βρίσκεται σε δοκιμαστική φάση λειτουργίας, και η μελλοντική – αλλά ακόμα αβέβαιη – σύνδεση Κρήτης – Κύπρου, έχουν τεράστιο οικονομικό κόστος. Το κόστος αυτό καλούνται τώρα να καλύψουν, σε μεγάλο βαθμό, οι τελικοί χρήστες του ρεύματος.
Τι αλλάζει από την 1η Σεπτεμβρίου
Ο Διαχειριστής του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) υπέβαλε επίσημα τις προτάσεις του στη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) για νέες μοναδιαίες χρεώσεις ανά κατηγορία καταναλωτών. Σκοπός; Η ανάκτηση των δαπανών που έχει εγκρίνει η ΡΑΑΕΥ για τα δύο μεγάλα έργα.
Για το 2025, έχουν ήδη εγκριθεί περίπου 45 εκατομμύρια ευρώ για τη διασύνδεση Κρήτης – Αττικής, καθώς και 14,6 εκατομμύρια ευρώ για την αντίστοιχη σύνδεση με την Κύπρο. Από το δεύτερο αυτό ποσό, 7,3 εκατομμύρια ευρώ πρέπει να ανακτηθούν εντός του έτους. Αυτοί οι αριθμοί μεταφράζονται σε αυξήσεις που επηρεάζουν άμεσα τα πορτοφόλια των καταναλωτών.
Πόσο θα κοστίσει τελικά στον καταναλωτή;
Η πιο εντυπωσιακή – και δυσάρεστη – αλλαγή αφορά το λεγόμενο τέλος χρήσης συστήματος, που υπολογίζεται ανά κιλοβατώρα. Για την κατηγορία της χαμηλής τάσης, αυτή η χρέωση ανεβαίνει από τα 0,887 λεπτά στα 1,45 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Πρόκειται για αύξηση άνω του 60%, η οποία σε ετήσια βάση θα φανεί πολύ καθαρά στους λογαριασμούς ρεύματος.
Η επιβάρυνση δεν είναι οριζόντια, αλλά αφορά κυρίως όσους καταναλώνουν λιγότερο ρεύμα, δηλαδή τα νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Με απλά λόγια: όσο πιο «καθημερινός» είναι ο καταναλωτής, τόσο πιο βαθιά θα βάλει το χέρι στην τσέπη.
Γιατί τώρα;
Η ενεργειακή μετάβαση και η ανάγκη για σταθερότερη και ασφαλέστερη παροχή ρεύματος στη νησιωτική Ελλάδα δεν είναι φθηνές υποθέσεις. Η Κρήτη, που για χρόνια βασιζόταν σε ρυπογόνες τοπικές μονάδες παραγωγής, χρειάζεται διασύνδεση με το ηπειρωτικό δίκτυο, τόσο για περιβαλλοντικούς όσο και για ενεργειακούς λόγους. Παρόμοια είναι και η περίπτωση της σύνδεσης με την Κύπρο, που όμως παραμένει ακόμη υπό μελέτη και δεν έχει οριστικοποιηθεί.
Ο ΑΔΜΗΕ προτείνει οι νέες αυξήσεις να ισχύσουν από την 1η Σεπτεμβρίου, ώστε να προλάβει να καλύψει τις σχετικές δαπάνες μέχρι το τέλος του 2025. Η ΡΑΑΕΥ, από την πλευρά της, φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο επιμερισμού των χρεώσεων σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Στόχος είναι να αποφευχθεί ένα νέο «ηλεκτροσόκ» στους ήδη επιβαρυμένους καταναλωτές.
Τι να περιμένουμε τις επόμενες μέρες
Η τελική απόφαση θα ληφθεί από την ολομέλεια της ΡΑΑΕΥ εντός των επόμενων ημερών. Αν εγκριθούν οι προτάσεις του ΑΔΜΗΕ χωρίς αλλαγές, η αύξηση θα εφαρμοστεί πλήρως από Σεπτέμβριο. Αν επιλεγεί η εναλλακτική του σταδιακού επιμερισμού, ίσως οι καταναλωτές δουν μικρότερες αυξήσεις, αλλά για μεγαλύτερη χρονική περίοδο.
Το ενεργειακό μέλλον πληρώνεται ακριβά
Το ερώτημα που γεννάται είναι σαφές: Ποιος πληρώνει τελικά τον εκσυγχρονισμό της ενέργειας στην Ελλάδα; Η απάντηση, όπως φαίνεται, είναι για άλλη μια φορά: οι τελικοί καταναλωτές. Ενώ τα έργα διασύνδεσης είναι αναμφίβολα αναγκαία και ωφέλιμα μακροπρόθεσμα, οι άμεσες συνέπειες στο κόστος ρεύματος προκαλούν εύλογη ανησυχία.
Καθώς το κόστος ζωής αυξάνεται και η ενεργειακή φτώχεια επανέρχεται στο προσκήνιο, η είδηση αυτή έρχεται σαν κεραυνός εν αιθρία. Το μόνο σίγουρο είναι ότι από το φθινόπωρο, οι λογαριασμοί ρεύματος δεν θα είναι ίδιοι – και σίγουρα όχι φθηνότεροι.
