Νέα επιδότηση, νέα μέτρα, νέες εξαγγελίες και η γνωστή κυβερνητική υπόσχεση ότι θα γίνει ό,τι είναι δυνατόν. Μόνο που οι επαγγελματίες αλιείς δεν πληρώνουν το πετρέλαιο με υποσχέσεις. Το πληρώνουν στο πρατήριο, εδώ και τώρα. Και πίσω από τα πανηγυρικά δημοσιεύματα κρύβεται μια πολύ λιγότερο εντυπωσιακή πραγματικότητα.
Συγκλονιστική ανακάλυψη: Οι ψαράδες χρειάζονται χρήματα για να βάλουν πετρέλαιο!
Επιτέλους, η κυβέρνηση ανακάλυψε ένα ακόμη μεγάλο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας.
Οι επαγγελματίες αλιείς δυσκολεύονται να πληρώσουν τα καύσιμα των σκαφών τους!
Ποιος θα μπορούσε να το φανταστεί;
Ποιος θα μπορούσε να προβλέψει ότι ένας επαγγελματίας που χρειάζεται καθημερινά πετρέλαιο για να βγει στη θάλασσα θα αντιμετώπιζε πρόβλημα όταν το κόστος των καυσίμων εκτοξεύεται;
Και όμως, χρειάστηκε να φτάσουμε στον Οκτώβριο του 2026 για να ακούσουμε ακόμη μία μεγαλόστομη διαβεβαίωση περί ουσιαστικής οικονομικής στήριξης.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, συναντώντας αλιείς στην Αρναία Χαλκιδικής, δήλωσε:
«Θα εξαντλήσουμε τις δυνατότητες για να σας βοηθήσουμε ουσιαστικά οικονομικά».
Προσέξτε τη διατύπωση.
Δεν ανακοινώθηκε συγκεκριμένο νέο ποσό για τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο.
Δεν παρουσιάστηκε ολοκληρωμένο χρονοδιάγραμμα καταβολής.
Δεν δόθηκε σαφής απάντηση για το πότε οι αλιείς θα δουν την πρόσθετη ενίσχυση στην τσέπη τους.
Ανακοινώθηκε ότι η κυβέρνηση θα… εξαντλήσει τις δυνατότητές της.
Μια φράση τόσο γενναιόδωρη, ώστε χωρά σχεδόν τα πάντα.
Από μια πραγματικά σημαντική παρέμβαση μέχρι μια ενίσχυση που τελικά θα αποδειχθεί ανεπαρκής.
Και φυσικά, η εξαγγελία παρουσιάζεται ήδη ως είδηση οικονομικής ανακούφισης, πριν ακόμη οριστικοποιηθεί το ύψος της νέας επιδότησης.
Η μεγάλη επιτυχία των 32 λεπτών!
Ας δούμε τώρα το οικονομικό θαύμα.
Η επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις που παρατίθενται, διπλασιάζεται.
Από 16 λεπτά γίνεται 32 λεπτά ανά λίτρο για τον Απρίλιο και τον Μάιο.
Από 12 λεπτά γίνεται 24 λεπτά για τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.
Πολύ ωραία.
Ο διπλασιασμός ακούγεται εντυπωσιακός.
Ιδίως όταν παρουσιάζεται με μεγάλα γράμματα.
Αλλά ας κάνουμε κάτι μάλλον ασυνήθιστο για μια κυβερνητική εξαγγελία.
Ας κοιτάξουμε τι σημαίνουν τα ποσά στην πράξη.
Πόση είναι η ενίσχυση για 1.000 λίτρα;
Απρίλιος – Μάιος
320 €
Αύξηση 160 € από την προηγούμενη επιδότηση
Ιούνιος – Αύγουστος
240 €
Αύξηση 120 € από την προηγούμενη επιδότηση
Ενδεικτικός υπολογισμός βάσει των ποσών του δημοσιεύματος, όχι εκτίμηση πραγματικής κατανάλωσης σκάφους.
Κάθε ευρώ ασφαλώς μετράει για έναν επαγγελματία που προσπαθεί να κρατήσει ζωντανή την επιχείρησή του.
Αλλά το ερώτημα δεν είναι αν τα 32 λεπτά είναι περισσότερα από τα 16.
Αυτό το ξέρει και ένα παιδί του Δημοτικού.
Το ερώτημα είναι αν η ενίσχυση καλύπτει επαρκώς την αύξηση του πραγματικού κόστους λειτουργίας.
Και σε αυτό το ερώτημα το δημοσίευμα δεν δίνει καμία απάντηση.
Δεν παρουσιάζει την εξέλιξη της τιμής του πετρελαίου.
Δεν παρουσιάζει το μέσο κόστος καυσίμων ανά κατηγορία σκάφους.
Δεν παρουσιάζει πόσο από το πρόσθετο κόστος καλύπτεται από την επιδότηση.
Μας δίνει απλώς έναν διπλασιασμό και περιμένει να εντυπωσιαστούμε.
Σεπτέμβριος και Οκτώβριος: Πρώτα πέρασαν οι μήνες, μετά έρχονται οι εξαγγελίες!
Εδώ η ιστορία γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.
Βρισκόμαστε ήδη στον Οκτώβριο.
Ο Σεπτέμβριος έχει τελειώσει.
Οι αλιείς έχουν ήδη πραγματοποιήσει τις εξορμήσεις τους, έχουν αγοράσει καύσιμα και έχουν πληρώσει τα λειτουργικά τους έξοδα.
Και τι μαθαίνουμε;
Ότι η κυβέρνηση εξετάζει νέα επιδότηση για τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο.
Εξετάζει!
Δηλαδή οι επαγγελματίες πλήρωσαν ήδη το πετρέλαιο και τώρα περιμένουν να μάθουν πόσο ενδέχεται να τους επιστραφεί.
Εξαιρετικός προγραμματισμός.
Πρώτα ο επαγγελματίας καλείται να βρει τα χρήματα.
Μετά να πληρώσει.
Μετά να περιμένει.
Και κάποια στιγμή να πληροφορηθεί εάν θα υπάρξει πρόσθετη ενίσχυση, πόση θα είναι και πότε θα καταβληθεί.
Αυτό δεν σημαίνει ότι μια αναδρομική επιδότηση δεν έχει αξία.
Σημαίνει όμως ότι η καθυστερημένη οικονομική ανακούφιση δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα ρευστότητας τη στιγμή που αυτό δημιουργείται.
Και για μια μικρή αλιευτική επιχείρηση, η χρονική στιγμή της ενίσχυσης μπορεί να είναι εξίσου σημαντική με το ύψος της.
«Θα αξιοποιήσουμε διαθέσιμους πόρους» – Δηλαδή ακόμη ψάχνουμε;
Το δημοσίευμα αναφέρει επίσης ότι εξετάζεται η αξιοποίηση διαθέσιμων πόρων από το πρόγραμμα ΠΑΛΥΘ 2021–2027.
Πολύ ενδιαφέρον.
Μόνο που το πρόγραμμα υπάρχει ήδη.
Οι επαγγελματίες αλιείς δεν χρειάζονται απλώς να ακούνε ότι υπάρχουν ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία.
Χρειάζονται να γνωρίζουν ποιες ενισχύσεις είναι διαθέσιμες, ποιοι δικαιούνται να τις λάβουν και πότε θα καταβληθούν.
Η φράση «εξετάζεται η αξιοποίηση πόρων» δεν είναι ολοκληρωμένη πολιτική.
Είναι περιγραφή μιας διαδικασίας που βρίσκεται ακόμη υπό εξέταση.
Αν η κυβέρνηση θέλει να παρουσιάσει μια ουσιαστική παρέμβαση, μπορεί να ανακοινώσει συγκεκριμένο προϋπολογισμό, κριτήρια, δικαιούχους και χρονοδιάγραμμα.
Μέχρι τότε, έχουμε προθέσεις.
Και οι προθέσεις, όσο καλές κι αν είναι, δεν γεμίζουν τα ντεπόζιτα των αλιευτικών.
Τα 41 εκατομμύρια του παρελθόντος επιστρατεύονται για να εντυπωσιάσουν το παρόν
Στην κυβερνητική παρουσίαση δεν θα μπορούσε φυσικά να λείπει και η αναφορά στις προηγούμενες ενισχύσεις.
Σαράντα ένα εκατομμύρια ευρώ, μας πληροφορούν, καταβλήθηκαν το 2024 και το 2025 σε περίπου 9.500 επαγγελματίες αλιείς για ζημιές στα δίχτυα από προστατευόμενα θαλάσσια είδη.
Και εδώ χρειάζεται μια απλή διευκρίνιση.
Αυτές οι αποζημιώσεις αφορούν διαφορετικό πρόβλημα.
Αφορούν ζημιές στον εξοπλισμό.
Δεν αποτελούν απάντηση στο σημερινό κόστος πετρελαίου.
Ούτε μπορούν να παρουσιάζονται σαν να είναι νέα χρηματοδότηση που αποφασίστηκε τώρα.
Βεβαίως, η κυβέρνηση δικαιούται να παρουσιάζει το συνολικό έργο της.
Αλλά η παράθεση προηγούμενων ενισχύσεων δεν υποκαθιστά την ανάγκη συγκεκριμένων αποφάσεων για το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι επαγγελματίες.
Διαφορετικά, κάθε φορά που ένας κλάδος ζητά βοήθεια, θα μπορούσαμε να του απαντάμε με έναν κατάλογο όσων καταβλήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Και να θεωρούμε ότι το πρόβλημα λύθηκε.
Και ξαφνικά… myDATAapp για τους αγρότες!
Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, στο ίδιο πακέτο ενημέρωσης προστίθεται και η αλλαγή στο αγροτικό πετρέλαιο.
Από την 1η Νοεμβρίου, σύμφωνα με το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο, οι αγρότες θα μπορούν να λαμβάνουν την προβλεπόμενη έκπτωση κατά την αγορά του καυσίμου.
Μέσω ψηφιακής εφαρμογής.
Με ταυτοποίηση.
Με ειδικό κωδικό.
Με ηλεκτρονικό έλεγχο.
Με έλεγχο επιλέξιμων λίτρων.
Με διασύνδεση με το πρατήριο.
Και, εφόσον όλα λειτουργήσουν σωστά, η έκπτωση θα εμφανίζεται απευθείας στο τιμολόγιο.
Αυτή η αλλαγή θα μπορούσε πράγματι να αποτελέσει ουσιαστική βελτίωση, εάν εφαρμοστεί χωρίς προβλήματα.
Αλλά ας μη βιαστούμε να πανηγυρίσουμε για κάτι που ακόμη βρίσκεται στη νομοθετική διαδικασία.
Θα λειτουργεί απρόσκοπτα η εφαρμογή;
Θα έχουν προσαρμοστεί εγκαίρως τα πρατήρια;
Θα επιστρέφονται πράγματι τα ποσά στους πρατηριούχους μέσα σε δέκα ημέρες;
Θα αντιμετωπιστούν τα προβλήματα ταυτοποίησης και επιλεξιμότητας χωρίς να ταλαιπωρούνται οι δικαιούχοι;
Όλα αυτά θα κριθούν στην πράξη.
Και, κυρίως, ας μη δημιουργείται σύγχυση: η νέα ψηφιακή διαδικασία αφορά το αγροτικό πετρέλαιο, όχι αυτομάτως την ενίσχυση των αλιέων.
Στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη οι αλιείς δεν ζουν από τις κυβερνητικές ανακοινώσεις
Ας έρθουμε και στη δική μας πραγματικότητα.
Στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη, η επαγγελματική αλιεία συνδέεται με την τοπική παραγωγή, τις οικογενειακές επιχειρήσεις και την οικονομική δραστηριότητα των παράκτιων περιοχών.
Οι επαγγελματίες έχουν να αντιμετωπίσουν καύσιμα, συντήρηση σκαφών, εξοπλισμό, μεταφορές και αβεβαιότητα ως προς το ημερήσιο εισόδημά τους.
Δεν αρκεί λοιπόν μια ανακοίνωση ότι η κυβέρνηση αναγνωρίζει τις δυσκολίες.
Οι δυσκολίες δεν εμφανίστηκαν χθες.
Και η αναγνώρισή τους από τον πρωθυπουργό δεν αποτελεί από μόνη της οικονομική πολιτική.
Το πραγματικό ερώτημα είναι εάν οι παρεμβάσεις μπορούν να διασφαλίσουν ότι οι μικροί επαγγελματίες θα συνεχίσουν να βγαίνουν στη θάλασσα με βιώσιμους όρους.
Γιατί μια επιδότηση μπορεί να μειώνει το κόστος χωρίς απαραίτητα να λύνει το πρόβλημα της βιωσιμότητας.
Και μια κυβέρνηση μπορεί να ανακοινώνει συνεχώς νέα μέτρα χωρίς να έχει αντιμετωπίσει τις βασικές αιτίες της οικονομικής πίεσης.
Η κυβέρνηση υπόσχεται να εξαντλήσει τις δυνατότητές της. Οι αλιείς έχουν ήδη εξαντλήσει τις αντοχές τους;
Η ουσία της υπόθεσης είναι απλή.
Οι επαγγελματίες αλιείς χρειάζονται στήριξη.
Και κάθε πραγματική, έγκαιρη οικονομική ενίσχυση μπορεί να έχει θετικό αποτέλεσμα.
Όμως η κυβέρνηση δεν μπορεί να ζητά πολιτικά εύσημα για ένα πρόσθετο μέτρο του οποίου δεν έχει ακόμη καθοριστεί ούτε το ακριβές ύψος.
Δεν μπορεί η ανακοίνωση ότι κάτι «εξετάζεται» να παρουσιάζεται με την ίδια βαρύτητα με μια εφαρμοσμένη απόφαση.
Δεν μπορεί η αναφορά σε προηγούμενες αποζημιώσεις να υποκαθιστά την απάντηση για το σημερινό κόστος καυσίμων.
Και δεν μπορεί ένας διπλασιασμός επιδότησης να αξιολογείται σοβαρά χωρίς σύγκριση με την πραγματική αύξηση των δαπανών.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι η κυβέρνηση δίνει ενισχύσεις. Το πρόβλημα είναι όταν παρουσιάζει ως μεγάλη επιτυχία το γεγονός ότι αναγκάζεται να επιδοτεί εκ των υστέρων ένα κόστος που απειλεί τη βιωσιμότητα επαγγελματιών.
Και τελικά, η πιο χαρακτηριστική φράση της υπόθεσης παραμένει αυτή του πρωθυπουργού:
«Θα εξαντλήσουμε τις δυνατότητες».
Μόνο που οι επαγγελματίες αλιείς δεν ζητούν άλλες διαβεβαιώσεις περί δυνατοτήτων.
Ζητούν συγκεκριμένα ποσά, συγκεκριμένες ημερομηνίες και πραγματική οικονομική ανακούφιση.
Γιατί το πετρέλαιο πληρώνεται με ευρώ. Όχι με εξαγγελίες.



