Ένας δύσκολος χειμώνας για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς βρίσκεται ήδη στο «ραντάρ» της κυβέρνησης, καθώς η άνοδος των διεθνών τιμών της ενέργειας δημιουργεί φόβους για ιδιαίτερα ακριβό πετρέλαιο θέρμανσης.
Με το Brent να κινείται κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι, οι πρώτες εκτιμήσεις ανεβάζουν την πιθανή τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης ακόμη και πάνω από το 1,90 ευρώ το λίτρο.
Η εξέλιξη προκαλεί έντονο προβληματισμό, καθώς μια τέτοια τιμή θα επιβάρυνε σημαντικά εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά, ιδιαίτερα στις περιοχές της χώρας όπου η κατανάλωση πετρελαίου παραμένει υψηλή.
Η διεθνής αγορά παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη στις γεωπολιτικές εξελίξεις και μια περαιτέρω μείωση της προσφοράς θα μπορούσε να οδηγήσει τις διεθνείς τιμές ακόμη υψηλότερα, με άμεσες συνέπειες και στην ελληνική αγορά καυσίμων.
Μπροστά σε αυτό το ενδεχόμενο, στο κυβερνητικό επιτελείο εξετάζονται ήδη τρία διαφορετικά σενάρια παρέμβασης.
1. Επιδότηση απευθείας στην αντλία
Το πρώτο και ίσως πιο άμεσα αισθητό μέτρο για τους καταναλωτές είναι η επιδότηση του πετρελαίου θέρμανσης στην αντλία.
Σε αυτή την περίπτωση η κρατική παρέμβαση θα περνούσε απευθείας στη λιανική τιμή, περιορίζοντας το ποσό που θα πληρώνει ο καταναλωτής τη στιγμή που προμηθεύεται το καύσιμο.
Ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «φρένο» σε περίπτωση μεγάλης αύξησης των διεθνών τιμών, ωστόσο το ύψος της επιδότησης θα εξαρτηθεί από το δημοσιονομικό κόστος που μπορεί να αναλάβει το κράτος.
2. Αλλαγές στο επίδομα θέρμανσης
Το δεύτερο σενάριο αφορά την αναμόρφωση του επιδόματος θέρμανσης.
Η κυβέρνηση θα μπορούσε να αλλάξει τις παραμέτρους με τις οποίες υπολογίζεται η ενίσχυση, προσαρμόζοντάς την στα νέα δεδομένα της ενεργειακής αγοράς.
Στόχος μιας τέτοιας αλλαγής θα ήταν να κατευθυνθεί μεγαλύτερη στήριξη στα νοικοκυριά που επιβαρύνονται περισσότερο από την αύξηση του ενεργειακού κόστους.
3. «Συμφωνία κυρίων» με τα διυλιστήρια
Στο τραπέζι βρίσκεται και μία τρίτη λύση: συμφωνία με τα διυλιστήρια ώστε να αναλάβουν μέρος του κόστους.
Το συγκεκριμένο σενάριο προβλέπει ουσιαστικά επέκταση στο πετρέλαιο θέρμανσης της έκπτωσης που εφαρμόζεται στο πετρέλαιο κίνησης, ώστε η βιομηχανία να συμβάλει στη συγκράτηση της τελικής τιμής.
Οι αποφάσεις θα κριθούν από τις διεθνείς τιμές
Προς το παρόν δεν έχει κλειδώσει κάποιο από τα τρία μέτρα.
Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν κυρίως από δύο παράγοντες: από το πού θα κινηθούν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου το επόμενο διάστημα και από τα δημοσιονομικά περιθώρια που θα υπάρχουν για νέα κρατική παρέμβαση.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η συζήτηση αρχίζει αρκετά πριν από την έναρξη της περιόδου διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης. Εάν το σενάριο τιμής άνω του 1,90 ευρώ ανά λίτρο επιβεβαιωθεί, το κόστος για ένα συνηθισμένο γέμισμα θα είναι ιδιαίτερα υψηλό: τα 500 λίτρα θα ξεπερνούν τα 950 ευρώ, ενώ τα 1.000 λίτρα θα κοστίζουν πάνω από 1.900 ευρώ.
Γι’ αυτό και οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για το ποιο μοντέλο στήριξης θα επιλεγεί και, κυρίως, για το πόσο θα μπορέσει τελικά να περιοριστεί η επιβάρυνση των νοικοκυριών.
