Αντίστροφη μέτρηση για την έναρξη διάθεσης – Στο τραπέζι μεγαλύτερη επιδότηση και επιστροφή του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους – Χωρίς παρέμβαση η τιμή εκτιμάται ότι μπορεί να πλησιάσει ακόμη και τα 2 ευρώ το λίτρο
Στην τελική ευθεία μπαίνουν οι αποφάσεις της κυβέρνησης για το πετρέλαιο θέρμανσης, καθώς απομένουν λίγες ημέρες μέχρι τις 15 Οκτωβρίου, οπότε ανοίγει η αγορά για τη νέα χειμερινή περίοδο.
Το μεγάλο ερώτημα για εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά είναι πλέον ένα: σε ποια τιμή θα ξεκινήσει η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης;
Με τις διεθνείς ενεργειακές αγορές να παραμένουν ιδιαίτερα ευμετάβλητες και τις γεωπολιτικές εξελίξεις σε Μέση Ανατολή και Ουκρανία να επηρεάζουν τις τιμές του πετρελαίου, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει δύο βασικές παρεμβάσεις.
Η πρώτη αφορά το ύψος της στήριξης για τη θέρμανση και η δεύτερη την πιθανή επαναφορά πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των εταιρειών εμπορίας καυσίμων και των πρατηρίων.
Ο κυβερνητικός στόχος, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, είναι η τιμή διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης να συγκρατηθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο.
Και αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς, χωρίς επιδότηση, οι σημερινές εκτιμήσεις ανεβάζουν δυνητικά την τιμή κοντά ακόμη και στα 2 ευρώ το λίτρο.
Η μάχη για να συγκρατηθεί η τιμή κάτω από 1,75 ευρώ
Το ύψος της παρέμβασης δεν έχει ακόμη «κλειδώσει».
Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από την πορεία των διεθνών τιμών τις επόμενες ημέρες, την τιμή του Brent και την ισοτιμία δολαρίου–ευρώ.
Ο στόχος είναι να διαμορφωθεί ένας μηχανισμός στήριξης που θα περιορίσει την επιβάρυνση των νοικοκυριών στην έναρξη μιας χειμερινής περιόδου που προμηνύεται ακριβότερη.
Η κυβέρνηση έχει ήδη προαναγγείλει αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, με την ενίσχυση να αναμένεται να διατηρήσει τα ίδια εισοδηματικά και κλιματικά κριτήρια, αλλά με υψηλότερους συντελεστές.
Το ακριβές ύψος της ενίσχυσης αναμένεται να οριστικοποιηθεί με βάση την εικόνα της αγοράς λίγο πριν ξεκινήσει η διάθεση του πετρελαίου.
Σενάριο μεταφοράς της επιδότησης από την αμόλυβδη
Στο τραπέζι βρίσκεται παράλληλα και ένα ακόμη σενάριο, εφόσον οι διεθνείς τιμές διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα.
Πρόκειται για την πιθανότητα να μεταφερθεί μέρος της υφιστάμενης στήριξης από την απλή αμόλυβδη στο πετρέλαιο θέρμανσης.
Σήμερα βρίσκεται ήδη σε ισχύ επιδότηση από τα διυλιστήρια ύψους 10 λεπτών ανά λίτρο στην απλή αμόλυβδη και 5 λεπτών στο ντίζελ κίνησης, ενώ με την κυβερνητική παρέμβαση η συνολική μείωση της τιμής στην αντλία φτάνει τα 20 λεπτά ανά λίτρο.
Το εάν μέρος αυτής της στήριξης θα μεταφερθεί τελικά στο πετρέλαιο θέρμανσης θα εξαρτηθεί από τις συνθήκες που θα επικρατούν στην αγορά τις επόμενες ημέρες.
Τι σημαίνει στην πράξη μια τιμή κοντά στα 2 ευρώ
Η διαφορά μερικών δεκάδων λεπτών ανά λίτρο μπορεί να φαίνεται μικρή, αλλά μεταφράζεται σε πολύ σημαντικό ποσό όταν ένα νοικοκυριό γεμίζει τη δεξαμενή του.
Για παράδειγμα, εάν η τιμή χωρίς παρέμβαση φτάσει τα 2 ευρώ το λίτρο, μια παραγγελία 1.000 λίτρων αντιστοιχεί σε κόστος 2.000 ευρώ.
Στα 1,75 ευρώ το λίτρο, η ίδια ποσότητα κοστίζει 1.750 ευρώ.
Η διαφορά είναι 250 ευρώ σε μία μόνο παραγγελία 1.000 λίτρων.
Γίνεται επομένως αντιληπτό γιατί οι αποφάσεις των επόμενων ημερών αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, ειδικά για περιοχές όπου η χρήση πετρελαίου παραμένει βασική επιλογή θέρμανσης.
Επιστρέφει το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους;
Η δεύτερη μεγάλη παρέμβαση που εξετάζεται αφορά την αγορά των καυσίμων συνολικά.
Στο κυβερνητικό τραπέζι έχει επανέλθει η πιθανότητα επιβολής ανώτατου ορίου στα περιθώρια κέρδους των εταιρειών εμπορίας και των πρατηρίων καυσίμων.
Το συγκεκριμένο μέτρο δεν είναι καινούργιο.
Στις 11 Μαρτίου, μετά το ξέσπασμα της κρίσης στον Περσικό Κόλπο, είχε επιβληθεί ανώτατο περιθώριο κέρδους 5 λεπτών ανά λίτρο για τις εταιρείες εμπορίας στο ντίζελ κίνησης και την απλή αμόλυβδη.
Για τα πρατήρια το αντίστοιχο όριο είχε καθοριστεί στα 12 λεπτά ανά λίτρο.
Το πλαφόν έπαψε να ισχύει από την 1η Ιουλίου, όμως η νέα άνοδος των τιμών και η έναρξη της περιόδου θέρμανσης το επαναφέρουν στη συζήτηση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων που επικαλείται το σχετικό ρεπορτάζ, μετά την άρση του πλαφόν καταγράφηκε μικρή αύξηση της τάξης των 2 λεπτών ανά λίτρο.
Από την πλευρά της αγοράς, ωστόσο, υπάρχουν αντιρρήσεις.
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών, Γιάννης Αληγιζάκης, έχει επισημάνει ότι αντίστοιχο πλαφόν εφαρμόστηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα, από το 2021 έως το 2025, ενώ στο μεταξύ αυξήθηκαν σημαντικά τόσο τα λειτουργικά κόστη όσο και οι μισθοί.
Ακριβότερη και η ηλεκτρική θέρμανση
Το ενεργειακό κόστος του φετινού χειμώνα δεν περιορίζεται, πάντως, στο πετρέλαιο.
Η έναρξη της χειμερινής περιόδου βρίσκει αυξημένες και τις χρεώσεις σε αρκετά πράσινα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος.
Για τον Οκτώβριο οι χρεώσεις των πράσινων τιμολογίων, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ξεκινούν από 14,76 λεπτά και φτάνουν έως 33,9 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
Αντίστοιχα, στα μπλε σταθερά προγράμματα οι τιμές ξεκινούν από περίπου 11,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα και μπορούν να φτάσουν έως τα 36 λεπτά, ανάλογα με τον πάροχο και το πρόγραμμα.
Για τα νοικοκυριά που χρησιμοποιούν κλιματιστικά, αντλίες θερμότητας ή άλλες ηλεκτρικές συσκευές ως βασικό μέσο θέρμανσης, η επιλογή τιμολογίου αποκτά επομένως ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Κρίσιμες οι επόμενες ημέρες
Το βλέμμα στρέφεται πλέον στις επόμενες ημέρες και στις τελικές αποφάσεις του οικονομικού επιτελείου.
Η 15η Οκτωβρίου πλησιάζει και μέχρι τότε θα πρέπει να έχει ξεκαθαρίσει τόσο το ύψος της ενίσχυσης όσο και το εάν θα υπάρξει νέα παρέμβαση στα περιθώρια κέρδους της αγοράς.
Για τα νοικοκυριά το αποτέλεσμα θα φανεί τελικά στην αντλία.
Με την τιμή χωρίς στήριξη να εκτιμάται ότι μπορεί να κινηθεί κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο, η μεγάλη μάχη είναι πλέον να περιοριστεί το κόστος κάτω από το όριο των 1,75 ευρώ.
Και κάθε 10 ή 20 λεπτά χαμηλότερα στην τιμή του λίτρου μπορούν να σημαίνουν εκατοντάδες ευρώ διαφορά στον οικογενειακό προϋπολογισμό μέσα στον χειμώνα.
