Πιερρακάκης: 2,2 δισ. στα χαρτιά, 400 ευρώ τον χρόνο στην τσέπη – Πόση ακρίβεια καλύπτουν τελικά οι κυβερνητικές παροχές;

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης παρουσίασε στη Βουλή το πακέτο οικονομικών παρεμβάσεων ύψους 2,2 δισ. ευρώ για το 2027, μιλώντας για επιστροφή της οικονομικής προόδου στην κοινωνία. Οι εξαγγελίες περιλαμβάνουν υπαρκτές ενισχύσεις και φορολογικές ελαφρύνσεις. Το ερώτημα, ωστόσο, είναι πόσο από αυτό το ποσό μετατρέπεται σε ουσιαστική και διαρκή ανακούφιση για τα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν την ακρίβεια, τα υψηλά ενοίκια και το κόστος της καθημερινότητας.

Τα 2,2 δισ. ευρώ είναι συνολικό ποσό, όχι ατομικό όφελος

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης παρουσίασε τις παρεμβάσεις της κυβέρνησης ως ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά πακέτα που έχουν ανακοινωθεί από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.

Το ποσό των 2,2 δισ. ευρώ περιλαμβάνει διαφορετικές κατηγορίες μέτρων: επιδόματα, φορολογικές ελαφρύνσεις, μισθολογικές παρεμβάσεις και αλλαγές στις ασφαλιστικές εισφορές.

Δεν πρόκειται για ποσό που θα μοιραστεί ισόποσα στους πολίτες.

Ούτε για 2,2 δισ. ευρώ που θα κατατεθούν όλα απευθείας σε τραπεζικούς λογαριασμούς.

Μέρος του πακέτου αφορά μειώσεις φόρων που ωφελούν όσους έχουν αντίστοιχη φορολογική επιβάρυνση. Άλλο μέρος αφορά συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες και άλλο παρεμβάσεις που θα εφαρμοστούν σε μεταγενέστερες ημερομηνίες.

Επομένως, η ουσιαστική αξιολόγηση δεν μπορεί να περιορίζεται στο συνολικό ποσό.

Χρειάζεται να γνωρίζουμε το καθαρό ετήσιο όφελος ανά εισοδηματική κατηγορία και οικογενειακή κατάσταση.

Τα 400 ευρώ των συνταξιούχων: Ενίσχυση, αλλά όχι μηνιαία αύξηση

Ο υπουργός ανακοίνωσε την αύξηση της ετήσιας οικονομικής ενίσχυσης από τα 300 στα 400 ευρώ και τη διεύρυνση των δικαιούχων.

Η παρέμβαση προσφέρει πρόσθετη οικονομική στήριξη.

Όμως χρειάζεται μια ουσιαστική διάκριση.

Τα 400 ευρώ καταβάλλονται ετησίως.

Δεν αποτελούν αύξηση 400 ευρώ στη μηνιαία σύνταξη.

Εάν επιμεριστούν σε δώδεκα μήνες, αντιστοιχούν σε περίπου 33,33 ευρώ τον μήνα.

Και για κάποιον που ήδη λάμβανε 300 ευρώ, η πρόσθετη ενίσχυση είναι 100 ευρώ ετησίως, δηλαδή περίπου 8,33 ευρώ τον μήνα σε ισοδύναμη βάση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η ενίσχυση είναι αμελητέα.

Σημαίνει ότι πρέπει να περιγράφεται με ακρίβεια.

Ο συνταξιούχος χρειάζεται να γνωρίζει όχι μόνο πόσα χρήματα θα εισπράξει τον Νοέμβριο, αλλά και ποια θα είναι η συνολική μεταβολή του εισοδήματός του σε ολόκληρο το έτος.

Τα 500 ευρώ στους δημοσίους υπαλλήλους και η συζήτηση για τον 13ο μισθό

Το πακέτο περιλαμβάνει χριστουγεννιάτικο επίδομα 500 ευρώ μικτά για τους δημοσίους υπαλλήλους από το 2027.

Πρόκειται για συγκεκριμένη οικονομική παροχή.

Ωστόσο, το μέτρο δεν ταυτίζεται με την πλήρη επαναφορά του 13ου μισθού.

Για έναν δημόσιο υπάλληλο με μηνιαίες μικτές αποδοχές 1.500 ευρώ, για παράδειγμα, το επίδομα των 500 ευρώ αντιστοιχεί στο ένα τρίτο ενός μηνιαίου μικτού μισθού.

Επιπλέον, το τελικό καθαρό ποσό εξαρτάται από τη φορολογική και ασφαλιστική μεταχείριση της παροχής.

Η κυβέρνηση επικαλείται τους δημοσιονομικούς περιορισμούς για να απορρίψει την πλήρη επαναφορά του 13ου μισθού.

Αυτό αποτελεί υπαρκτό δημοσιονομικό ζήτημα.

Παραμένει, όμως, ανοιχτή η συζήτηση για το εάν υπάρχουν άλλες κοστολογημένες επιλογές σταδιακής ενίσχυσης των αποδοχών.

Η ύπαρξη του επιδόματος δεν καταργεί αυτή τη συζήτηση.

Επιστροφή ενός ενοικίου: Τι σημαίνει για τους ενοικιαστές;

Η κυβέρνηση προβλέπει επιστροφή ποσού που αντιστοιχεί σε ένα μηνιαίο ενοίκιο για δικαιούχους που πληρούν τις προϋποθέσεις.

Το μέτρο μπορεί να προσφέρει σημαντική ετήσια ανακούφιση.

Ωστόσο, δεν μειώνει αυτομάτως το συμφωνημένο μηνιαίο μίσθωμα.

Ένα νοικοκυριό που πληρώνει 700 ευρώ τον μήνα εξακολουθεί να έχει ετήσια υποχρέωση 8.400 ευρώ προς τον ιδιοκτήτη του.

Εφόσον δικαιούται και λάβει επιστροφή 700 ευρώ, η καθαρή ετήσια επιβάρυνσή του μειώνεται στα 7.700 ευρώ.

Η ενίσχυση είναι πραγματική.

Αλλά το ύψος του ενοικίου στην αγορά παραμένει το ίδιο.

Γι’ αυτό χρειάζεται να εξετάζεται παράλληλα τι γίνεται με την προσφορά κατοικιών, τις νέες μισθώσεις και την πρόσβαση των νέων ανθρώπων στη στέγη.

Ο «κουμπαράς» των παιδιών και το πρόβλημα των οικογενειών που δεν μπορούν να αποταμιεύσουν

Μία από τις νέες παρεμβάσεις αφορά ειδικό επενδυτικό λογαριασμό για παιδιά.

Για κάθε ευρώ που αποταμιεύουν οι γονείς, το κράτος θα προσθέτει ένα ακόμη, με ανώτατη κρατική συνεισφορά 1.200 ευρώ ετησίως.

Ο μηχανισμός μπορεί να ενισχύσει τη μακροχρόνια αποταμίευση.

Όμως το όφελος συνδέεται με τη δυνατότητα της οικογένειας να καταθέτει χρήματα.

Για να λάβει την ανώτατη ετήσια κρατική συνεισφορά, μια οικογένεια θα πρέπει να αποταμιεύσει το αντίστοιχο ποσό.

Εδώ ανακύπτει ένα ζήτημα κατανομής του οφέλους.

Μια οικογένεια που διαθέτει επαρκές εισόδημα για αποταμίευση μπορεί να αξιοποιήσει περισσότερο το πρόγραμμα από μια οικογένεια που δυσκολεύεται να καλύψει τις βασικές ανάγκες της.

Αυτό δεν ακυρώνει την αξία της αποταμίευσης.

Δείχνει όμως ότι χρειάζεται να αξιολογηθεί ποιοι θα μπορούν να αξιοποιούν πραγματικά το μέτρο και ποιοι θα μένουν με μικρότερη ενίσχυση.

Οι φοροελαφρύνσεις και η διαφορά ανάμεσα σε φορολογικό και πραγματικό εισόδημα

Ο υπουργός αναφέρθηκε σε μειώσεις φόρων, ελαφρύνσεις για οικογένειες με παιδιά και αλλαγές στη φορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών.

Οι παρεμβάσεις αυτές μπορούν να βελτιώσουν το διαθέσιμο εισόδημα.

Το μέγεθος του οφέλους, όμως, δεν είναι ίδιο για όλους.

Μια μείωση φορολογικού συντελεστή προσφέρει μεγαλύτερο χρηματικό όφελος σε κάποιον που έχει υψηλότερη φορολογητέα βάση, εφόσον οι υπόλοιποι όροι παραμένουν ίδιοι.

Αντίθετα, ένας πολίτης με πολύ χαμηλό εισόδημα και περιορισμένη φορολογική επιβάρυνση μπορεί να ωφεληθεί λιγότερο από μια τέτοια παρέμβαση.

Γι’ αυτό το συνολικό δημοσιονομικό κόστος μιας φοροελάφρυνσης δεν αποκαλύπτει από μόνο του την κατανομή της.

Χρειάζονται παραδείγματα για διαφορετικά εισοδήματα και οικογενειακές συνθήκες.

Τα ακίνητα και οι διορθώσεις τετραγωνικών

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης ανακοίνωσε δυνατότητα διόρθωσης ανακριβών στοιχείων ακινήτων χωρίς πρόστιμα για συγκεκριμένες περιπτώσεις ιδιοκτητών που είχαν ήδη δηλώσει την περιουσία τους.

Η ρύθμιση διαφοροποιεί αυτούς τους ιδιοκτήτες από όσους είχαν αποκρύψει πλήρως ακίνητα.

Παράλληλα, ανακοινώθηκε ότι τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης πιστώσεων θα εξαιρεθούν από την ευνοϊκή διάταξη.

Η διόρθωση των στοιχείων μπορεί να περιορίσει διοικητικές επιβαρύνσεις και να βελτιώσει την ακρίβεια των μητρώων.

Ωστόσο, η απαλλαγή από πρόστιμα δεν σημαίνει αυτομάτως απαλλαγή από κάθε φορολογική υποχρέωση που ενδέχεται να προκύπτει από τα ορθά στοιχεία.

Η τελική επιβάρυνση θα εξαρτηθεί από την εφαρμοστέα διάταξη και τα πραγματικά δεδομένα κάθε ακινήτου.

Τα 400 εκατομμύρια για την ενέργεια και η υπόσχεση μείωσης των λογαριασμών

Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης σε ενεργειακές παρεμβάσεις ύψους 400 εκατ. ευρώ, με στόχο τη μείωση των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος έως και 30% σε βάθος τριετίας.

Εδώ έχει σημασία η λέξη «στόχος».

Η μείωση δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί.

Και η τελική τιμή που πληρώνει ένα νοικοκυριό εξαρτάται από περισσότερους παράγοντες, όπως η χονδρεμπορική τιμή, οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις, οι φόροι και το εμπορικό τιμολόγιο.

Επομένως, για να αξιολογηθεί το μέτρο χρειάζονται σαφείς ενδιάμεσοι στόχοι και πραγματικές μετρήσεις της επιβάρυνσης.

Η μελλοντική επιδίωξη δεν πρέπει να συγχέεται με σημερινή μείωση λογαριασμών.

«Μειώσαμε 92 φόρους»: Πόσο μειώθηκε η συνολική επιβάρυνση;

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η κυβέρνηση έχει μειώσει 92 φόρους.

Ο αριθμός των φορολογικών παρεμβάσεων αποτελεί στοιχείο της κυβερνητικής επιχειρηματολογίας.

Δεν αρκεί όμως, από μόνος του, για να αποτυπώσει τη συνολική οικονομική επιβάρυνση ενός νοικοκυριού.

Για μια ολοκληρωμένη εικόνα χρειάζεται να εξεταστούν ταυτόχρονα οι άμεσοι φόροι, οι έμμεσοι φόροι, οι ασφαλιστικές εισφορές και η επίδραση των τιμών στην κατανάλωση.

Μια οικογένεια μπορεί να έχει μικρότερο φόρο εισοδήματος και ταυτόχρονα υψηλότερες δαπάνες για τρόφιμα, ενέργεια και στέγη.

Οι δύο εξελίξεις δεν αλληλοαναιρούνται.

Απλώς δείχνουν γιατί η οικονομική κατάσταση δεν μπορεί να περιγράφεται με έναν μόνο αριθμό.

Το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί

Το πακέτο των 2,2 δισ. ευρώ περιλαμβάνει πραγματικές παρεμβάσεις.

Η αύξηση της ετήσιας ενίσχυσης, το χριστουγεννιάτικο επίδομα, οι φοροελαφρύνσεις και η επιστροφή ενοικίου μπορούν να προσφέρουν οικονομικό όφελος στους δικαιούχους.

Η αποτελεσματικότητά τους, όμως, θα εξαρτηθεί από το ύψος του καθαρού οφέλους, τη διάρκειά του και την εξέλιξη του κόστους ζωής.

Για να κριθεί η κυβερνητική θέση ότι η πρόοδος της οικονομίας επιστρέφει στην κοινωνία, χρειάζεται να παρουσιαστεί όχι μόνο το συνολικό δημοσιονομικό ποσό, αλλά και η πραγματική μεταβολή του διαθέσιμου εισοδήματος.

Πόσα περισσότερα χρήματα θα έχει ένας συνταξιούχος στο τέλος του 2027;

Πόσο θα ενισχυθεί καθαρά ένας δημόσιος υπάλληλος;

Ποια θα είναι η ετήσια διαφορά για μια οικογένεια με δύο παιδιά;

Πόσο θα μειωθεί η συνολική επιβάρυνση ενός ενοικιαστή;

Και πόσο από αυτό το όφελος θα διατηρηθεί εάν συνεχιστούν οι ανατιμήσεις;

Το πακέτο των 2,2 δισ. ευρώ είναι το δημοσιονομικό μέγεθος της κυβερνητικής παρέμβασης. Η πραγματική του αξία για τους πολίτες θα κριθεί από όσα θα απομείνουν στο οικογενειακό ταμείο μετά τους λογαριασμούς, τα ενοίκια και τις καθημερινές ανάγκες.