Ακόμα κι αν οι πληρωμές με κάρτα ή μέσω κινητού έχουν γίνει κανόνας, η αλήθεια είναι ότι τα μετρητά εξακολουθούν να παίζουν καθοριστικό ρόλο στις καθημερινές μας συναλλαγές. Από τον καφέ της γειτονιάς μέχρι την παραδοσιακή ταβέρνα, πολλοί εξακολουθούν να προτιμούν το «ζωντανό» χρήμα. Και κάπως έτσι, τα ΑΤΜ παραμένουν απαραίτητα – όχι μόνο για τους Έλληνες, αλλά και για τους χιλιάδες τουρίστες που καταφθάνουν κάθε χρόνο στην Ελλάδα. Το ενδιαφέρον, όμως, δεν σταματά εδώ…
Τα τελευταία χρόνια, μεγάλες διεθνείς εταιρείες δείχνουν έντονο ενδιαφέρον για την ελληνική αγορά, βλέποντας στα ΑΤΜ μια «χρυσή» ευκαιρία. Ο λόγος; Οι χρεώσεις ανάληψης μετρητών από ΑΤΜ άλλων τραπεζών. Ενώ οι ελληνικές τράπεζες περιορίζουν συνεχώς το δίκτυο των φυσικών τους καταστημάτων και ΑΤΜ, ξένοι πάροχοι σπεύδουν να καλύψουν το κενό. Έτσι, οι καταναλωτές βρίσκονται συχνά μπροστά σε ΑΤΜ που ανήκουν σε διαφορετικές εταιρείες – και οι χρεώσεις ποικίλλουν.
Η κυβέρνηση μπορεί να θέσπισε πρόσφατα νόμο που απαγορεύει την προμήθεια σε αναλήψεις μετρητών σε περιοχές όπου λειτουργεί μόνο ένα ΑΤΜ, όμως οι πάροχοι που δεν ανήκουν σε ελληνικές τράπεζες δεν επηρεάζονται. Αυτό αφήνει ένα «παράθυρο» ανοιχτό σε ιδιωτικές εταιρείες, που σπεύδουν να εκμεταλλευτούν την κατάσταση.
Πριν λίγους μήνες, η Τράπεζα Πειραιώς πούλησε 850 ΑΤΜ που βρίσκονταν σε σημεία εκτός των καταστημάτων της. Το γεγονός αυτό ήρθε να προστεθεί στις κινήσεις κολοσσών όπως η Euronet, που έχει ήδη παρουσία στη χώρα, αλλά και η NCR, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες κατασκευής ΑΤΜ παγκοσμίως, η οποία «μπαίνει» τώρα δυναμικά στην ελληνική αγορά. Οι εξελίξεις αυτές αποδεικνύουν πόσο σημαντικό είναι το κομμάτι των αναλήψεων μετρητών, ακόμα και στην εποχή των ανέπαφων πληρωμών.
Ας σταθούμε, όμως, λίγο στις χρεώσεις. Η Euronet, για παράδειγμα, χρεώνει 4,95 ευρώ για κάθε ανάληψη, ανεξαρτήτως ποσού. Αντιθέτως, σε ΑΤΜ ελληνικών τραπεζών, η χρέωση κυμαίνεται περίπου στο 1 ευρώ. Η ίδια η εταιρεία δικαιολογεί το υψηλότερο κόστος, επικαλούμενη έξοδα όπως η ανατροφοδότηση των ΑΤΜ με μετρητά, τα ενοίκια των χώρων όπου βρίσκονται τα μηχανήματα, οι δαπάνες συντήρησης και η ασφάλεια.
Η κίνηση της Πειραιώς να πουλήσει τα 850 ΑΤΜ της σε νέους παρόχους φέρνει και αλλαγές για τους πελάτες. Σύμφωνα με τη Γεωργία Μπότσικα, γενική διευθύντρια της Printec – της εταιρείας που ανέλαβε την τεχνική διαχείριση και την αναβάθμιση αυτών των ΑΤΜ – οι νέοι πάροχοι θα εφαρμόσουν μία ενιαία πολιτική χρέωσης για όλους τους κατόχους καρτών ελληνικών τραπεζών. Όμως, το πότε και πώς ακριβώς θα γίνουν αυτές οι αλλαγές εξαρτάται από το στάδιο της μετάβασης, καθώς τα ΑΤΜ αποκτούν νέα εξωτερική εμφάνιση και λογισμικό.
Η αναβάθμιση αυτή, φυσικά, δεν είναι καθαρά αισθητική. Στόχος είναι τα ΑΤΜ να αποκτήσουν τα διακριτικά των νέων ιδιοκτητών, αλλά και να συνδεθούν με τα συστήματα που αυτοί χρησιμοποιούν διεθνώς. Το αποτέλεσμα; Ο καταναλωτής μπορεί να δει μπροστά του ένα «φρέσκο» ΑΤΜ – αλλά και να βρεθεί μπροστά σε σημαντικά υψηλότερες χρεώσεις, αν δεν προσέξει.
Η δυναμική της ελληνικής αγοράς ΑΤΜ δεν είναι καινούργια. Η ροπή προς τις ψηφιακές πληρωμές έχει σίγουρα επηρεάσει τα παραδοσιακά καταστήματα, όμως η ανάγκη για μετρητά δεν εξαφανίζεται. Ειδικά τους θερινούς μήνες, με την έλευση εκατομμυρίων τουριστών, τα ΑΤΜ μετατρέπονται σε «πηγές» χρήματος – και, κατ’ επέκταση, εσόδων για τους διαχειριστές τους.
Το ερώτημα που ανακύπτει είναι πώς θα αντιδράσουν οι καταναλωτές. Θα δεχτούν αδιαμαρτύρητα τις αυξήσεις ή θα στραφούν σε εναλλακτικές λύσεις; Ήδη, πολλοί έχουν στραφεί σε ψηφιακά πορτοφόλια και ανέπαφες πληρωμές, προκειμένου να αποφύγουν τις τσουχτερές χρεώσεις των ΑΤΜ. Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις, η χρήση μετρητών παραμένει αναγκαία, ειδικά σε περιοχές ή επιχειρήσεις που δεν υποστηρίζουν ακόμη ηλεκτρονικές συναλλαγές.
Είναι φανερό πως τα μετρητά παραμένουν βασικό εργαλείο στις συναλλαγές μας – και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει σύντομα. Όμως, η «μάχη» πίσω από τις αναλήψεις γίνεται όλο και πιο σκληρή, με ξένες εταιρείες να βλέπουν την Ελλάδα ως «φιλέτο» για κέρδη. Όσο οι τράπεζες περιορίζουν το φυσικό τους δίκτυο, τόσο οι ιδιώτες πάροχοι βρίσκουν ευκαιρίες να επεκταθούν.
Η επόμενη φορά που θα πατήσεις το κουμπί της ανάληψης, λοιπόν, θυμήσου: πίσω από εκείνη την απλή κίνηση κρύβονται στρατηγικές, επενδύσεις εκατομμυρίων – και χρεώσεις που μπορεί να σου κοστίσουν ακριβά.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
