Νέα δεδομένα δημιουργούνται για τους εν ενεργεία δημάρχους, τους υποψήφιους και τις δημοτικές παρατάξεις ενόψει των αυτοδιοικητικών εκλογών του Νοεμβρίου 2028. Η κατάργηση του δεύτερου γύρου και η καθιέρωση της εναλλακτικής ψήφου αλλάζουν τις πολιτικές ισορροπίες και ανατρέπουν στρατηγικές που ίσχυαν επί χρόνια στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Το νέο εκλογικό σύστημα δεν αλλάζει μόνο τον τρόπο με τον οποίο θα αναδεικνύονται οι δήμαρχοι. Αλλάζει και τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να πολιτεύονται, να αναζητούν συνεργασίες και να απευθύνονται στους δημότες.
Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι οι συνεργασίες που μέχρι σήμερα μπορούσαν να διαμορφωθούν ανάμεσα στις δύο Κυριακές θα πρέπει πλέον να έχουν προετοιμαστεί πολύ νωρίτερα.
Και αυτό διότι, στις επόμενες δημοτικές εκλογές, δεν θα αρκεί απαραίτητα να έρθει κάποιος πρώτος. Θα πρέπει να μπορεί να συγκεντρώσει και τη δεύτερη προτίμηση ψηφοφόρων άλλων παρατάξεων.
Πώς θα εκλέγονται οι δήμαρχοι
Οι δημοτικές εκλογές θα διεξάγονται σε μία Κυριακή, χωρίς επαναληπτική ψηφοφορία.
Εάν ένας συνδυασμός συγκεντρώσει ποσοστό μεγαλύτερο του 42%, δηλαδή το απαιτούμενο 42% συν μία ψήφο, ο επικεφαλής του εκλέγεται δήμαρχος.
Εάν κανένας συνδυασμός δεν πετύχει το συγκεκριμένο όριο, ενεργοποιείται η διαδικασία της εναλλακτικής ψήφου.
Οι ψηφοφόροι θα μπορούν να δηλώνουν στο ψηφοδέλτιό τους και έναν δεύτερο συνδυασμό ως εναλλακτική επιλογή.
Στη δεύτερη φάση της καταμέτρησης παραμένουν οι δύο πρώτοι συνδυασμοί. Στις ψήφους τους προστίθενται οι εναλλακτικές προτιμήσεις που έχουν λάβει από τα ψηφοδέλτια των υπόλοιπων συνδυασμών.
Νικητής αναδεικνύεται εκείνος που συγκεντρώνει το μεγαλύτερο συνολικό άθροισμα.
Έτσι, ένας υποψήφιος που προηγείται στην πρώτη καταμέτρηση, αλλά δεν ξεπερνά το απαιτούμενο όριο, μπορεί να χάσει τη δημαρχία εάν ο δεύτερος συγκεντρώσει περισσότερες εναλλακτικές ψήφους.
Γιατί κανένας δήμαρχος δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένη την επανεκλογή του
Το νέο σύστημα δημιουργεί διαφορετικές προϋποθέσεις για τους σημερινούς δημάρχους.
Μέχρι σήμερα, ένας εν ενεργεία δήμαρχος μπορούσε να στηρίζεται στην ισχυρή εκλογική του βάση και, εφόσον χρειαζόταν, να αναζητήσει πρόσθετες συμμαχίες στον δεύτερο γύρο.
Πλέον, η στρατηγική αυτή δεν θα είναι αρκετή.
Ένας δήμαρχος μπορεί να διατηρεί υψηλά ποσοστά στην πρώτη προτίμηση, αλλά να αντιμετωπίζει δυσκολίες στην προσέλκυση ψηφοφόρων από άλλες παρατάξεις.
Αντίθετα, ένας αντίπαλός του μπορεί να ξεκινήσει από χαμηλότερο ποσοστό και να αποκτήσει πλεονέκτημα στην τελική καταμέτρηση, εφόσον εμφανίζεται περισσότερο αποδεκτός από ευρύτερα τμήματα της τοπικής κοινωνίας.
Η επανεκλογή, επομένως, δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από τη διατήρηση των παραδοσιακών υποστηρικτών μιας δημοτικής αρχής. Θα εξαρτάται και από τη δυνατότητα πολιτικής διεύρυνσης.
Οι μικρότερες παρατάξεις αποκτούν νέα σημασία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο ρόλος των παρατάξεων που θα καταλάβουν την τρίτη, τέταρτη ή πέμπτη θέση.
Οι ψηφοφόροι τους μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά το τελικό αποτέλεσμα, καθώς οι εναλλακτικές επιλογές τους θα προσμετρώνται στους δύο πρώτους συνδυασμούς, εφόσον ενεργοποιηθεί η δεύτερη φάση καταμέτρησης.
Αυτό σημαίνει ότι οι πολιτικές σχέσεις μεταξύ των παρατάξεων αποκτούν διαφορετική βαρύτητα.
Οι δημόσιες αντιπαραθέσεις, οι προσωπικές συγκρούσεις και οι αποκλεισμοί μπορεί να επηρεάσουν την προθυμία των ψηφοφόρων να στηρίξουν έναν υποψήφιο ως δεύτερη επιλογή.
Αντίθετα, η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας και η αναζήτηση προγραμματικών συγκλίσεων μπορούν να διευκολύνουν τη διεύρυνση της εκλογικής απήχησης.
Οι συνεργασίες θα πρέπει να χτιστούν πριν από τις κάλπες
Μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές αφορά τον χρόνο των πολιτικών συμφωνιών.
Στο προηγούμενο σύστημα, η εβδομάδα ανάμεσα στον πρώτο και τον δεύτερο γύρο αποτελούσε περίοδο έντονων διαβουλεύσεων.
Οι παρατάξεις που είχαν αποκλειστεί από την τελική αναμέτρηση μπορούσαν να εκφράσουν υποστήριξη προς έναν από τους δύο υποψήφιους δημάρχους.
Το 2028 δεν θα υπάρχει αυτή η δυνατότητα με τη μορφή μιας δεύτερης εκλογικής Κυριακής.
Οι συνεργασίες, οι πολιτικές συγκλίσεις και οι σχέσεις εμπιστοσύνης θα πρέπει να έχουν οικοδομηθεί πριν από την ψηφοφορία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι παρατάξεις θα είναι υποχρεωμένες να συγχωνευθούν ή να καταλήξουν σε κοινά ψηφοδέλτια.
Σημαίνει, όμως, ότι η δυνατότητα ενός υποψηφίου να προσελκύσει δεύτερες προτιμήσεις θα αποτελεί σημαντικό στοιχείο της προεκλογικής του στρατηγικής.
Πώς επηρεάζονται Αργοστόλι, Ληξούρι, Σάμη και Ιθάκη
Το νέο εκλογικό σύστημα αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για τους τέσσερις δήμους της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης.
Στο Αργοστόλι, στο Ληξούρι, στη Σάμη και στην Ιθάκη, οι επόμενες αυτοδιοικητικές αναμετρήσεις θα διεξαχθούν με διαφορετικούς κανόνες από εκείνους των προηγούμενων εκλογών.
Οι εν ενεργεία δήμαρχοι θα κληθούν να διατηρήσουν την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων τους, αλλά και να διευρύνουν την αποδοχή τους πέρα από τα όρια της παράταξής τους.
Αντίστοιχα, οι επικεφαλής της αντιπολίτευσης και οι νέοι υποψήφιοι θα πρέπει να παρουσιάσουν προτάσεις που να απευθύνονται σε μεγαλύτερο μέρος της τοπικής κοινωνίας.
Ιδιαίτερη σημασία θα έχουν οι σχέσεις που διαμορφώνονται ήδη μέσα στα δημοτικά συμβούλια.
Οι αντιπαραθέσεις για τα έργα, τις υποδομές, την καθημερινότητα και τις επιλογές των δημοτικών αρχών δεν θα επηρεάζουν μόνο την τρέχουσα πολιτική συζήτηση, αλλά ενδέχεται να διαμορφώνουν και το κλίμα της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.
Ο ρόλος των εθνικών πολιτικών εξελίξεων
Στην εξίσωση μπαίνει και το πολιτικό περιβάλλον που θα έχει διαμορφωθεί σε εθνικό επίπεδο μέχρι το 2028.
Οι βουλευτικές εκλογές, οι συσχετισμοί μεταξύ των κομμάτων και η πιθανή εμφάνιση νέων πολιτικών σχηματισμών μπορούν να επηρεάσουν τις τοπικές ισορροπίες.
Πρόσωπα που σήμερα δεν έχουν αυτοτελή παρουσία στην Αυτοδιοίκηση ενδέχεται να αναζητήσουν ρόλο στις επόμενες δημοτικές εκλογές.
Παράλληλα, οι μεταβολές στην επιρροή των πολιτικών κομμάτων μπορεί να δημιουργήσουν νέες συνεργασίες ή να επηρεάσουν τις υπάρχουσες δημοτικές παρατάξεις.
Οι αυτοδιοικητικές εκλογές δεν θα διεξαχθούν, επομένως, ανεξάρτητα από το γενικότερο πολιτικό κλίμα.
Η εκλογική μάχη αρχίζει από σήμερα
Για τους εν ενεργεία δημάρχους, η περίοδος μέχρι τον Νοέμβριο του 2028 αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Ο τρόπος διοίκησης, η καθημερινή επαφή με τους δημότες, η αντιμετώπιση των προβλημάτων και η διαχείριση των πολιτικών αντιπαραθέσεων μπορούν να επηρεάσουν την εκλογική τους απήχηση.
Ένας δήμαρχος που περιορίζεται αποκλειστικά στον στενό πυρήνα των υποστηρικτών του ενδέχεται να δυσκολευτεί να εξασφαλίσει ευρύτερη αποδοχή.
Από την άλλη πλευρά, οι υποψήφιοι της αντιπολίτευσης δεν θα αρκεί να στηρίζονται μόνο στην κριτική προς τη δημοτική αρχή.
Θα χρειαστεί να παρουσιάσουν μια ολοκληρωμένη αυτοδιοικητική πρόταση, ικανή να προσελκύσει ψηφοφόρους από διαφορετικούς πολιτικούς και κοινωνικούς χώρους.
Το νέο πολιτικό μήνυμα των εκλογών του 2028
Το σύστημα της εναλλακτικής ψήφου αλλάζει τη λογική της εκλογικής αναμέτρησης.
Η δύναμη ενός υποψηφίου δεν θα μετριέται μόνο από το πόσοι τον επιλέγουν ως πρώτη προτίμηση, αλλά, όπου χρειαστεί δεύτερη καταμέτρηση, και από το πόσοι είναι διατεθειμένοι να τον στηρίξουν ως εναλλακτική λύση.
Αυτό δημιουργεί νέα δεδομένα για τις πολιτικές συμμαχίες, τις δημόσιες αντιπαραθέσεις και την καθημερινή παρουσία των υποψηφίων στις τοπικές κοινωνίες.
Το μεγαλύτερο στοίχημα για τους δημάρχους του 2028 θα είναι να κερδίσουν όχι μόνο τους δικούς τους ψηφοφόρους, αλλά και την εμπιστοσύνη εκείνων που σήμερα βρίσκονται απέναντί τους.
Γιατί στις επόμενες δημοτικές εκλογές δεν θα αρκεί να σε θέλουν οι δικοί σου. Θα πρέπει να μπορούν να σε επιλέξουν και οι άλλοι!



