Πινακίδες με την ένδειξη «Απαγορεύεται η στάθμευση», καρέκλες, κώνοι, αλυσίδες ακόμη και ζαρντινιέρες χρησιμοποιούνται συχνά για να «κρατούν» μια θέση πάρκινγκ μπροστά από σπίτια και καταστήματα. Ωστόσο, η αυθαίρετη δέσμευση δημόσιου χώρου δεν αποτελεί δικαίωμα του ιδιώτη και, ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά πρόστιμα.
Το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα συνηθισμένο στις μεγάλες πόλεις, όπου η εύρεση θέσης στάθμευσης αποτελεί καθημερινή δοκιμασία. Δεν περιορίζεται, όμως, στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, καθώς αντίστοιχες εικόνες συναντώνται σε πολλές περιοχές της χώρας.
Η θέση μπροστά από το σπίτι δεν είναι «δική μας»
Ένα από τα συνηθέστερα λάθη είναι η αντίληψη ότι ο χώρος του δρόμου ακριβώς μπροστά από ένα σπίτι ή κατάστημα μπορεί να χρησιμοποιείται αποκλειστικά από τον ιδιοκτήτη ή τον ένοικο.
Ο δρόμος αποτελεί κοινόχρηστο χώρο και κανένας ιδιώτης δεν μπορεί από μόνος του να δεσμεύσει μια θέση στάθμευσης επειδή βρίσκεται μπροστά από την ιδιοκτησία του.
Έτσι, η τοποθέτηση μιας καρέκλας, ενός κώνου, μιας αλυσίδας ή άλλου εμποδίου προκειμένου να μη σταθμεύσει κάποιος άλλος μπορεί να συνιστά αυθαίρετη κατάληψη δημόσιου χώρου.
Προσοχή στις αυτοσχέδιες πινακίδες
Ακόμη σοβαρότερο μπορεί να γίνει το ζήτημα όταν χρησιμοποιούνται πινακίδες που μοιάζουν με επίσημη κυκλοφοριακή σήμανση.
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, η αυθαίρετη τοποθέτηση σημάτων, διαγραμμίσεων ή άλλων μέσων που μπορούν να εκληφθούν από τους οδηγούς ως επίσημη σήμανση απαγορεύεται.
Όταν μάλιστα μια τέτοια πινακίδα μπορεί να δημιουργήσει σύγχυση στους οδηγούς ή να επηρεάσει την ασφαλή κυκλοφορία, οι συνέπειες γίνονται πολύ σοβαρότερες.
Το χρηματικό πρόστιμο, ανάλογα με την παράβαση, μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 1.500 ευρώ, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρξουν και ποινικές συνέπειες.
Κώνοι και καρέκλες για να «κρατήσουμε» πάρκινγκ
Διαφορετική περίπτωση αποτελεί η αυθαίρετη κατάληψη του οδοστρώματος με αντικείμενα.
Η εικόνα είναι γνώριμη: κάποιος φεύγει με το αυτοκίνητό του και αφήνει στη θέση έναν κώνο ή μια καρέκλα, ώστε κανείς άλλος να μην μπορέσει να παρκάρει.
Άλλοι χρησιμοποιούν γλάστρες, κιβώτια, αλυσίδες ή αυτοσχέδιες κατασκευές.
Η πρακτική αυτή δεν μετατρέπει τη θέση σε ιδιωτική.
Για την αυθαίρετη κατάληψη δημόσιου χώρου μπορούν να επιβληθούν διοικητικές κυρώσεις, ανάλογα με τη φύση και τις συνθήκες της παράβασης.
Τι συμβαίνει με τα γκαράζ
Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διάκριση.
Η είσοδος και η έξοδος από νομίμως υφιστάμενο ιδιωτικό χώρο στάθμευσης ή γκαράζ μπορεί να προστατεύεται από τη σχετική νομοθεσία και τις προβλεπόμενες διοικητικές διαδικασίες.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο ιδιοκτήτης μπορεί αυθαίρετα να τοποθετήσει οποιαδήποτε πινακίδα επιθυμεί στον δημόσιο δρόμο.
Όπου απαιτείται επίσημη σήμανση ή ειδική παραχώρηση/ρύθμιση, πρέπει να προηγηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία στις αρμόδιες αρχές και να υπάρχουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
Πότε μπορεί να υπάρχει νόμιμη απαγόρευση
Για να δεσμευθεί νόμιμα τμήμα κοινόχρηστου χώρου ή να τοποθετηθεί προβλεπόμενη επίσημη σήμανση απαιτείται η σχετική διοικητική διαδικασία.
Ανάλογα με την περίπτωση, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να χρειαστεί να απευθυνθεί στον αρμόδιο Δήμο και στις υπηρεσίες που έχουν την ευθύνη της συγκεκριμένης οδού, καταθέτοντας τα απαιτούμενα στοιχεία και δικαιολογητικά.
Μια αυτοσχέδια πινακίδα που γράφει «Μην παρκάρετε», «Ιδιωτικός χώρος» ή «Απαγορεύεται η στάθμευση» δεν δημιουργεί από μόνη της αποκλειστικό δικαίωμα πάνω σε δημόσια θέση στάθμευσης.
Τι μπορούν να κάνουν Δήμος και Τροχαία
Οι αρμόδιες αρχές μπορούν, ανάλογα με την περίπτωση και την αρμοδιότητά τους, να παρέμβουν όταν διαπιστώνεται παράνομη κατάληψη του δρόμου ή αυθαίρετη σήμανση.
Παράνομα αντικείμενα ή εμπόδια μπορούν να απομακρυνθούν, ενώ είναι δυνατόν να βεβαιωθούν και οι αντίστοιχες παραβάσεις.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν μια αυθαίρετη κατασκευή ή πινακίδα δεν περιορίζεται απλώς στο «κράτημα» μιας θέσης, αλλά δημιουργεί κίνδυνο ή σύγχυση στην κυκλοφορία.
Τι πρέπει να θυμούνται οι οδηγοί
Ο δημόσιος δρόμος δεν αποτελεί προέκταση της ιδιωτικής ιδιοκτησίας. Το γεγονός ότι κάποιος κατοικεί ή διατηρεί κατάστημα μπροστά από μια θέση στάθμευσης δεν του δίνει αυτομάτως το δικαίωμα να την κρατά αποκλειστικά για το αυτοκίνητό του.
Και μια πρακτική που μπορεί να φαίνεται «αθώα», όπως ένας κώνος ή μια αυτοσχέδια πινακίδα, μπορεί τελικά να αποδειχθεί ιδιαίτερα ακριβή.
