Με τον υδράργυρο να σπάει ρεκόρ και τα κλιματιστικά να δουλεύουν στο φουλ, ένα νέο «καυτό» σενάριο εξετάζεται στα κυβερνητικά γραφεία: η επαναφορά των κρατικών επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ρεύματος. Και όχι άδικα, καθώς η τιμή του ηλεκτρικού στη χονδρική αγορά έχει εκτοξευθεί, κάνοντας τους καταναλωτές να ανησυχούν ότι το καλοκαίρι θα είναι ακριβό – όχι μόνο λόγω των διακοπών.
Παρότι η τιμή του φυσικού αερίου εμφανίζει αποκλιμάκωση μετά το τέλος των γεωπολιτικών εντάσεων μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, η χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας ακολουθεί διαφορετική πορεία. Για τέταρτη συνεχόμενη ημέρα, οι τιμές παραμένουν πεισματικά πάνω από τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, προκαλώντας συναγερμό στο οικονομικό επιτελείο.
Το σενάριο της επιδότησης επιστρέφει στο τραπέζι
Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι επανεξετάζεται το μοντέλο παρέμβασης που εφαρμόστηκε πέρυσι: τότε, για δύο μήνες, επιβλήθηκε έκτακτη φορολόγηση στα υπερκέρδη των ηλεκτροπαραγωγών που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο. Τα έσοδα χρησιμοποιήθηκαν για να μετριαστούν οι αυξήσεις στα κυμαινόμενα τιμολόγια των καταναλωτών.
Η ιδέα φαίνεται να επιστρέφει, αν και αυτή τη φορά ο σχεδιασμός θα εξαρτηθεί από την πορεία των τιμών τις επόμενες εβδομάδες. Ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, μιλώντας πρόσφατα σε ενεργειακό συνέδριο, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο λήψης μέτρων στήριξης, διευκρινίζοντας πάντως ότι είναι ακόμη νωρίς για αποφάσεις.
Ο Αύγουστος προβλέπεται… ηλεκτρισμένος
Οι πρώτες ενδείξεις από τα προθεσμιακά συμβόλαια της ελληνικής αγοράς ενέργειας στο Ευρωπαϊκό Χρηματιστήριο δεν αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας. Για τον Αύγουστο, η μέση τιμή προβλέπεται να ξεπεράσει τα 120 ευρώ/μεγαβατώρα, γεγονός που ανησυχεί τους αρμόδιους φορείς, καθώς θεωρείται πιθανό να μετακυλιστεί στους τελικούς καταναλωτές.
Για την ώρα, η κυβέρνηση θεωρεί ότι η λιανική τιμή για τον Ιούλιο θα κινηθεί κοντά στα 15 λεπτά ανά κιλοβατώρα – ένα επίπεδο που χαρακτηρίζεται ως «ανεκτό». Όμως, αν το ανοδικό ράλι συνεχιστεί, η κατάσταση μπορεί να αλλάξει ραγδαία.
Ενεργειακό «ράλι» με καιρικό φόντο
Η ζέστη των τελευταίων ημερών δεν επηρεάζει μόνο τους πολίτες, αλλά και την αγορά ενέργειας. Οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τη ζήτηση, οδηγώντας σε έντονες διακυμάνσεις στις τιμές εντός της ημέρας. Για παράδειγμα, για αύριο, η μέση τιμή καθορίστηκε στα 111 ευρώ, όμως το μεσημέρι πέφτει στα 13 ευρώ (λόγω αυξημένης παραγωγής από ΑΠΕ), ενώ το βράδυ εκτοξεύεται στα 177 ευρώ όταν ενεργοποιούνται οι μονάδες φυσικού αερίου.
Η αντίθεση αυτή μαρτυρά ένα βασικό πρόβλημα: η εξάρτηση από το φυσικό αέριο για την κάλυψη των αναγκών εκτός ηλιοφάνειας, όπου οι Ανανεώσιμες Πηγές δεν επαρκούν. Κι εκεί εντοπίζεται και το… πρόβλημα κερδοφορίας.
Ποιοι κερδίζουν και ποιοι πληρώνουν το… μάρμαρο
Υπάρχουν ενδείξεις πως οι παραγωγοί με φυσικό αέριο δεν έχουν προσαρμόσει τις προσφορές τους, παρά τη σημαντική πτώση στην τιμή του καυσίμου – πάνω από 15% από το υψηλό της 19ης Ιουνίου. Η στάση αυτή έχει δημιουργήσει ερωτήματα για ενδεχόμενη σκόπιμη διατήρηση υψηλών τιμών, ώστε να μεγιστοποιηθεί το κέρδος.
Η κατάσταση θυμίζει έντονα το σκηνικό του περασμένου καλοκαιριού, όταν ο τότε υπουργός Ενέργειας Θόδωρος Σκυλακάκης προχώρησε σε επιβολή έκτακτης εισφοράς στα κέρδη των εταιρειών ενέργειας. Εκείνο το μέτρο πέτυχε τον στόχο του: να συγκρατηθούν οι τιμές γύρω από τα 15-16 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
Το ενεργειακό στοίχημα του καλοκαιριού
Αυτό το καλοκαίρι, η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει μεταξύ δύο στόχων: τη διατήρηση προσιτών τιμών για τα νοικοκυριά και την αποτροπή δημιουργίας υπερκερδών για λίγους παίκτες. Η απόφαση για επιδοτήσεις θα εξαρτηθεί από το πόσο ψηλά θα σκαρφαλώσουν οι λιανικές τιμές τον Αύγουστο και κατά πόσο θα ξεφύγουν από την «κόκκινη γραμμή» των 15 λεπτών.
Σε κάθε περίπτωση, η ενεργειακή πολιτική των επόμενων εβδομάδων θα κριθεί στο… θερμόμετρο των τιμών. Κι αν συνεχίσουν να ανεβαίνουν, το φθινόπωρο μπορεί να ξεκινήσει με μέτρα-έκπληξη και νέο γύρο συζητήσεων για το πώς αντιμετωπίζεται μια αγορά που αρνείται να «κρυώσει».
