Η φημολογία γύρω από έναν νέο φόρο στα ακίνητα που μένουν κλειστά για μεγάλο χρονικό διάστημα έχει ανάψει φωτιές στους ιδιοκτήτες. Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση εξετάζει σοβαρά την επιβολή ενός «φόρου αδράνειας» σε κατοικίες και διαμερίσματα που δεν χρησιμοποιούνται για τουλάχιστον δώδεκα μήνες, με στόχο να «ξεκλειδώσει» το ανεκμετάλλευτο οικιστικό απόθεμα και να ενισχύσει την αγορά ενοικίασης.
Η είδηση αυτή έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων να κάνει λόγο για ακόμη μία φορολογική παγίδα που επιβαρύνει υπέρμετρα την ιδιοκτησία στην Ελλάδα.
Το γαλλικό παράδειγμα και η ελληνική εκδοχή
Η ιδέα δεν είναι ελληνική πρωτοτυπία. Αντλεί έμπνευση από τον γαλλικό φόρο «taxe sur les logements vacants (TLV)», ο οποίος εφαρμόζεται εδώ και χρόνια σε χιλιάδες δήμους. Στη Γαλλία, όποιος αφήνει κενό το ακίνητό του για έναν χρόνο καλείται να πληρώσει φόρο που ξεκινά από το 17% της ενοικιαστικής αξίας και μπορεί να φτάσει το 34% τα επόμενα έτη.
Στην Ελλάδα, οι διαρροές μιλούν για συντελεστή περίπου 15% επί της αντικειμενικής ετήσιας μισθωτικής αξίας, με εφαρμογή σε κενά, μη επιπλωμένα και αχρησιμοποίητα ακίνητα, αρκεί να μην υπάρχουν αποδείξεις χρήσης ή ενεργές αγγελίες πώλησης/ενοικίασης.
Ποιοι θα εξαιρούνται
Το σχέδιο περιλαμβάνει και λίστα εξαιρέσεων, ώστε να μην τιμωρούνται περιπτώσεις όπου η αδράνεια δεν είναι σκόπιμη. Συγκεκριμένα, δεν θα επιβάλλεται φόρος σε ακίνητα που βρίσκονται σε φάση ανακαίνισης ή νομιμοποίησης αυθαιρέτων, σε όσα δεν είναι κατάλληλα για διαμονή (π.χ. χωρίς ρεύμα ή νερό, με σοβαρά προβλήματα στατικότητας) ή σε εκείνα που έχουν διατεθεί προς πώληση/ενοικίαση χωρίς επιτυχία.
Παραμένει ωστόσο θολός ο τρόπος υπολογισμού της μισθωτικής αξίας. Εξετάζεται να οριστεί γύρω στο 5% της αντικειμενικής αξίας, γεγονός που σημαίνει ότι για ένα διαμέρισμα με εκτιμώμενη μισθωτική αξία 4.800 ευρώ, ο ετήσιος φόρος θα φτάνει τα 720 ευρώ.
Οι αριθμοί πίσω από την απόφαση
Οι εκτιμήσεις για τον αριθμό των κλειστών κατοικιών στην Ελλάδα είναι εντυπωσιακές: πάνω από 750.000 ακίνητα μένουν κενά. Ακόμα και αν το μέτρο επηρεάσει μόνο το 30% αυτών, τα κρατικά έσοδα θα μπορούσαν να υπερβούν τα 150 εκατ. ευρώ ετησίως.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις ιδιοκτησίες που αποκτήθηκαν μέσω του προγράμματος Golden Visa, καθώς πολλές από αυτές παραμένουν αναξιοποίητες, χρησιμοποιούμενες μόνο περιστασιακά από τους κατόχους τους.
«Δεν φταίμε εμείς που τα σπίτια μένουν κλειστά»
Η ΠΟΜΙΔΑ στέκεται απέναντι στο μέτρο, τονίζοντας ότι μεγάλο μέρος των ιδιοκτητών δεν αφήνει τα ακίνητα αχρησιμοποίητα από αδιαφορία, αλλά από αδυναμία. Υψηλό κόστος συντήρησης, ακριβές ανακαινίσεις, χαμηλή ζήτηση ή δυσκολία πώλησης είναι μερικοί από τους λόγους που αναγκάζουν πολλούς να τα κρατούν κλειστά.
«Πρόκειται για ακόμη έναν τρόπο να εισπράξουν περισσότερα από μια ήδη υπερφορολογημένη περιουσία», δηλώνουν εκπρόσωποι της Ομοσπονδίας, προειδοποιώντας για νέο κύμα δυσαρέσκειας.
Ο κυβερνητικός πονοκέφαλος
Η κυβέρνηση βρίσκεται σε λεπτή ισορροπία. Από τη μία, η ανάγκη για νέα έσοδα και η πίεση για περισσότερα διαθέσιμα ακίνητα προς ενοικίαση. Από την άλλη, ο φόβος ότι ένα τέτοιο μέτρο θα προκαλέσει ισχυρές πολιτικές αντιδράσεις, ειδικά ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, όπου σχεδιάζεται να ανακοινωθεί πακέτο κοινωνικών παροχών.
Στελέχη του οικονομικού επιτελείου επιμένουν στα οφέλη, τονίζοντας ότι η ενεργοποίηση των κλειστών κατοικιών θα ανακουφίσει την πίεση στην αγορά ενοικίων και θα ενισχύσει τον προϋπολογισμό. Ωστόσο, αναγνωρίζουν τον κίνδυνο να παρουσιαστεί ως ακόμη ένα «χαράτσι» στους πολίτες.
Επόμενα βήματα
Πηγές από το υπουργείο αφήνουν να εννοηθεί ότι πριν παρθεί η τελική απόφαση, θα προηγηθεί διαβούλευση με εκπροσώπους ιδιοκτητών και επαγγελματίες του real estate. Το ζητούμενο είναι να βρεθεί μια ισορροπία ανάμεσα στην αξιοποίηση του ανενεργού οικιστικού αποθέματος και την προστασία των πολιτών από υπέρμετρες επιβαρύνσεις.
Το αν ο «φόρος αδράνειας» θα γίνει τελικά πραγματικότητα ή θα μείνει στα χαρτιά, θα εξαρτηθεί όχι μόνο από τα οικονομικά δεδομένα, αλλά και από τις πολιτικές αντοχές της κυβέρνησης μπροστά σε μια κοινωνία ήδη πιεσμένη από την ακρίβεια και τους φόρους.
