Αθόρυβα αλλά αποτελεσματικά, ένας ακόμη «πονοκέφαλος» προστέθηκε στις καθημερινές οικονομικές συναλλαγές των πολιτών. Από εκεί που η ανάληψη μετρητών από ATM θεωρούνταν αυτονόητη και – το κυριότερο – δωρεάν, πλέον η τσέπη επιβαρύνεται με επιπλέον κόστος που μπορεί να ξεπερνά τα 4 ευρώ ανά συναλλαγή.
Ο λόγος; Μια λιγότερο προβεβλημένη αλλά εξαιρετικά σημαντική επιχειρηματική κίνηση: Η Τράπεζα Πειραιώς προχώρησε στην πώληση 850 αυτόματων ταμειολογιστικών μηχανών (ATM) σε ιδιωτική εταιρεία, η οποία πλέον έχει την ευθύνη λειτουργίας τους. Αυτή η εξέλιξη φέρνει αλυσιδωτές αντιδράσεις για εκατοντάδες χιλιάδες καταναλωτές.
Από τα τραπεζικά υποκαταστήματα… στις ιδιωτικές χρεώσεις
Η ιδιωτικοποίηση αυτών των μηχανημάτων σημαίνει κάτι πολύ απλό για τον καθημερινό χρήστη: δεν ισχύουν πια οι «προνομιακοί» όροι χρήσης που ίσχυαν όσο τα ATM ανήκαν απευθείας στην τράπεζα. Πλέον, κάθε φορά που ένας πελάτης – ακόμη κι αν είναι πελάτης της ίδιας της Πειραιώς – επιχειρεί να κάνει ανάληψη ή να ελέγξει το υπόλοιπό του από αυτά τα ATM, καλείται να πληρώσει προμήθεια.
Οι χρεώσεις αυτές ξεκινούν από 1,5 ευρώ και – ανάλογα με την περιοχή – μπορεί να φτάνουν ακόμα και τα 4,95 ευρώ. Ειδικά σε τουριστικές περιοχές ή απομακρυσμένες τοποθεσίες, το κόστος ανεβαίνει κατακόρυφα.
Πού βρίσκονται τα «ακριβά» ATM
Τα συγκεκριμένα μηχανήματα δεν βρίσκονται πια εντός τραπεζικών καταστημάτων, αλλά σε τοποθεσίες όπου η πρόσβαση σε τραπεζικές υπηρεσίες είναι περιορισμένη: σταθμοί του μετρό, νοσοκομεία, επαρχιακές πόλεις και περιοχές χωρίς τραπεζικά υποκαταστήματα. Αυτό σημαίνει ότι σε πολλές περιπτώσεις, οι πολίτες δεν έχουν άλλη επιλογή – είναι αναγκασμένοι να χρησιμοποιούν τα νέα, ακριβότερα ATM.
Οι ιδιώτες αλλάζουν τον χάρτη των αναλήψεων
Η πώληση των 850 ATM δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο. Αντιθέτως, εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση απομάκρυνσης των τραπεζών από το φυσικό τους δίκτυο. Πλέον, όλο και περισσότερα ATM ανήκουν σε τρίτους παρόχους, οι οποίοι λειτουργούν με καθαρά εμπορικά κριτήρια – κι αυτό αντικατοπτρίζεται στις χρεώσεις.
Με την προσθήκη αυτών των νέων ιδιωτικών ATM, ο συνολικός αριθμός τέτοιων μηχανημάτων σε ολόκληρη τη χώρα φτάνει τα 3.200. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Τράπεζα Πειραιώς, αν και πούλησε την πλειοψηφία των μηχανημάτων, διατήρησε ένα μικρό ποσοστό συμμετοχής στη νέα εταιρεία που τα διαχειρίζεται. Το γεγονός αυτό γεννά ερωτήματα ως προς τα κίνητρα και τις μελλοντικές στρατηγικές επιλογές του τραπεζικού κλάδου.
Οι «δικοί της» πελάτες πληρώνουν το τίμημα
Η μεγάλη ειρωνεία είναι ότι ακόμα και οι κάτοχοι καρτών της Πειραιώς – που μέχρι πρότινος είχαν δωρεάν πρόσβαση στα ATM της τράπεζας – πλέον καλούνται να πληρώσουν. Οι προμήθειες για απλές λειτουργίες όπως η ανάληψη μετρητών ή η προβολή υπολοίπου ξεκινούν από 1,5 ευρώ και αγγίζουν τα 2,10 ευρώ.
Η αλλαγή αυτή προκάλεσε αντιδράσεις, ιδιαίτερα καθώς εφαρμόστηκε χωρίς σαφή ενημέρωση ή μεταβατικό στάδιο. Το κοινό βρέθηκε προ τετελεσμένων γεγονότων, με τη χρέωση να εμφανίζεται ξαφνικά στην οθόνη της συναλλαγής.
Παρέμβαση από την Πολιτεία
Η κυβέρνηση δεν έμεινε αδιάφορη μπροστά στην αναστάτωση που προκλήθηκε. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος προανήγγειλε τη δημιουργία νομοθετικού πλαισίου που θα βάλει τάξη στις χρεώσεις και θα εξασφαλίσει δίκαιη πρόσβαση για όλους τους πολίτες. Ήδη έχει προβλεφθεί διάταξη που θα τεθεί σε ισχύ από τον Ιανουάριο του 2025 και προβλέπει ότι σε περιοχές όπου δεν υπάρχει πρόσβαση σε ATM της «δικής» σου τράπεζας, θα μπορείς να κάνεις ανάληψη χωρίς κόστος.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Αν είστε συχνός χρήστης ATM, καλό θα ήταν να ελέγχετε με προσοχή σε ποιο μηχάνημα κάνετε τη συναλλαγή. Ένα απλό πάτημα κουμπιού μπορεί να σας κοστίσει έως και 5 ευρώ! Αν έχετε την επιλογή, προτιμήστε τα ATM που βρίσκονται εντός τραπεζικών υποκαταστημάτων ή αναζητήστε συνεργαζόμενα δίκτυα με χαμηλότερες χρεώσεις.
Σε κάθε περίπτωση, η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει για άλλη μια φορά ότι η «δωρεάν εξυπηρέτηση» στις τραπεζικές συναλλαγές τείνει να γίνει παρελθόν – και μάλιστα, χωρίς καμία προειδοποίηση.
