Μια νέα, αρκετά… δημιουργική τακτική χρέωσης φαίνεται να εφαρμόζουν ορισμένες τράπεζες, προκαλώντας ανησυχία στους πολίτες. Η μέθοδος αυτή, που έχει κάνει την εμφάνισή της το τελευταίο διάστημα, αφορά στην αντικατάσταση τραπεζικών ΑΤΜ με μηχανήματα ιδιωτικών εταιρειών – και τα αποτελέσματα αυτής της αλλαγής τα πληρώνει απευθείας ο πελάτης.
Τράπεζες “αποσύρουν” τα ΑΤΜ τους – και στη θέση τους έρχονται… χρεώσεις
Σύμφωνα με καταγγελίες, σε αρκετές περιπτώσεις τα ΑΤΜ που ήταν εγκατεστημένα σε δημόσιους ή εμπορικούς χώρους –δηλαδή εκτός των φυσικών υποκαταστημάτων των τραπεζών– έχουν αντικατασταθεί από μηχανήματα που ανήκουν σε ιδιωτικές εταιρείες. Αν και το σημείο παραμένει ίδιο και οι χρωματικοί συνδυασμοί μπορεί να θυμίζουν έντονα συγκεκριμένες τράπεζες, η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική.
Ο πολίτης, που θεωρεί ότι χρησιμοποιεί το “παλιό, γνωστό” ΑΤΜ της τράπεζάς του, βρίσκεται μπροστά σε μία μηχανή που –παρότι φαίνεται οικεία– ανήκει πλέον σε τρίτο πάροχο. Το αποτέλεσμα; Χρεώσεις για απλές κινήσεις, όπως ανάληψη χρημάτων από τον δικό του λογαριασμό, χωρίς να έχει μετακινηθεί ή επιλέξει άλλο τραπεζικό ίδρυμα.
Τι απαντά η κυβέρνηση: «Αν δούμε χρεώσεις δύο ταχυτήτων, θα παρέμβουμε»
Στο ζήτημα αναφέρθηκε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, κληθείς να σχολιάσει την πρακτική αυτή κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών. Αν και υπερασπίστηκε το πρόσφατο νομοθετικό πλαίσιο που έχει θεσπιστεί για τις τραπεζικές προμήθειες, τόνισε ότι σε περίπτωση που παρατηρηθούν αθέμιτες πρακτικές, θα υπάρξει παρέμβαση.
Το ερώτημα βέβαια παραμένει: ποιος θα προστατεύσει ουσιαστικά τον καταναλωτή από ένα ΑΤΜ που μοιάζει με «δούρειο ίππο»;
Τι πρέπει να προσέχει ο πολίτης
Το βασικό μήνυμα είναι ξεκάθαρο: μην εμπιστεύεστε αυτόματα οποιοδήποτε ΑΤΜ σας φαίνεται γνώριμο. Η εξωτερική εμφάνιση μπορεί να παραπλανά. Εάν το μηχάνημα δεν είναι σαφώς επώνυμο και σφραγισμένο με το λογότυπο της δικής σας τράπεζας, τότε το πιθανότερο είναι ότι θα υπάρξει χρέωση – ακριβώς όπως αν κάνατε συναλλαγή από ΑΤΜ άλλης τράπεζας.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε χώρους όπως σούπερ μάρκετ, πρατήρια, τουριστικά σημεία, ακόμη και εμπορικά κέντρα, όπου τα ΑΤΜ μπορεί να έχουν αλλάξει ιδιοκτησία χωρίς να έχει γίνει κάποια εμφανής ενημέρωση.
Τι προβλέπει ο νέος νόμος για τις τραπεζικές χρεώσεις
Στον αντίποδα αυτής της «παράκαμψης» μέσω ιδιωτικών μηχανημάτων, ο νέος νόμος που ψηφίστηκε πρόσφατα από την κυβέρνηση είχε ως στόχο να μειώσει ή και να εξαλείψει συγκεκριμένες τραπεζικές προμήθειες. Σύμφωνα με τα όσα ισχύουν πλέον:
Καταργούνται οι χρεώσεις για πληρωμές προς το Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία και δημόσιες υπηρεσίες μέσω web ή mobile banking (προηγουμένως κόστιζε 0,60 ευρώ).
Θεσπίζεται μέγιστο κόστος 0,5 ευρώ για αποστολή ή λήψη χρημάτων έως 5.000 ευρώ εντός Ελλάδας, μια μείωση της τάξης του 50-80%.
Μηδενική χρέωση για αναλήψεις σε περιοχές όπου λειτουργεί μόνο ένα τραπεζικό ΑΤΜ.
Δωρεάν ενημέρωση υπολοίπου από οποιοδήποτε ΑΤΜ, ανεξαρτήτως τράπεζας.
Δωρεάν φόρτιση προπληρωμένων καρτών μέχρι 100 ευρώ (αντί του 1 ευρώ που ίσχυε).
Επέκταση του μέτρου για χαμηλότερες προμήθειες POS σε συναλλαγές μέχρι 20 ευρώ.
Η συνολική εξοικονόμηση για τους καταναλωτές αναμένεται να φτάσει τα 150 εκατ. ευρώ ετησίως.
Το παράδοξο: λιγότερες προμήθειες… αλλά νέοι τρόποι χρέωσης
Εδώ βρίσκεται η αντίφαση: από τη μία πλευρά η νομοθεσία προβλέπει ελαφρύνσεις στις τραπεζικές χρεώσεις· από την άλλη, κάποιες τράπεζες φαίνεται να “αντισταθμίζουν” τις απώλειες αντικαθιστώντας δικά τους ΑΤΜ με μηχανήματα τρίτων, τα οποία επιβάλλουν νέες χρεώσεις – με το ίδιο τελικό αποτέλεσμα: το κόστος πέφτει και πάλι στον πολίτη.
Πού οδηγούμαστε;
Το φαινόμενο ίσως δείχνει μία νέα εποχή στον τραπεζικό κλάδο: αυτή της «σκιώδους» τραπεζικής παρουσίας, όπου η φυσική υποδομή παραμένει, αλλά η ιδιοκτησία και ο τρόπος λειτουργίας αλλάζουν – προς όφελος τρίτων και εις βάρος της διαφάνειας.
Ο καταναλωτής, σε έναν κόσμο όπου η ψηφιακή και φυσική τραπεζική υπηρεσία συνυπάρχουν, καλείται πλέον να λειτουργεί και ως… ελεγκτής. Να ερευνά, να επαληθεύει και να σκέφτεται πριν εισάγει την κάρτα του σε οποιοδήποτε μηχάνημα.
