Μία απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας που δημοσιεύεται σήμερα μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική για φορολογουμένους που αντιλαμβάνονται ότι δήλωσαν ένα ποσό με λανθασμένο νομικό χαρακτηρισμό.
Η απόφαση ΣτΕ 951/2026 αφορά το ερώτημα αν φορολογούμενος μπορεί να ζητήσει ανάκληση φορολογικής δήλωσης λόγω νομικής πλάνης απευθείας με ενδικοφανή προσφυγή, χωρίς να έχει προηγηθεί τροποποιητική δήλωση ή επιφύλαξη.
Η υπόθεση των 30.000 ευρώ
Στην υπόθεση που έφτασε στο ΣτΕ, δικηγόρος είχε δηλώσει 30.000 ευρώ ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα.
Το ποσό αφορούσε πάγια αντιμισθία που λάμβανε βάσει σύμβασης έμμισθης εντολής.
Ο ίδιος υποστήριξε στη συνέχεια ότι το ποσό έπρεπε να φορολογηθεί ως εισόδημα από μισθωτή εργασία.
Γιατί έκανε το λάθος
Σύμφωνα με την περίληψη της υπόθεσης, ο εντολέας είχε δηλώσει το ποσό με συγκεκριμένο τρόπο και ο φορολογούμενος ακολούθησε την ίδια λογική.
Αργότερα αμφισβήτησε τον νομικό χαρακτηρισμό.
Το βασικό νομικό ερώτημα
Μπορεί κάποιος να πει στην ενδικοφανή προσφυγή:
«Η δήλωσή μου ήταν λανθασμένη νομικά και ζητώ να διορθωθεί»,
χωρίς προηγουμένως να έχει υποβάλει τροποποιητική;
Το ΣτΕ έκρινε ότι, στην περίπτωση της νομικής πλάνης που εξετάστηκε, το αίτημα μπορεί να τεθεί απευθείας στην ενδικοφανή διαδικασία.
Τι είναι η ενδικοφανής προσφυγή
Πριν ένας φορολογούμενος προσφύγει στα διοικητικά δικαστήρια για φορολογική διαφορά, συνήθως πρέπει να περάσει από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ.
Η διαδικασία αυτή ονομάζεται ενδικοφανής προσφυγή.
Δεν είναι απλό παράπονο.
Είναι επίσημη διοικητική διαδικασία με συγκεκριμένες προθεσμίες.
Νομικό λάθος και αριθμητικό λάθος δεν είναι το ίδιο
Η απόφαση δεν πρέπει να διαβάζεται ως «οποιοδήποτε λάθος διορθώνεται οποτεδήποτε».
Εδώ το θέμα ήταν ο νομικός χαρακτηρισμός ενός εισοδήματος.
Άλλο να πληκτρολογήσει κάποιος λάθος έναν αριθμό.
Άλλο να δηλώσει σωστά το ποσό αλλά σε λανθασμένη φορολογική κατηγορία επειδή παρερμήνευσε το νομικό καθεστώς.
Γιατί έχει πρακτική σημασία
Ο χαρακτηρισμός του εισοδήματος επηρεάζει:
φορολογικό συντελεστή,
εκπτώσεις,
ασφαλιστικές ή άλλες επιβαρύνσεις,
και το τελικό εκκαθαριστικό.
Σε μεγάλο ποσό, η διαφορά μπορεί να είναι χιλιάδες ευρώ.
Δεν σημαίνει ότι θα δικαιώνεται κάθε προσφυγή
Η απόφαση ανοίγει τη διαδικαστική δυνατότητα.
Δεν εγγυάται ότι κάθε ισχυρισμός περί «νομικής πλάνης» θα γίνει δεκτός.
Ο φορολογούμενος πρέπει να αποδείξει ότι πράγματι υπήρξε τέτοιο ζήτημα και ότι ο σωστός φορολογικός χειρισμός είναι διαφορετικός.
Οι προθεσμίες εξακολουθούν να μετρούν
Η ενδικοφανής προσφυγή έχει αυστηρές προθεσμίες.
Η απόφαση του ΣτΕ δεν σημαίνει ότι κάποιος μπορεί μετά από οποιοδήποτε αριθμό ετών να ξανανοίξει μία φορολογική υπόθεση χωρίς περιορισμούς.
Γιατί πρέπει να μιλήσει με φοροτεχνικό ή δικηγόρο
Σε τέτοιες περιπτώσεις μία βιαστική τροποποιητική μπορεί να έχει συνέπειες.
Χρειάζεται πρώτα να διευκρινιστεί:
ποιο ήταν το λάθος,
αν είναι πραγματικό ή νομικό,
αν υπάρχει πράξη της ΑΑΔΕ,
ποια προθεσμία τρέχει,
και ποια διαδικασία είναι η σωστή.
Τι αλλάζει στην πράξη
Η φορολογική δήλωση δεν αποτελεί πάντοτε μία μη αναστρέψιμη «ομολογία» εναντίον του φορολογουμένου όταν βασίστηκε σε νομική πλάνη.
Αυτό είναι το ουσιαστικό μήνυμα της απόφασης.
Η σημασία της ΣτΕ 951/2026
Οι περισσότεροι φορολογούμενοι δεν θα χρειαστούν ποτέ να τη χρησιμοποιήσουν.
Για εκείνον όμως που βρίσκεται αντιμέτωπος με χιλιάδες ευρώ φόρο επειδή χαρακτήρισε λανθασμένα ένα ποσό, η απόφαση μπορεί να είναι εξαιρετικά σημαντική.
Το λάθος στη φορολογική δήλωση δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το θέμα τελείωσε.
Υπάρχει όμως σωστή διαδικασία.
Και πλέον το ΣτΕ έδωσε μία πολύ συγκεκριμένη απάντηση για το πού μπορεί να ξεκινήσει.
