Μια ιδιαίτερα κρίσιμη δικαστική μάχη για χιλιάδες επιχειρήσεις και επαγγελματίες φτάνει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, καθώς στις 7 Οκτωβρίου 2026 εξετάζεται εάν οι βαριές κυρώσεις για αποδείξεις που εκδόθηκαν κανονικά αλλά δεν διαβιβάστηκαν ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ είναι συνταγματικά ανεκτές.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η φορολογική νομοθεσία προβλέπει αυστηρές συνέπειες για τη μη διαβίβαση στοιχείων λιανικής στο πληροφοριακό σύστημα της ΑΑΔΕ, οι οποίες μπορούν να φτάσουν ακόμη και στην αναστολή λειτουργίας της επαγγελματικής εγκατάστασης.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το επίμαχο σημείο: άλλο να μην έχει κοπεί καθόλου μια απόδειξη και άλλο να έχει εκδοθεί κανονικά, αλλά να μην έχει φτάσει ηλεκτρονικά στο σύστημα.
Η υπόθεση που έφτασε μέχρι το ΣτΕ
Η υπόθεση ξεκίνησε μετά την προσφυγή επιχείρησης στην οποία επιβλήθηκαν βαριά πρόστιμα από την ΑΑΔΕ επειδή αποδείξεις που είχαν εκδοθεί δεν είχαν διαβιβαστεί ηλεκτρονικά.
Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, αντί να κλείσει την υπόθεση με δική του κρίση επί του συγκεκριμένου νομικού ζητήματος, απηύθυνε προδικαστικό ερώτημα στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Το κρίσιμο ερώτημα αφορά το κατά πόσο είναι συνταγματικά ανεκτή η επιβολή προστίμου ίσου με το 50% του ΦΠΑ για κάθε απόδειξη που έχει μεν εκδοθεί, αλλά δεν έχει διαβιβαστεί, ακόμη και όταν το ζήτημα αφορά την παράβαση της υποχρέωσης ηλεκτρονικής διαβίβασης.
Η εξέταση της υπόθεσης έχει προσδιοριστεί για τις 7 Οκτωβρίου 2026.
Το κρίσιμο ερώτημα: φοροδιαφυγή ή παράβαση διαβίβασης;
Η διαφορά είναι ουσιώδης.
Στην περίπτωση της μη έκδοσης απόδειξης, η συναλλαγή δεν καταγράφεται με τον προβλεπόμενο τρόπο.
Στην υπόθεση που φτάνει στο ΣτΕ, όμως, μιλάμε για παραστατικά τα οποία έχουν εκδοθεί, αλλά δεν ολοκληρώθηκε η ηλεκτρονική διαβίβασή τους.
Αυτό ακριβώς είναι το σημείο πάνω στο οποίο αναμένεται να τοποθετηθεί το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο: κατά πόσο μπορεί μια παράβαση της υποχρέωσης διαβίβασης να οδηγεί σε τόσο βαριές κυρώσεις και εάν αυτές συνάδουν με τη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας.
Πότε μπορεί να μπει 48ωρο λουκέτο
Το ισχύον ποινολόγιο είναι ιδιαίτερα αυστηρό.
Εφόσον σε έλεγχο διαπιστωθεί μη διαβίβαση στο πληροφοριακό σύστημα ΦΗΜ της ΑΑΔΕ περισσότερων από 10 στοιχείων λιανικής πώλησης που έχουν εκδοθεί μέσω φορολογικού ηλεκτρονικού μηχανισμού, μπορεί να ενεργοποιηθεί αναστολή λειτουργίας.
Το ίδιο προβλέπεται ανεξάρτητα από τον αριθμό των παραστατικών εάν η συνολική αξία των αγαθών ή υπηρεσιών που αντιστοιχεί στα μη διαβιβασθέντα στοιχεία υπερβαίνει τα 500 ευρώ.
Στις περιπτώσεις αυτές προβλέπεται αναστολή λειτουργίας της επαγγελματικής εγκατάστασης για 48 ώρες.
Με απλά λόγια, μια επιχείρηση μπορεί να έχει εκδώσει τις αποδείξεις της και παρ’ όλα αυτά να βρεθεί αντιμέτωπη με λουκέτο εάν αυτές δεν έχουν διαβιβαστεί όπως απαιτεί η νομοθεσία.
Στη δεύτερη παράβαση οι 48 ώρες γίνονται 96
Ακόμη βαρύτερες είναι οι συνέπειες σε περίπτωση υποτροπής.
Εάν μέσα στο ίδιο ή στο επόμενο φορολογικό έτος διαπιστωθεί εκ νέου η μη διαβίβαση τουλάχιστον τριών στοιχείων λιανικής, ανεξάρτητα από την αξία τους, προβλέπεται αναστολή λειτουργίας της επαγγελματικής εγκατάστασης για 96 ώρες.
Και το ποινολόγιο δεν σταματά εκεί.
Σε κάθε επόμενη διαπίστωση των συγκεκριμένων παραβάσεων μέσα σε δύο φορολογικά έτη, η αναστολή μπορεί να φτάσει τις 10 ημέρες.
Γιατί η απόφαση του ΣτΕ είναι τόσο σημαντική
Η υπόθεση δεν αφορά μόνο μία επιχείρηση.
Ακουμπά ένα πολύ ευρύτερο ζήτημα για την ψηφιοποίηση των φορολογικών συναλλαγών: μέχρι πού μπορεί να φτάσει η κύρωση για μια παράβαση ηλεκτρονικής διαβίβασης όταν το φορολογικό στοιχείο έχει πράγματι εκδοθεί;
Το ΣτΕ καλείται ουσιαστικά να εξετάσει τα όρια της αυστηρότητας του συγκεκριμένου πλαισίου και τη συμβατότητά του με τις συνταγματικές απαιτήσεις.
Αν η κρίση του ανώτατου δικαστηρίου αμφισβητήσει τη σημερινή αντιμετώπιση, η απόφαση θα έχει ιδιαίτερη σημασία για αντίστοιχες υποθέσεις.
Μέχρι τότε, όμως, οι επιχειρήσεις οφείλουν να αντιμετωπίζουν τη διαβίβαση των αποδείξεων ως υποχρέωση εξίσου κρίσιμη με την ίδια την έκδοσή τους.
Η 7η Οκτωβρίου είναι, επομένως, ημερομηνία που αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον από επιχειρήσεις, λογιστές και φοροτεχνικούς.
