Η μάχη κατά της φοροδιαφυγής περνά σε νέα φάση, καθώς η ΑΑΔΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα εξελιγμένο μοντέλο απόκρυψης εσόδων που φαίνεται να κερδίζει έδαφος σε επιχειρήσεις εστίασης, διασκέδασης και τουρισμού. Παρά τις σημαντικές παρεμβάσεις που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια, με κυριότερη τη διασύνδεση ταμειακών μηχανών και POS, οι φορολογικές αρχές διαπιστώνουν ότι ορισμένοι επαγγελματίες αξιοποιούν νέα τεχνολογικά «παράθυρα» για να αποκρύπτουν τζίρους και να αποφεύγουν την απόδοση φόρων.
Η εικόνα που έχει σχηματιστεί στις υπηρεσίες της φορολογικής διοίκησης προκαλεί έντονο προβληματισμό. Χιλιάδες συναλλαγές που πραγματοποιούνται καθημερινά με κάρτες εμφανίζονται κανονικές στους καταναλωτές, ωστόσο δεν καταγράφονται ποτέ στα ηλεκτρονικά συστήματα παρακολούθησης της ΑΑΔΕ. Το αποτέλεσμα είναι σημαντικά ποσά να διαφεύγουν του φορολογικού ελέγχου, στερώντας πολύτιμα έσοδα από τα δημόσια ταμεία.
Το νέο σύστημα φοροδιαφυγής με POS εξωτερικού
Σύμφωνα με πληροφορίες από ελεγκτικές πηγές, ολοένα και περισσότερες περιπτώσεις αφορούν τη χρήση POS που συνδέονται με παρόχους και τραπεζικά ιδρύματα του εξωτερικού. Τα μηχανήματα αυτά λειτουργούν κανονικά κατά την πληρωμή, δίνοντας την εντύπωση μιας απολύτως νόμιμης συναλλαγής.
Ο πελάτης πληρώνει με την κάρτα του και λαμβάνει την απόδειξη, όμως τα στοιχεία της πληρωμής δεν φτάνουν ποτέ στα πληροφοριακά συστήματα της φορολογικής διοίκησης. Τα ποσά πιστώνονται σε λογαριασμούς εκτός Ελλάδας και δεν εμφανίζονται στους επαγγελματικούς λογαριασμούς που ελέγχονται από τις ελληνικές αρχές.
Με τον τρόπο αυτό αποκρύπτονται εισπράξεις, περιορίζεται τεχνητά ο δηλωμένος κύκλος εργασιών και αποφεύγεται η απόδοση του αναλογούντος ΦΠΑ, παρά το γεγονός ότι ο καταναλωτής έχει ήδη επιβαρυνθεί με τον συγκεκριμένο φόρο κατά την αγορά προϊόντων ή υπηρεσιών.
Οι περιοχές που μπαίνουν στο μικροσκόπιο
Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί έχουν ήδη ξεκινήσει εκτεταμένες διασταυρώσεις και επιτόπιους ελέγχους, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε περιοχές με αυξημένη τουριστική κίνηση.
Στο επίκεντρο βρίσκονται:
- Εστιατόρια
- Ταβέρνες
- Καφέ
- Beach bars
- Νυχτερινά κέντρα
- Επιχειρήσεις αναψυχής
- Τουριστικές μονάδες
Οι έλεγχοι αναμένεται να κορυφωθούν κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου, όταν οι ηλεκτρονικές πληρωμές αυξάνονται κατακόρυφα και οι επιχειρήσεις καταγράφουν τον μεγαλύτερο τζίρο τους.
Από ποιες χώρες προέρχονται τα περισσότερα αδήλωτα POS
Οι μέχρι τώρα έρευνες έχουν δείξει ότι η πλειονότητα των αδήλωτων POS συνδέεται με παρόχους του εξωτερικού.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που εξετάζουν οι αρχές, περίπου οκτώ στα δέκα μη δηλωμένα POS που έχουν εντοπιστεί σχετίζονται με τη Βουλγαρία. Παράλληλα, έχουν καταγραφεί περιπτώσεις χρήσης τερματικών πληρωμών που συνδέονται με εταιρείες και τραπεζικά δίκτυα στη Μεγάλη Βρετανία, τη Λιθουανία, το Βέλγιο και την Ιρλανδία.
Η Βουλγαρία φαίνεται να αποτελεί δημοφιλή επιλογή λόγω της γεωγραφικής εγγύτητας με την Ελλάδα, γεγονός που διευκολύνει τη διαχείριση λογαριασμών και τη μεταφορά κεφαλαίων.
Πώς επιστρέφουν τα χρήματα στην Ελλάδα
Οι φορολογικές αρχές εκτιμούν ότι σε αρκετές περιπτώσεις τα ποσά που συγκεντρώνονται στους λογαριασμούς του εξωτερικού επιστρέφουν στη συνέχεια στην Ελλάδα με τη μορφή μετρητών.
Το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο επιτρέπει τη μεταφορά ποσών έως 10.000 ευρώ ανά άτομο χωρίς υποχρέωση ειδικής δήλωσης. Αυτό δημιουργεί τη δυνατότητα διακίνησης σημαντικών χρηματικών ποσών μέσω πολλών προσώπων, χωρίς να καταγράφεται τραπεζικό ίχνος που θα μπορούσε να διευκολύνει τον φορολογικό έλεγχο.
Οι ελεγκτές εξετάζουν πλέον όχι μόνο τις ίδιες τις επιχειρήσεις αλλά και τη διαδρομή των χρημάτων, αναζητώντας στοιχεία που θα αποκαλύψουν το πραγματικό μέγεθος του φαινομένου.
Τα πρόστιμα που «καίνε» επιχειρήσεις
Η νομοθεσία προβλέπει ιδιαίτερα αυστηρές κυρώσεις για όσους παραβιάζουν τους κανόνες λειτουργίας των ηλεκτρονικών συστημάτων πληρωμών.
Ειδικότερα:
- Πρόστιμο 1.500 ευρώ για μη εγκατάσταση ή μη χρήση POS όπου απαιτείται.
- Πρόστιμο έως 10.000 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία που δεν έχουν διασυνδέσει POS και ταμειακή μηχανή.
- Πρόστιμο έως 20.000 ευρώ για επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία.
- Κυρώσεις που μπορούν να φτάσουν ακόμη και τις 200.000 ευρώ για παρόχους POS που δεν συμμορφώνονται με τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν πρόσφατοι έλεγχοι σε επιχειρήσεις της Αθήνας, όπου εντοπίστηκαν πολλαπλά αδήλωτα POS, οδηγώντας σε πρόστιμα δεκάδων χιλιάδων ευρώ.
Τι είναι νόμιμο και τι όχι
Οι φορολογικές αρχές ξεκαθαρίζουν ότι η χρήση POS από πάροχο του εξωτερικού δεν αποτελεί αυτομάτως παράβαση. Αντίθετα, μπορεί να είναι απολύτως νόμιμη, εφόσον το τερματικό έχει δηλωθεί κανονικά στο μητρώο POS της ΑΑΔΕ και οι συναλλαγές διαβιβάζονται στο σύστημα MyData.
Το πρόβλημα εντοπίζεται στις περιπτώσεις όπου τα POS αποκρύπτονται από τις αρχές ή λειτουργούν εκτός του συστήματος παρακολούθησης, δημιουργώντας ένα παράλληλο δίκτυο εισπράξεων που δεν καταγράφεται φορολογικά.
Με το καλοκαίρι να βρίσκεται προ των πυλών και την τουριστική κίνηση να αυξάνεται, η ΑΑΔΕ προετοιμάζει ένα από τα μεγαλύτερα κύματα ελέγχων των τελευταίων ετών, με στόχο να εντοπίσει αδήλωτες συναλλαγές και να κλείσει κάθε «ψηφιακή τρύπα» που επιτρέπει τη συνέχιση της φοροδιαφυγής.
