Απίστευτο με τις συντάξεις: Παίρνουν περισσότερα μικτά, αλλά καταλήγουν με λιγότερα χρήματα στην τσέπη!

Μια σοβαρή στρέβλωση στον υπολογισμό των κρατήσεων μπορεί να οδηγήσει συνταξιούχους με υψηλότερη μικτή σύνταξη να εισπράττουν τελικά λιγότερα χρήματα από άλλους με χαμηλότερες αποδοχές. Αιτία είναι ο τρόπος εφαρμογής της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), που σε ορισμένες περιπτώσεις προκαλεί απότομη αύξηση των κρατήσεων όταν η σύνταξη περνά στο επόμενο κλιμάκιο.

Το πρόβλημα προκύπτει από το γεγονός ότι η ΕΑΣ δεν λειτουργεί όπως η προοδευτική φορολογική κλίμακα.

Όταν η κύρια σύνταξη ξεπεράσει το όριο ενός κλιμακίου, ο νέος συντελεστής εφαρμόζεται στο σύνολο της μικτής σύνταξης και όχι μόνο στο ποσό που υπερβαίνει το όριο.

Έτσι, μια αύξηση ακόμη και ενός ή δύο ευρώ μπορεί να προκαλέσει πολύ μεγαλύτερη επιβάρυνση.

Το παράδοξο: Δύο ευρώ παραπάνω στη σύνταξη, σχεδόν 38 ευρώ λιγότερα καθαρά

Χαρακτηριστική είναι η σύγκριση δύο συνταξιούχων με μικτές κύριες συντάξεις 1.781 και 1.783 ευρώ.

Ο πρώτος υπάγεται σε ΕΑΣ 3% και έχει κράτηση 53,43 ευρώ. Μετά την εισφορά υγείας και την παρακράτηση φόρου, το καθαρό πληρωτέο ποσό του διαμορφώνεται στα 1.443,07 ευρώ.

Ο δεύτερος, παρότι έχει δύο ευρώ μεγαλύτερη μικτή σύνταξη, περνά στο κλιμάκιο ΕΑΣ 6%.

Η κράτησή του αυξάνεται στα 106,98 ευρώ, με αποτέλεσμα το καθαρό πληρωτέο να περιορίζεται στα 1.405,28 ευρώ.

Η διαφορά είναι 37,79 ευρώ λιγότερα τον μήνα για τον συνταξιούχο που έχει μεγαλύτερη μικτή σύνταξη.

Σε ετήσια βάση, με δώδεκα μηνιαίες πληρωμές, η διαφορά αντιστοιχεί σε 453,48 ευρώ.

Πέντε χαρακτηριστικά παραδείγματα

Οι υπολογισμοί του δημοσιεύματος αφορούν συνταξιούχους χωρίς εξαρτώμενα τέκνα και με μοναδικό εισόδημα την κύρια σύνταξή τους.

Σε όλες τις παραπάνω συγκρίσεις, η μεγαλύτερη μικτή σύνταξη συνοδεύεται από χαμηλότερο καθαρό ποσό.

Η μηνιαία διαφορά κυμαίνεται από 17,84 έως 37,79 ευρώ, σύμφωνα με τα συγκεκριμένα παραδείγματα.

Πώς λειτουργούν τα κλιμάκια της ΕΑΣ

Για το 2026, τα όρια και οι συντελεστές της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων διαμορφώνονται ως εξής:

Η νομοθεσία προβλέπει προστασία στο πρώτο κλιμάκιο, ώστε η εφαρμογή της εισφοράς να μη μειώνει τη σύνταξη κάτω από το καθορισμένο κατώτατο όριο.

Ωστόσο, το πρόβλημα της απότομης μεταβολής εξακολουθεί να εμφανίζεται κατά τη μετάβαση στα επόμενα κλιμάκια.

Γιατί δεν αρκεί η μείωση του φόρου

Όταν αυξάνεται η ΕΑΣ, μειώνεται το ποσό της σύνταξης που απομένει για τις υπόλοιπες κρατήσεις και τη φορολόγηση.

Αυτό σημαίνει ότι ο συνταξιούχος μπορεί να καταβάλλει μικρότερο φόρο εισοδήματος και μικρότερη εισφορά υγειονομικής περίθαλψης.

Η μείωση αυτή, όμως, δεν είναι πάντοτε αρκετή για να αντισταθμίσει τη μεγαλύτερη παρακράτηση της ΕΑΣ.

Για παράδειγμα, στη σύγκριση των συντάξεων 2.410 και 2.412 ευρώ, η κράτηση ΕΑΣ αυξάνεται από 168,70 σε 217,08 ευρώ.

Την ίδια στιγμή, ο μηνιαίος φόρος μειώνεται από 313,49 σε 301,28 ευρώ.

Παρά τη μικρότερη φορολογική επιβάρυνση, το καθαρό πληρωτέο ποσό της υψηλότερης σύνταξης παραμένει χαμηλότερο.

Ποια αλλαγή θα μπορούσε να αντιμετωπίσει το πρόβλημα

Η βασική αιτία της στρέβλωσης είναι η εφαρμογή του νέου συντελεστή ΕΑΣ στο σύνολο της σύνταξης.

Μια διαφορετική μέθοδος, με προοδευτική εφαρμογή των συντελεστών μόνο στα ποσά που υπερβαίνουν τα όρια κάθε κλιμακίου, θα απέτρεπε αυτές τις απότομες μεταβολές.

Η αναπροσαρμογή των ορίων της ΕΑΣ μαζί με τις ετήσιες αυξήσεις των συντάξεων περιορίζει τον κίνδυνο να μεταφερθεί ένας συνταξιούχος σε υψηλότερο κλιμάκιο μόνο εξαιτίας της αναπροσαρμογής.

Δεν αλλάζει, όμως, τον βασικό τρόπο υπολογισμού της εισφοράς.

Το αποτέλεσμα είναι ένα παράδοξο που έχει άμεση οικονομική σημασία: δύο συνταξιούχοι μπορεί να έχουν σχεδόν ίδια μικτή σύνταξη, αλλά εκείνος με τη μεγαλύτερη να εισπράττει λιγότερα καθαρά χρήματα.