Συντάξεις 2027: Πρόταση για πρόσθετες αυξήσεις σε 500.000 συνταξιούχους – Πόσο θα κοστίσει και τι θα κερδίσουν

Πρόσθετες αυξήσεις στις συντάξεις περίπου 500.000 δικαιούχων θα μπορούσε να εξασφαλίσει η επέκταση της αναπροσαρμογής του 2027 και στην προσωπική διαφορά. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που παρουσιάζονται σε σχετική πρόταση, το ετήσιο δημοσιονομικό κόστος θα μπορούσε να περιοριστεί στα 22,5 εκατ. ευρώ, ενώ εξετάζεται ως δυνατότητα και η πλήρης ενσωμάτωση της προσωπικής διαφοράς στις κύριες συντάξεις, με προστασία των καθαρών αποδοχών.

Πώς θα μπορούσαν να αυξηθούν περισσότερο οι συντάξεις το 2027

Μια παρέμβαση στο καθεστώς της προσωπικής διαφοράς, η οποία θα επέτρεπε πρόσθετες αυξήσεις στις αποδοχές περίπου 500.000 συνταξιούχων, περιγράφεται σε πρόταση που βασίζεται στην επέκταση της ετήσιας αναπροσαρμογής και στο ποσό της προσωπικής διαφοράς.

Το σενάριο προβλέπει ότι η αύξηση 2,8% για το 2027 θα εφαρμοζόταν όχι μόνο στην κύρια σύνταξη, αλλά και στην προσωπική διαφορά που εξακολουθεί να λαμβάνει σημαντικός αριθμός συνταξιούχων.

Με αυτόν τον τρόπο, η αναπροσαρμογή θα υπολογιζόταν στο σύνολο των μικτών αποδοχών και όχι αποκλειστικά στο άθροισμα της εθνικής και της ανταποδοτικής σύνταξης.

Πρόκειται για πρόταση και όχι για θεσμοθετημένη πρόσθετη αύξηση. Οι υπολογισμοί βασίζονται στο υποθετικό ποσοστό 2,8% για το 2027 και στις παραδοχές που παρουσιάζονται στο σχετικό κείμενο.

Τι αλλάζει στον υπολογισμό της προσωπικής διαφοράς

Στο καθεστώς που περιγράφεται, η προσωπική διαφορά εξακολουθεί να καταβάλλεται χωριστά από την κύρια σύνταξη και δεν προσαυξάνεται με το ίδιο ποσοστό.

Η προτεινόμενη αλλαγή θα επέτρεπε την εφαρμογή της ετήσιας αύξησης και σε αυτό το ποσό.

Για παράδειγμα, σε κύρια σύνταξη 1.200 ευρώ με προσωπική διαφορά 120 ευρώ, η αύξηση 2,8% στην κύρια σύνταξη αντιστοιχεί σε 33,60 ευρώ μικτά.

Εάν το ίδιο ποσοστό εφαρμοζόταν και στην προσωπική διαφορά, η συνολική μικτή αύξηση θα έφτανε τα 36,96 ευρώ.

Αντίστοιχα, για κύρια σύνταξη 1.500 ευρώ και προσωπική διαφορά 170 ευρώ, η μικτή αύξηση θα διαμορφωνόταν στα 46,76 ευρώ αντί για 42 ευρώ.

Η διαφορά προκύπτει αποκλειστικά από την αναπροσαρμογή του ποσού της προσωπικής διαφοράς.

Πόσα επιπλέον χρήματα θα έβλεπαν οι συνταξιούχοι

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της πρότασης, για κύριες συντάξεις από 800 έως 1.700 ευρώ και προσωπικές διαφορές από 80 έως 200 ευρώ, η επέκταση της αύξησης θα μπορούσε να οδηγήσει σε συνολικές μικτές αυξήσεις από 24,64 έως 53,20 ευρώ τον μήνα.

Οι αντίστοιχες καθαρές αυξήσεις εκτιμώνται από 18,78 έως 35,22 ευρώ, μετά τις προβλεπόμενες κρατήσεις και τη φορολογία.

Με το καθεστώς υπολογισμού που χρησιμοποιείται ως βάση σύγκρισης, οι καθαρές αυξήσεις στα ίδια παραδείγματα κυμαίνονται από 16,99 έως 31,19 ευρώ.

Επομένως, το πρόσθετο καθαρό όφελος ειδικά από την επέκταση της αύξησης στην προσωπική διαφορά εκτιμάται σε 1,79 έως 4,03 ευρώ τον μήνα.

Είναι σημαντικό να διαχωρίζεται η συνολική αύξηση της σύνταξης από το επιπλέον ποσό που θα προέκυπτε εάν εφαρμοζόταν η προτεινόμενη παρέμβαση.

Οι συγκεκριμένοι υπολογισμοί αφορούν ενδεικτικές περιπτώσεις συνταξιούχων χωρίς εξαρτώμενα τέκνα, άλλες συντάξεις ή πρόσθετα εισοδήματα.

Γιατί προτείνεται να παραμείνει χωριστή η προσωπική διαφορά

Ένα βασικό στοιχείο της πρότασης είναι να συνεχίσει η προσωπική διαφορά να εμφανίζεται ως χωριστό ποσό κατά τη διάρκεια του 2027.

Ο λόγος είναι ότι, σύμφωνα με τις παραδοχές του κειμένου, δεν επιβαρύνεται με την κράτηση υγειονομικής περίθαλψης 6% που εφαρμόζεται στην κύρια σύνταξη.

Εάν ενσωματωνόταν αμέσως, θα μπορούσε να προκύψει πρόσθετη ασφαλιστική επιβάρυνση.

Για παράδειγμα, σε προσωπική διαφορά 150 ευρώ, η επιβολή κράτησης υγείας 6% θα αντιστοιχούσε σε 9 ευρώ τον μήνα.

Σε προσωπική διαφορά 200 ευρώ, η αντίστοιχη κράτηση θα έφτανε τα 12 ευρώ.

Γι’ αυτό προτείνεται να προηγηθεί η αύξηση της προσωπικής διαφοράς ως χωριστού ποσού και να εξεταστεί η ενσωμάτωσή της σε επόμενο στάδιο.

Πόσο θα κόστιζε η παρέμβαση

Η πρόταση συνοδεύεται από εκτίμηση του πρόσθετου δημοσιονομικού κόστους.

Με την παραδοχή ότι περίπου 500.000 συνταξιούχοι λαμβάνουν μέση προσωπική διαφορά 134 ευρώ, η εφαρμογή αύξησης 2,8% στο ποσό αυτό θα δημιουργούσε πρόσθετη μικτή δαπάνη περίπου 1,876 εκατ. ευρώ τον μήνα.

Σε ετήσια βάση, το κόστος υπολογίζεται σε 22,512 εκατ. ευρώ.

Η εκτίμηση διαφοροποιείται ανάλογα με το πραγματικό μέσο ύψος της προσωπικής διαφοράς.

Οι υπολογισμοί αφορούν 500.000 δικαιούχους, δώδεκα μηνιαίες συντάξεις και αύξηση 2,8%.

Πρόκειται για μικτή δαπάνη και όχι για την τελική καθαρή δημοσιονομική επιβάρυνση, καθώς μέρος των πρόσθετων αποδοχών θα μπορούσε να επιστρέφει στο Δημόσιο μέσω της φορολογίας.

Η ακριβής κοστολόγηση θα απαιτούσε πραγματικά στοιχεία για το ύψος της προσωπικής διαφοράς των δικαιούχων.

Το δεύτερο στάδιο: Ενσωμάτωση της προσωπικής διαφοράς

Η πρόταση περιγράφει και ένα δεύτερο στάδιο, με πιθανή ενσωμάτωση της προσωπικής διαφοράς στις κύριες συντάξεις από την 1η Δεκεμβρίου 2027.

Η συγκεκριμένη ημερομηνία προτείνεται ώστε η ενσωμάτωση να συνδυαστεί χρονικά με τις αναπροσαρμογές του 2028.

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η προσωπική διαφορά θα έπαυε να εμφανίζεται ως χωριστή παροχή και θα αποτελούσε μέρος της κύριας σύνταξης.

Έτσι, οι μελλοντικές αυξήσεις θα μπορούσαν να υπολογίζονται σε ένα ενιαίο ποσό.

Ωστόσο, η ενσωμάτωση θα απαιτούσε ειδική πρόβλεψη για την πρόσθετη κράτηση υγείας.

Στο κείμενο παρουσιάζεται ενδεικτικό παράδειγμα σύνταξης συνολικών μικτών αποδοχών 1.100 ευρώ, στην οποία μια υποθετική αύξηση 2,5% για το 2028 θα αντιστοιχούσε σε 27,50 ευρώ μικτά.

Το ποσό αυτό θα μπορούσε, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αντισταθμίσει την πρόσθετη ασφαλιστική επιβάρυνση από την ενσωμάτωση της προσωπικής διαφοράς.

Το αποτέλεσμα, πάντως, δεν θα ήταν ίδιο για όλους, καθώς θα εξαρτιόταν από το ύψος της προσωπικής διαφοράς, τις κρατήσεις, τη φορολογία και το ποσοστό της επόμενης αύξησης.

Η πρόβλεψη για προστασία των καθαρών συντάξεων

Κεντρική προϋπόθεση της πρότασης αποτελεί η διασφάλιση ότι η ενσωμάτωση της προσωπικής διαφοράς δεν θα μειώσει τα καθαρά ποσά που εισπράττουν οι συνταξιούχοι.

Για τον σκοπό αυτό προτείνεται να υπάρξει ρητή νομοθετική εγγύηση προστασίας των καθαρών αποδοχών.

Σε περιπτώσεις όπου η επόμενη αύξηση δεν θα επαρκούσε για την κάλυψη των πρόσθετων κρατήσεων, θα μπορούσε να προβλεφθεί ειδική μεταβατική προσαύξηση ή άλλος μηχανισμός αντιστάθμισης.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη θα είχε ιδιαίτερη σημασία για συνταξιούχους με υψηλή προσωπική διαφορά σε σχέση με την κύρια σύνταξή τους.

Τι προβλέπει συνολικά η πρόταση

Το σχέδιο που παρουσιάζεται βασίζεται σε δύο διαδοχικές παρεμβάσεις.

Αρχικά, η αύξηση του 2027 θα επεκτεινόταν και στην προσωπική διαφορά, χωρίς άμεση ενσωμάτωσή της στην κύρια σύνταξη.

Στη συνέχεια, θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί η ενσωμάτωση, με παράλληλη προστασία των καθαρών αποδοχών και σύνδεση με τις αυξήσεις του 2028.

Το βασικό οικονομικό αποτέλεσμα της πρώτης παρέμβασης, σύμφωνα με τα ενδεικτικά παραδείγματα, θα ήταν ένα πρόσθετο καθαρό μηνιαίο όφελος από 1,79 έως 4,03 ευρώ, πέρα από την αύξηση που θα προέκυπτε στην κύρια σύνταξη.

Η εφαρμογή, ωστόσο, προϋποθέτει νομοθετική απόφαση. Μέχρι τότε, τα ποσά, οι ημερομηνίες και οι υπολογισμοί της πρότασης δεν αποτελούν ανακοινωμένες πρόσθετες παροχές προς τους συνταξιούχους.