Συντάξεις: Η «παγίδα» που κοστίζει έως 1.428 ευρώ τον χρόνο – Ποιοι χάνουν χρήματα κάθε μήνα

Σημαντική επιβάρυνση στο μηνιαίο εισόδημά τους υφίστανται περισσότεροι από 210.000 συνταξιούχοι με κύριες συντάξεις άνω των 1.500 ευρώ μικτά, εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο υπολογίζεται η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Σε χαρακτηριστικές περιπτώσεις, η διαφορά στο καθαρό εισόδημα μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 118,97 ευρώ τον μήνα ή τα 1.427,63 ευρώ τον χρόνο.

Το πρόβλημα βρίσκεται σε μια κρίσιμη λεπτομέρεια του μηχανισμού.

Η ΕΑΣ δεν υπολογίζεται μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει το αφορολόγητο από την εισφορά όριο, αλλά –εφόσον ξεπεραστεί το σχετικό όριο– ο αντίστοιχος συντελεστής εφαρμόζεται στο συνολικό ποσό της σύνταξης.

Και εκεί δημιουργούνται σημαντικές επιβαρύνσεις.

Το κρίσιμο όριο των 1.468,01 ευρώ

Για το 2026, κύριες συντάξεις μέχρι 1.468,01 ευρώ μικτά απαλλάσσονται από την ΕΑΣ.

Από τα 1.468,02 ευρώ και πάνω ενεργοποιείται η εισφορά.

Η κλίμακα ξεκινά από 3% και φτάνει έως 14%:

• έως 1.468,01 ευρώ: 0%
• 1.468,02–1.782,58 ευρώ: 3%
• 1.782,59–2.097,15 ευρώ: 6%
• 2.097,16–2.411,73 ευρώ: 7%
• 2.411,74–2.726,30 ευρώ: 9%
• 2.726,31–3.040,87 ευρώ: 10%
• 3.040,88–3.355,44 ευρώ: 12%
• 3.355,45–3.670,02 ευρώ: 13%
• πάνω από 3.670,02 ευρώ: 14%

Το παράδοξο είναι ότι ο συντελεστής του αντίστοιχου κλιμακίου εφαρμόζεται στο σύνολο της σύνταξης και όχι μόνο στο ποσό που υπερβαίνει τα 1.468,01 ευρώ.

Ακόμη και ένα λεπτό μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο εμφανές στα όρια μεταξύ των κλιμακίων.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα σύνταξης 1.782,58 ευρώ. Με το ποσό αυτό η ΕΑΣ είναι 3%, δηλαδή περίπου 53,48 ευρώ.

Εάν όμως η σύνταξη αυξηθεί κατά μόλις ένα λεπτό, στα 1.782,59 ευρώ, περνά στο επόμενο κλιμάκιο του 6%.

Η εισφορά τότε υπολογίζεται περίπου στα 106,96 ευρώ.

Δηλαδή μία διαφορά ενός λεπτού στη μικτή σύνταξη μπορεί να οδηγήσει σε πρόσθετη επιβάρυνση περίπου 53,48 ευρώ τον μήνα.

Τι χάνει ένας συνταξιούχος με 1.600 ευρώ

Σε κύρια σύνταξη 1.600 ευρώ μικτά, η ΕΑΣ είναι 48 ευρώ.

Μετά την ΕΑΣ, την εισφορά υγειονομικής περίθαλψης και τον φόρο, το καθαρό ποσό διαμορφώνεται περίπου στα 1.314,34 ευρώ.

Εάν όμως το 3% επιβαλλόταν αποκλειστικά στα 131,99 ευρώ που βρίσκονται πάνω από το όριο των 1.468,01 ευρώ, η ΕΑΣ θα ήταν μόλις 3,96 ευρώ.

Το καθαρό ποσό θα διαμορφωνόταν τότε στα 1.346,63 ευρώ.

Διαφορά: 32,29 ευρώ τον μήνα ή 387,48 ευρώ τον χρόνο.

Στα 2.000 ευρώ η διαφορά ξεπερνά τα 700 ευρώ τον χρόνο

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η επιβάρυνση όσο ανεβαίνει η σύνταξη.

Για σύνταξη 2.000 ευρώ μικτά, η ΕΑΣ με το σημερινό σύστημα είναι 6%, δηλαδή 120 ευρώ τον μήνα.

Μετά τις υπόλοιπες κρατήσεις και τον φόρο, το καθαρό ποσό υπολογίζεται στα 1.548,80 ευρώ.

Εάν η ΕΑΣ εφαρμοζόταν μόνο στα 531,99 ευρώ πάνω από το όριο, η εισφορά θα περιοριζόταν στα 31,92 ευρώ και το καθαρό ποσό θα έφτανε περίπου στα 1.608,41 ευρώ.

Η διαφορά είναι:

59,61 ευρώ τον μήνα ή 715,36 ευρώ τον χρόνο.

Σύνταξη 3.000 ευρώ: Πάνω από 1.000 ευρώ η ετήσια διαφορά

Στα 3.000 ευρώ μικτά, η ΕΑΣ φτάνει στο 10%.

Αυτό μεταφράζεται σε παρακράτηση 300 ευρώ τον μήνα μόνο για την ΕΑΣ.

Με την περίθαλψη και τη φορολογία, το καθαρό πληρωτέο ποσό υπολογίζεται περίπου στα 2.100,74 ευρώ.

Εάν το 10% εφαρμοζόταν μόνο στο ποσό πάνω από τα 1.468,01 ευρώ, η ΕΑΣ θα περιοριζόταν στα 153,20 ευρώ.

Το καθαρό ποσό θα έφτανε περίπου στα 2.189,05 ευρώ.

Η διαφορά ανέρχεται σε 88,32 ευρώ τον μήνα ή 1.059,79 ευρώ τον χρόνο.

Πόσα χάνονται ανά σύνταξη

Τα παραδείγματα του πίνακα είναι αποκαλυπτικά:

Έτσι, για σύνταξη 4.000 ευρώ μικτά, η διαφορά φτάνει σχεδόν τα 119 ευρώ κάθε μήνα.

Σε ετήσια βάση αντιστοιχεί σε περισσότερα από 1.427 ευρώ.

Γιατί οι αυξήσεις των συντάξεων θέλουν προσοχή

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν μια αύξηση οδηγεί έναν συνταξιούχο πάνω από το όριο ενός κλιμακίου.

Ο λόγος είναι ότι η μετάβαση σε υψηλότερο κλιμάκιο δεν σημαίνει απλώς υψηλότερη επιβάρυνση για το πρόσθετο τμήμα της σύνταξης.

Μπορεί να σημαίνει εφαρμογή μεγαλύτερου συντελεστή σε ολόκληρη τη σύνταξη.

Γι’ αυτό και η ΕΑΣ εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κρατήσεις για περισσότερους από 210.000 συνταξιούχους.

Και το πραγματικό κόστος δεν φαίνεται μόνο στο ποσό της ίδιας της εισφοράς.

Όταν συνυπολογιστούν η υγειονομική περίθαλψη και η φορολογία, η τελική διαφορά στο ποσό που φτάνει κάθε μήνα στην τσέπη μπορεί να ανέλθει, σύμφωνα με τα συγκεκριμένα παραδείγματα, έως 118,97 ευρώ τον μήνα και 1.427,63 ευρώ τον χρόνο.