Μια ιδιαίτερα κρίσιμη δικαστική αναμέτρηση πλησιάζει για περισσότερους από 400.000 συνταξιούχους, καθώς στις 7 Οκτωβρίου η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου αναμένεται να εξετάσει το καθεστώς επιβολής της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ).
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο τρόπος με τον οποίο υπολογίζεται σήμερα η εισφορά, με την απόφαση να μπορεί να επηρεάσει τις μελλοντικές κρατήσεις στις συντάξεις και, υπό προϋποθέσεις, να δημιουργήσει νέο πεδίο διεκδίκησης αναδρομικών.
Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον καθώς το οικονομικό επιτελείο είχε εξετάσει σενάρια αλλαγών στην ΕΑΣ, χωρίς τελικά να συμπεριληφθεί σχετική παρέμβαση στο πακέτο μέτρων που ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ.
Τι θα κριθεί στις 7 Οκτωβρίου
Η υπόθεση έφτασε στην Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου έπειτα από προσφυγή συνταξιούχου, ο οποίος αμφισβητεί τη συνταγματικότητα του υφιστάμενου μηχανισμού υπολογισμού της ΕΑΣ.
Η εισφορά επιβάλλεται στις κύριες συντάξεις που υπερβαίνουν τα 1.468 ευρώ, με συντελεστές που κυμαίνονται από 3% έως 14%, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης.
Αντίστοιχες κρατήσεις υπάρχουν και στις επικουρικές συντάξεις, με ποσοστά από 3% έως 10%.
Το κρίσιμο ζήτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο η ύπαρξη της εισφοράς αλλά ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζεται.
Πού βρίσκεται το πρόβλημα
Με το σημερινό σύστημα, όταν μια σύνταξη περάσει το προβλεπόμενο όριο, η εισφορά δεν υπολογίζεται απλώς στο τμήμα που βρίσκεται πάνω από αυτό, αλλά επί του ποσού της σύνταξης σύμφωνα με την αντίστοιχη κλίμακα.
Αυτό δημιουργεί ένα ιδιαίτερο φαινόμενο: ακόμη και μια σχετικά μικρή αύξηση μπορεί να οδηγήσει έναν συνταξιούχο σε διαφορετική κλίμακα και να αυξήσει την επιβάρυνσή του.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο καλείται να εξετάσει εάν ο συγκεκριμένος μηχανισμός είναι συμβατός με τις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας.
Και εκεί βρίσκεται το «κλειδί» για το τι μπορεί να ακολουθήσει.
Το σενάριο που μπορεί να αλλάξει τις κρατήσεις
Εάν υπάρξει δικαστική αμφισβήτηση του σημερινού τρόπου υπολογισμού, θα μπορούσε να ανοίξει ο δρόμος για επανασχεδιασμό της ΕΑΣ.
Αυτό δεν συνεπάγεται απαραίτητα κατάργηση της εισφοράς.
Ένα από τα σενάρια που έχουν εξεταστεί είναι η εφαρμογή ενός περισσότερο αναλογικού μηχανισμού, ώστε η επιβάρυνση να αφορά κυρίως ή αποκλειστικά το τμήμα της σύνταξης που βρίσκεται πάνω από το εκάστοτε όριο.
Μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να περιορίσει τις στρεβλώσεις που δημιουργούνται όταν ένας συνταξιούχος περνά από τη μία κλίμακα στην επόμενη.
Το μεγάλο ερώτημα: Θα υπάρξουν αναδρομικά;
Εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους συνταξιούχους.
Εφόσον το Ελεγκτικό Συνέδριο κρίνει ότι ο υφιστάμενος τρόπος υπολογισμού παραβιάζει συνταγματικές αρχές, ενδέχεται να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για διεκδίκηση ποσών που παρακρατήθηκαν στο παρελθόν.
Χρειάζεται, ωστόσο, μεγάλη προσοχή: μια τέτοια απόφαση δεν σημαίνει αυτομάτως ότι 400.000 συνταξιούχοι θα λάβουν αναδρομικά.
Το εάν θα προκύψουν επιστροφές χρημάτων, ποιους θα αφορούν, για ποια περίοδο και εάν θα απαιτείται προηγούμενη προσφυγή θα εξαρτηθεί από το ακριβές περιεχόμενο της δικαστικής απόφασης και τη χρονική ι
