Σημαντικές αλλαγές στις μηνιαίες κρατήσεις εκατοντάδων χιλιάδων συνταξιούχων ενδέχεται να φέρει η απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Στο επίκεντρο βρίσκεται ο τρόπος υπολογισμού της εισφοράς, με ένα από τα εξεταζόμενα σενάρια να προβλέπει μειώσεις κρατήσεων που, σε ορισμένες κατηγορίες, μπορούν να ξεπεράσουν τα 300 ευρώ τον μήνα.
Η υπόθεση συζητήθηκε στο Ελεγκτικό Συνέδριο την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026, ενώ η δικαστική απόφαση αναμένεται στις αρχές του 2027.
Το αποτέλεσμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για περίπου 450.000 έως 500.000 συνταξιούχους, καθώς θα μπορούσε να επηρεάσει το ύψος των ποσών που παρακρατούνται από τις κύριες συντάξεις τους.
Παράλληλα, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει εναλλακτικά σενάρια αλλαγών στην ΕΑΣ, με τις τελικές επιλογές να συνδέονται και με τη δικαστική κρίση.
Τι αλλάζει στον τρόπο υπολογισμού της εισφοράς
Σήμερα, η Εισφορά Αλληλεγγύης επιβάλλεται στις κύριες συντάξεις που ξεπερνούν το όριο των 1.468 ευρώ, με συντελεστές από 3% έως 14% σε οκτώ κλιμάκια.
Το βασικό χαρακτηριστικό του συστήματος είναι ότι, μόλις η σύνταξη υπερβεί το σχετικό όριο, ο συντελεστής εφαρμόζεται στο συνολικό ποσό της και όχι μόνο στο τμήμα που βρίσκεται πάνω από το όριο.
Αυτό ακριβώς το σημείο βρίσκεται στο επίκεντρο της δικαστικής εξέτασης.
Ο Γενικός Επίτροπος Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο, Γεώργιος Βοΐλης, εισηγήθηκε την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού, ώστε η εισφορά να επιβάλλεται αποκλειστικά στο ποσό της σύνταξης που υπερβαίνει τα 1.468 ευρώ.
Εάν υιοθετηθεί η συγκεκριμένη προσέγγιση, το πρώτο τμήμα της κύριας σύνταξης έως τα 1.468 ευρώ θα εξαιρείται από την κράτηση.
Η εισήγηση, ωστόσο, δεν αποτελεί δικαστική απόφαση και δεν επιφέρει από μόνη της αλλαγή στις σημερινές παρακρατήσεις.
Ποιοι συνταξιούχοι επηρεάζονται
Η ΕΑΣ αφορά συνταξιούχους του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα που λαμβάνουν:
- Μία κύρια σύνταξη μεγαλύτερη από 1.468 ευρώ.
- Περισσότερες κύριες συντάξεις, των οποίων το συνολικό ποσό υπερβαίνει το ίδιο όριο.
Οι εκτιμήσεις τοποθετούν τον αριθμό των επηρεαζόμενων συνταξιούχων μεταξύ 450.000 και 500.000.
Επιπλέον, περίπου 370.000 συνταξιούχοι καταβάλλουν ΕΑΣ και στις επικουρικές συντάξεις τους, όταν αυτές ξεπερνούν τα 300 ευρώ, με συντελεστές από 3% έως 10%.
Πόσα χρήματα μπορεί να κερδίσουν οι συνταξιούχοι
Η εφαρμογή της εισφοράς μόνο στο ποσό που υπερβαίνει το όριο των 1.468 ευρώ θα μπορούσε να περιορίσει αισθητά τις σημερινές κρατήσεις.
Οι ενδεικτικοί υπολογισμοί για ορισμένες κατηγορίες συντάξεων παρουσιάζουν την ακόλουθη εικόνα:
| Μικτή κύρια σύνταξη | Σημερινή μέση κράτηση | Νέα εκτιμώμενη κράτηση | Μηνιαίο όφελος |
|---|---|---|---|
| 1.468–1.782 € | 43 € | 4 € | 39 € |
| 3.040–3.355 € | 377 € | 127 € | περίπου 249–250 € |
| Πάνω από 3.670 € | 615,41 € | 287,90 € | 327,51 € |
Τα ποσά αφορούν ενδεικτικές περιπτώσεις και όχι οριστικοποιημένες αυξήσεις.
Στο ευνοϊκότερο από τα εξεταζόμενα σενάρια, η μείωση της εισφοράς θα μπορούσε να υπερβεί το 50% σε ορισμένες κατηγορίες συνταξιούχων.
Γιατί η σημερινή ΕΑΣ προκαλεί αντιδράσεις
Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αναδεικνύονται είναι η απότομη αύξηση της κράτησης όταν μια σύνταξη περνά από το ένα κλιμάκιο στο επόμενο.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των συντάξεων από περίπου 1.784 έως 2.080 ευρώ, όπου ο συντελεστής αυξάνεται από 3% σε 6%.
Η αλλαγή αυτή μπορεί να οδηγήσει σε αισθητά μεγαλύτερη παρακράτηση, επειδή το νέο ποσοστό εφαρμόζεται στο συνολικό ποσό της σύνταξης.
Αντίστοιχα, σημαντικές επιβαρύνσεις καταγράφονται στις υψηλότερες συντάξεις, όπου η μηνιαία εισφορά μπορεί να φτάνει αρκετές εκατοντάδες ευρώ.
Τα 10 σενάρια που εξετάζει το οικονομικό επιτελείο
Παράλληλα με τη δικαστική διαδικασία, εξετάζονται έως δέκα διαφορετικά σενάρια για την αναμόρφωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.
Μεταξύ των προτάσεων που βρίσκονται υπό επεξεργασία περιλαμβάνονται η μείωση του αριθμού των κλιμακίων από οκτώ σε έξι και ο περιορισμός του ανώτατου συντελεστή στο 9% ή στο 10%.
Άλλο σενάριο προβλέπει ενιαίο συντελεστή 20% έως 22%, ο οποίος όμως θα εφαρμόζεται μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει τα 1.468 ευρώ.
Στις εναλλακτικές λύσεις περιλαμβάνεται και η κατάργηση της ΕΑΣ από τις επικουρικές συντάξεις.
Καμία από αυτές τις προτάσεις δεν έχει οριστικοποιηθεί.
Τι θα κέρδιζαν οι συνταξιούχοι με τη μείωση των κλιμακίων
Ένα από τα πιο συγκρατημένα σενάρια προβλέπει έξι κλιμάκια και ανώτατο συντελεστή 9%.
Σε αυτή την περίπτωση, τα ενδεικτικά οφέλη είναι:
| Μικτή σύνταξη | Σημερινή κράτηση | Πιθανή νέα κράτηση | Ετήσιο όφελος |
|---|---|---|---|
| 2.200 € | 154 € | 132 € | 264 € |
| 2.450 € | 220,50 € | 171,50 € | 588 € |
Η συγκεκριμένη λύση θα προσέφερε μικρότερες ελαφρύνσεις σε σύγκριση με την επιβολή της εισφοράς αποκλειστικά στο ποσό πάνω από τα 1.468 ευρώ.
Επιπλέον, σε ορισμένα κλιμάκια οι κρατήσεις ενδέχεται να παραμείνουν αμετάβλητες.
Τι θα γίνει με τα αναδρομικά
Ένα ακόμη ζήτημα που απασχολεί τους συνταξιούχους είναι εάν μια ευνοϊκή απόφαση θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για αναδρομικές διεκδικήσεις.
Ωστόσο, από τα μέχρι στιγμής δεδομένα δεν προκύπτει οριστική απάντηση για την καταβολή αναδρομικών, το χρονικό διάστημα που ενδεχομένως θα καλύπτεται ή τις κατηγορίες δικαιούχων.
Τα ζητήματα αυτά θα εξαρτηθούν από το περιεχόμενο της δικαστικής απόφασης και τις σχετικές διαδικασίες εφαρμογής της.
Το 2027 η κρίσιμη απόφαση
Η απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου αναμένεται στις αρχές του 2027 και μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για το μέλλον της ΕΑΣ.
Μέχρι τότε, οι σημερινές κρατήσεις εξακολουθούν να εφαρμόζονται.
Το μεγάλο ερώτημα για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους είναι αν θα αλλάξει ο τρόπος υπολογισμού της εισφοράς, ώστε να περιοριστούν οι παρακρατήσεις και να αυξηθεί το ποσό της σύνταξης που τελικά λαμβάνουν.
