Συντάξεις: Αυξήσεις πάνω από 300 ευρώ και αναδρομικά άνω των 10.000 ευρώ – Ποιοι πρέπει να υποβάλουν αίτηση στον ΕΦΚΑ

Περισσότεροι από 150.000 παλαιοί συνταξιούχοι βρίσκονται αντιμέτωποι με μια σημαντική ασφαλιστική εκκρεμότητα, η οποία ενδέχεται να οδηγήσει σε αυξήσεις των κύριων συντάξεών τους και στην καταβολή αναδρομικών ποσών. Πρόκειται για ασφαλισμένους που συνταξιοδοτήθηκαν πριν από τις 13 Μαΐου 2016 και είχαν καταβάλει εισφορές σε δύο ή περισσότερα ασφαλιστικά ταμεία για το ίδιο χρονικό διάστημα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι πιθανές αυξήσεις ξεπερνούν τα 300 ευρώ τον μήνα, ενώ τα διεκδικούμενα αναδρομικά μπορεί να υπερβούν τις 10.000 ευρώ.

Το ζήτημα αφορά χιλιάδες συνταξιούχους που, παρά το γεγονός ότι κατέβαλλαν επί σειρά ετών πρόσθετες ασφαλιστικές εισφορές, δεν είδαν τον παράλληλο χρόνο ασφάλισής τους να αποτυπώνεται με αντίστοιχη προσαύξηση στην κύρια σύνταξή τους.

Η εκκρεμότητα παραμένει ανοιχτή, καθώς ο e-ΕΦΚΑ αναμένει οδηγίες από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για τον τρόπο αντιμετώπισης των συγκεκριμένων περιπτώσεων.

Το σημαντικότερο για τους ενδιαφερόμενους είναι ότι μπορούν να υποβάλουν αίτημα στον e-ΕΦΚΑ, ζητώντας την αξιοποίηση του παράλληλου χρόνου ασφάλισής τους, ώστε να καταγραφεί επισήμως η διεκδίκησή τους.

Ποιοι είναι οι 150.000 συνταξιούχοι που αφορά η υπόθεση

Στο επίκεντρο βρίσκονται ασφαλισμένοι που αποχώρησαν από την εργασία τους πριν από τις 13 Μαΐου 2016, ημερομηνία εφαρμογής του νόμου 4387/2016, γνωστού ως νόμου Κατρούγκαλου.

Κατά τη διάρκεια του επαγγελματικού τους βίου είχαν υπαχθεί ταυτόχρονα σε περισσότερους ασφαλιστικούς φορείς, καταβάλλοντας διπλές εισφορές για τα ίδια χρόνια.

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται κυρίως μηχανικοί, γιατροί, δικηγόροι, έμποροι και άλλοι ελεύθεροι επαγγελματίες που παράλληλα εργάζονταν ως μισθωτοί.

Χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι ασφαλισμένοι που είχαν παράλληλη ασφάλιση στο πρώην ΙΚΑ και στον ΟΑΕΕ, στο ΤΣΜΕΔΕ και στον ΟΑΕΕ, καθώς και σε πρώην ταμεία αυτοαπασχολουμένων, όπως το ΤΕΒΕ, το ΤΑΕ και το ΤΣΑ.

Για αρκετούς από αυτούς, η παράλληλη ασφάλιση δεν οδήγησε στη χορήγηση δεύτερης κύριας σύνταξης, καθώς δεν πληρούσαν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.

Έτσι, παρά τις επιπλέον εισφορές που είχαν καταβάλει, δεν προέκυψε αντίστοιχο συνταξιοδοτικό όφελος.

Γιατί δεν έχουν πάρει μέχρι σήμερα τις αυξήσεις

Το πρόβλημα συνδέεται με τις αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν στο ασφαλιστικό σύστημα από το 2016 και μετά.

Με τον νόμο 4387/2016 εισήχθη η δυνατότητα αξιοποίησης του παράλληλου χρόνου ασφάλισης μέσω προσαύξησης της κύριας σύνταξης.

Ακολούθησε ο νόμος 4670/2020, με τον οποίο τροποποιήθηκε το σχετικό πλαίσιο για την αξιοποίηση της παράλληλης ασφάλισης.

Οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται στις περιπτώσεις που εμπίπτουν στο νέο συνταξιοδοτικό καθεστώς, δηλαδή κατά βάση σε όσους υπέβαλαν αίτηση συνταξιοδότησης από τις 13 Μαΐου 2016 και μετά.

Για τους παλαιότερους συνταξιούχους, όμως, το ζήτημα παραμένει εκκρεμές.

Παρότι οι συντάξεις τους επανυπολογίστηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2019, η προσαύξηση λόγω παράλληλης ασφάλισης δεν ενσωματώθηκε γενικά στον υπολογισμό τους.

Αυτό έχει δημιουργήσει μια διαφορά στον τρόπο αξιοποίησης των πρόσθετων εισφορών μεταξύ παλαιών και νεότερων συνταξιούχων.

Στο υπουργείο Εργασίας η απόφαση

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, ο e-ΕΦΚΑ έχει ζητήσει οδηγίες από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για την αντιμετώπιση των αιτήσεων που υποβάλλονται.

Το βασικό ερώτημα είναι εάν το ζήτημα μπορεί να επιλυθεί με ερμηνευτική εγκύκλιο ή εάν απαιτείται νέα νομοθετική παρέμβαση.

Στην πρώτη περίπτωση, θα χρειαστεί να αποσαφηνιστεί ο τρόπος εφαρμογής της υφιστάμενης νομοθεσίας.

Στη δεύτερη, θα πρέπει να θεσπιστεί ειδική ρύθμιση που θα προβλέπει την αξιοποίηση του παράλληλου χρόνου ασφάλισης και για τους συνταξιούχους πριν από τον Μάιο του 2016.

Μέχρι να υπάρξει οριστική λύση, αρκετά αιτήματα παραμένουν σε εκκρεμότητα.

Αυτό σημαίνει ότι οι ενδιαφερόμενοι δεν μπορούν ακόμη να θεωρούν δεδομένη ούτε την αύξηση της σύνταξής τους ούτε την καταβολή αναδρομικών.

Γιατί είναι σημαντική η αίτηση στον e-ΕΦΚΑ

Ο δικηγόρος Διονύσης Ρίζος επισημαίνει ότι η υποβολή σχετικού αιτήματος αποτελεί σημαντική ενέργεια για τους παλαιούς συνταξιούχους με παράλληλη ασφάλιση.

Όπως εξηγεί, η διαδικασία δεν μπορεί να ολοκληρωθεί αυτόματα μέσω του πληροφοριακού συστήματος για τη συγκεκριμένη κατηγορία.

Επομένως, απαιτείται ατομικό αίτημα προκειμένου να εξεταστεί ο ασφαλιστικός φάκελος και να ζητηθεί η αξιοποίηση του πρόσθετου χρόνου.

Σύμφωνα με τον ίδιο, σε αρκετές περιπτώσεις ο e-ΕΦΚΑ έχει ήδη ενημερώσει τους ενδιαφερόμενους ότι οι αιτήσεις τους βρίσκονται υπό επεξεργασία και αναμένονται σχετικές οδηγίες.

Η αίτηση έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή καταγράφει επισήμως τη διεκδίκηση.

Ωστόσο, πρέπει να διευκρινιστεί ότι η υποβολή της δεν σημαίνει αυτομάτως αναγνώριση δικαιώματος, έγκριση αύξησης ή κατοχύρωση συγκεκριμένου ποσού αναδρομικών.

Τα ζητήματα αυτά θα κριθούν με βάση την τελική διοικητική ή νομοθετική λύση και τα στοιχεία κάθε ασφαλισμένου.

Αυξήσεις πάνω από 300 ευρώ – Πώς υπολογίζονται

Το ποσό της ενδεχόμενης προσαύξησης δεν θα είναι ίδιο για όλους τους συνταξιούχους.

Καθοριστικό ρόλο παίζουν τα χρόνια παράλληλης ασφάλισης, οι πρόσθετες εισφορές που είχαν καταβληθεί και οι συντάξιμες αποδοχές.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι πιθανές αυξήσεις υπολογίζεται ότι μπορούν να ξεπεράσουν τα 300 ευρώ τον μήνα.

Σε άλλες περιπτώσεις, όπου ο χρόνος παράλληλης ασφάλισης είναι μικρότερος, η ενδεχόμενη αύξηση μπορεί να περιορίζεται σε μερικές δεκάδες ή εκατοντάδες ευρώ.

Παράδειγμα 1: Μηχανικός με 18 χρόνια παράλληλης ασφάλισης

Συνταξιούχος μηχανικός, ο οποίος αποχώρησε πριν από το 2016, έχει συμπληρώσει 35 χρόνια ασφάλισης στο πρώην ΤΣΜΕΔΕ και 18 χρόνια παράλληλης ασφάλισης στον ΟΑΕΕ.

Η σημερινή κύρια σύνταξή του ανέρχεται σε 1.420 ευρώ.

Εφόσον αναγνωριστεί η σχετική προσαύξηση, η μηνιαία αύξηση υπολογίζεται ενδεικτικά σε 285 ευρώ.

Έτσι, η σύνταξή του θα μπορούσε να διαμορφωθεί στα 1.705 ευρώ τον μήνα.

Σημερινή σύνταξη: 1.420 ευρώ

Πιθανή μηνιαία αύξηση: 285 ευρώ

Ενδεχόμενη νέα σύνταξη: 1.705 ευρώ

Παράδειγμα 2: Έμπορος με επτά χρόνια παράλληλης ασφάλισης

Έμπορος που ήταν ασφαλισμένος στο πρώην ΤΕΒΕ και παράλληλα εργαζόταν ως μισθωτός για επτά χρόνια συνταξιοδοτήθηκε το 2014.

Η σημερινή κύρια σύνταξή του ανέρχεται σε 1.180 ευρώ.

Με την ενδεχόμενη αναγνώριση του παράλληλου χρόνου ασφάλισης, η μηνιαία προσαύξηση υπολογίζεται ενδεικτικά σε 110 ευρώ.

Η σύνταξή του θα μπορούσε έτσι να αυξηθεί στα 1.290 ευρώ.

Σημερινή σύνταξη: 1.180 ευρώ

Πιθανή μηνιαία αύξηση: 110 ευρώ

Ενδεχόμενη νέα σύνταξη: 1.290 ευρώ

Τα παραπάνω παραδείγματα είναι ενδεικτικά και δεν αποτελούν εγκεκριμένες συνταξιοδοτικές αποφάσεις.

Αναδρομικά άνω των 10.000 ευρώ – Ποιοι μπορεί να τα διεκδικήσουν

Εκτός από τις μηνιαίες αυξήσεις, ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και το ενδεχόμενο καταβολής αναδρομικών.

Εάν αναγνωριστεί η προσαύξηση για προηγούμενο χρονικό διάστημα, μπορεί να προκύψουν σημαντικές διαφορές συντάξεων.

Για παράδειγμα, εάν ένας συνταξιούχος δικαιωθεί για μηνιαία αύξηση 250 ευρώ και αναγνωριστούν αναδρομικά 40 μηνών, το συνολικό ποσό θα ανέλθει σε 10.000 ευρώ, πριν από τις προβλεπόμενες κρατήσεις.

Αντίστοιχα, με μηνιαία αύξηση 300 ευρώ για 40 μήνες, το ποσό θα φτάσει τις 12.000 ευρώ.

Οι υπολογισμοί αυτοί είναι καθαρά ενδεικτικοί.

Δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί γενικός κανόνας που να εξασφαλίζει αναδρομικά συγκεκριμένης διάρκειας για όλους τους ενδιαφερόμενους.

Το τελικό ποσό θα εξαρτηθεί από το νομικό πλαίσιο που θα εφαρμοστεί, τις προϋποθέσεις κάθε περίπτωσης και το χρονικό διάστημα που ενδεχομένως θα αναγνωριστεί.

Τι πρέπει να κάνουν οι ενδιαφερόμενοι συνταξιούχοι

Όσοι συνταξιοδοτήθηκαν πριν από τις 13 Μαΐου 2016 και είχαν παράλληλη ασφάλιση μπορούν να προχωρήσουν σε έλεγχο του ασφαλιστικού τους ιστορικού.

Αρχικά, χρειάζεται να διαπιστώσουν σε ποια ταμεία είχαν ασφαλιστεί ταυτόχρονα και για πόσα χρόνια κατέβαλλαν πρόσθετες εισφορές.

Στη συνέχεια, μπορούν να υποβάλουν αίτημα στον e-ΕΦΚΑ, ζητώντας να εξεταστεί η δυνατότητα αξιοποίησης του παράλληλου χρόνου ασφάλισής τους.

Στο αίτημα είναι χρήσιμο να αναφέρονται τα πρώην ασφαλιστικά ταμεία, οι περίοδοι παράλληλης ασφάλισης και η επιθυμία επανεξέτασης της κύριας σύνταξης.

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να διατηρούν αντίγραφο της αίτησης και τον αριθμό πρωτοκόλλου.

Εφόσον υπάρχει σύνθετο ασφαλιστικό ιστορικό ή ζήτημα αναδρομικών, είναι σκόπιμο να ζητείται εξειδικευμένη νομική ή ασφαλιστική καθοδήγηση.

Τι θα κρίνει την τελική εξέλιξη

Η υπόθεση της παράλληλης ασφάλισης αποτελεί μια εκκρεμότητα με σημαντικές οικονομικές προεκτάσεις.

Για χιλιάδες παλαιούς συνταξιούχους, το ζήτημα δεν αφορά μια συνηθισμένη ετήσια αύξηση, αλλά τη δυνατότητα αξιοποίησης ασφαλιστικών εισφορών που είχαν καταβάλει κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου.

Η τελική λύση θα εξαρτηθεί από τις αποφάσεις του υπουργείου Εργασίας και τις οδηγίες που θα δοθούν στον e-ΕΦΚΑ.

Μέχρι τότε, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καταγράψουν επίσημα τη διεκδίκησή τους και να παρακολουθούν την εξέλιξη του αιτήματος.

Το σημαντικό είναι να μη συγχέονται οι πιθανές αυξήσεις και τα διεκδικούμενα αναδρομικά με ήδη εγκεκριμένα ποσά. Η ασφαλιστική εκκρεμότητα παραμένει ανοιχτή και η οριστική αντιμετώπισή της θα καθορίσει ποιοι συνταξιούχοι μπορούν πράγματι να ωφεληθούν.