Η νέα ρύθμιση για τις συντάξεις χηρείας καταργεί οριστικά τη μείωση μετά την τριετία. Το «παράθυρο» για αναδρομικά 6ετίας και ποιοι μπορούν να προσφύγουν.

Συντάξεις χηρείας: Ανοίγει «παράθυρο» για αναδρομικά 6ετίας – Ποιοι μπορούν να διεκδικήσουν επιστροφές

Οριστικά έκλεισε το κεφάλαιο της μείωσης των συντάξεων χηρείας μετά τη συμπλήρωση της τριετίας, καθώς η Βουλή ψήφισε τη νέα διάταξη του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, η οποία διατηρεί σταθερά το ποσοστό της σύνταξης στο 70% της παροχής που λάμβανε ο θανών ασφαλισμένος.

Παρότι η νέα νομοθετική ρύθμιση προβλέπει ρητά ότι δεν θα υπάρξουν αναδρομικές πληρωμές ούτε επιστροφή ποσών για τις περικοπές που είχαν επιβληθεί τα προηγούμενα χρόνια, μία σημαντική επισήμανση του Ελεγκτικού Συνεδρίου δημιουργεί νέα δεδομένα και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο δικαστικών διεκδικήσεων από χιλιάδες συνταξιούχους.

Το «παράθυρο» για αναδρομικά στις συντάξεις χηρείας

Το κρίσιμο σημείο βρίσκεται στη γνωμοδότηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία, αν και έκρινε θετικά τη νομοθετική παρέμβαση, επισημαίνει ότι η διαφορετική μεταχείριση μεταξύ συνταξιούχων του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα ενδέχεται να δημιουργήσει βάση για δικαστικές αξιώσεις.

Συγκεκριμένα, οι συνταξιούχοι του Δημοσίου υπέστησαν τη μείωση της σύνταξης χηρείας μετά την τριετία, ενώ στον ιδιωτικό τομέα η αντίστοιχη περικοπή δεν εφαρμόστηκε ποτέ στην πράξη.

Η επισήμανση αυτή θεωρείται από νομικούς ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μπορεί να αποτελέσει το βασικό επιχείρημα σε πιθανές προσφυγές.

Ποιοι μπορούν να διεκδικήσουν αναδρομικά

Στο επίκεντρο βρίσκονται περίπου 8.469 συνταξιούχοι του Δημοσίου, οι οποίοι είχαν δει τη σύνταξη χηρείας να μειώνεται από το 70% στο 35% μετά την πάροδο της πρώτης τριετίας.

Οι συγκεκριμένοι δικαιούχοι θα μπορούσαν να διεκδικήσουν δικαστικά τη διαφορά που έχασαν για το διάστημα 2020 έως 2026, δηλαδή αναδρομικά έως και έξι ετών, εφόσον τα δικαστήρια κρίνουν ότι υπήρξε άνιση μεταχείριση σε σχέση με τους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα.

Η κυβέρνηση αποκλείει αναδρομικές πληρωμές

Η κυβέρνηση, πάντως, έχει ξεκαθαρίσει ότι η νέα διάταξη παράγει αποτελέσματα μόνο από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της και δεν δημιουργεί οικονομικές αξιώσεις για προηγούμενες χρονικές περιόδους.

Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να αποκλείσει κάθε δημοσιονομική επιβάρυνση από ενδεχόμενες αναδρομικές καταβολές.

Ωστόσο, η παρατήρηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο δικαστικών προσφυγών, γεγονός που σημαίνει ότι το θέμα ενδέχεται να κριθεί τελικά στις αίθουσες των δικαστηρίων.

Τι αλλάζει στις συντάξεις χηρείας

Με τη νέα ρύθμιση καταργείται οριστικά η διάταξη του νόμου Κατρούγκαλου που προέβλεπε τη μείωση της σύνταξης χηρείας από το 70% στο 35% μετά την πάροδο τριών ετών σε συγκεκριμένες κατηγορίες δικαιούχων.

Οι βασικές αλλαγές είναι οι εξής:

• Καταργείται οριστικά η μείωση της σύνταξης χηρείας μετά την τριετία.
• Περισσότεροι από 80.000 δικαιούχοι θα συνεχίσουν να λαμβάνουν σταθερά το 70% της σύνταξης του θανόντος.
• Δεν θα ζητηθούν επιστροφές από όσους συνέχισαν να λαμβάνουν το πλήρες ποσό, παρότι η περικοπή δεν είχε εφαρμοστεί.
• Όσοι είχαν ήδη υποστεί μείωση θα επανέλθουν στο 70%, χωρίς όμως αναδρομικές αποζημιώσεις.
• Περίπου 122.000 συνταξιούχοι εξακολουθούν να διατηρούν το δικαίωμα λήψης δύο εθνικών συντάξεων όταν αυτές προέρχονται από διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα.

Τι αναμένεται το επόμενο διάστημα

Παρά τη σαφή πρόβλεψη του νόμου ότι δεν προβλέπονται αναδρομικές πληρωμές, η αναφορά του Ελεγκτικού Συνεδρίου περί άνισης μεταχείρισης αναμένεται να αποτελέσει τη βάση για πιθανές ομαδικές ή ατομικές δικαστικές προσφυγές.

Το εάν τελικά οι συνταξιούχοι του Δημοσίου θα δικαιωθούν και θα λάβουν αναδρομικά για την εξαετία 2020-2026 θα εξαρτηθεί από τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης, καθώς η νομοθετική ρύθμιση από μόνη της δεν αναγνωρίζει σχετικό δικαίωμα.