Νέα δεδομένα στις συντάξεις χηρείας. Ποιοι θα συνεχίσουν να λαμβάνουν το 70%, ποιοι αποκλείονται από τη ρύθμιση και τι αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο για πιθανές διεκδικήσεις αναδρομικών.

Συντάξεις χηρείας: Ποιοι βλέπουν αυξήσεις, ποιοι μένουν εκτός και τι αλλάζει με τα αναδρομικά

Σημαντικές αλλαγές φέρνει η νέα ρύθμιση του υπουργείου Εργασίας για τις συντάξεις χηρείας, καθώς καταργείται η περικοπή που εφαρμοζόταν μετά την πάροδο της τριετίας από τον θάνατο του ασφαλισμένου, διατηρώντας πλέον μόνιμα το ποσοστό της σύνταξης στο 70%.

Η εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα θετική για χιλιάδες δικαιούχους, ωστόσο συνταξιουχικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η ρύθμιση δημιουργεί νέες ανισότητες, αφήνοντας εκτός σημαντικές κατηγορίες συνταξιούχων, ενώ παράλληλα ανοίγει νέα συζήτηση για τη διεκδίκηση αναδρομικών.

Μόνιμη καταβολή στο 70% της σύνταξης

Με τη νέα νομοθετική παρέμβαση παύει να εφαρμόζεται η διάταξη του νόμου Κατρούγκαλου (4387/2016), σύμφωνα με την οποία η σύνταξη χηρείας μειωνόταν μετά την παρέλευση τριών ετών σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Πλέον, η κύρια σύνταξη λόγω θανάτου θα εξακολουθεί να καταβάλλεται μόνιμα στο 70% της σύνταξης του θανόντος, χωρίς την περικοπή που ίσχυε μέχρι σήμερα.

Οι καταγγελίες για συνταξιούχους δύο ταχυτήτων

Παρά τη θετική αλλαγή, το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων και άλλες συνταξιουχικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι η νέα ρύθμιση δημιουργεί νέες αδικίες.

Όπως επισημαίνουν, ο διαχωρισμός των δικαιούχων ανάλογα με την ημερομηνία θανάτου του ασφαλισμένου έχει ως αποτέλεσμα να αποκλείονται περίπου 100.000 συνταξιούχοι χηρείας, των οποίων ο θάνατος του συζύγου ή της συζύγου είχε επέλθει πριν από τις 13 Μαΐου 2016, δηλαδή πριν από την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου.

Οι οργανώσεις τονίζουν επίσης ότι δεν υπάρχει αντίστοιχη πρόβλεψη για συνταξιούχους του πρώην ΟΓΑ, ενώ εκτός της ρύθμισης παραμένουν και οι επικουρικές συντάξεις χηρείας.

Τι ισχύει για τα αναδρομικά

Ένα ακόμη ζήτημα που προκαλεί αντιδράσεις αφορά τα αναδρομικά.

Η νέα διάταξη προβλέπει την αποκατάσταση του ποσοστού της σύνταξης από το 35% στο 70%, όμως δεν προβλέπει επιστροφή των ποσών που χάθηκαν τα προηγούμενα χρόνια λόγω των περικοπών.

Αυτό σημαίνει ότι οι δικαιούχοι θα δουν αυξημένη σύνταξη στο εξής, χωρίς όμως να λαμβάνουν αυτόματα τα ποσά που έχασαν κατά την προηγούμενη εξαετία.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο ανοίγει τον δρόμο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η γνωμοδότηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, το οποίο χαρακτηρίζει θετική τη ρύθμιση, υπολογίζοντας ότι το ετήσιο δημοσιονομικό κόστος ανέρχεται σε περίπου 48,4 εκατ. ευρώ, ποσό που εκτιμάται ότι μπορεί να καλυφθεί από τα έσοδα του e-ΕΦΚΑ.

Παράλληλα, όμως, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να προκύψουν δικαστικές αξιώσεις από συνταξιούχους που υπέστησαν τις περικοπές τα προηγούμενα χρόνια.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, 8.469 δικαιούχοι σύνταξης χηρείας του Δημοσίου είδαν τη σύνταξή τους να μειώνεται από το 70% στο 35% κατά την περίοδο 2020-2026, σε εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου.

Αντίθετα, οι αντίστοιχοι δικαιούχοι που προέρχονταν από τον ιδιωτικό τομέα συνέχισαν να λαμβάνουν το 70% της σύνταξης, γεγονός που δημιούργησε διαφορετική μεταχείριση μεταξύ ασφαλισμένων.

Ποιοι μπορούν να διεκδικήσουν επιστροφές

Παρότι η νέα ρύθμιση δεν προβλέπει αυτόματη καταβολή αναδρομικών, το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων υποστηρίζει ότι, με βάση τις επισημάνσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όσοι υπέστησαν τις περικοπές ενδέχεται να έχουν τη δυνατότητα να διεκδικήσουν τα ποσά που έχασαν μέσω της δικαστικής οδού.

Το θέμα αναμένεται να απασχολήσει το επόμενο διάστημα χιλιάδες συνταξιούχους, καθώς η εφαρμογή της νέας διάταξης λύνει ένα χρόνιο πρόβλημα, αλλά αφήνει ανοιχτό το ζήτημα της αποκατάστασης των απωλειών που υπέστησαν οι δικαιούχοι τα προηγούμενα χρόνια.