Αυξημένες συντάξεις χηρείας είδαν στις πληρωμές του Σεπτεμβρίου περίπου 8.500 δικαιούχοι, όμως η νέα ρύθμιση δεν αφορά όλους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, περίπου 100.000 συνταξιούχοι χηρείας παραμένουν εκτός, προκαλώντας αντιδράσεις από συνταξιουχικές οργανώσεις και κόμματα της αντιπολίτευσης.
Στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως όσοι λαμβάνουν σύνταξη χηρείας από θάνατο που επήλθε πριν από τις 13 Μαΐου 2016, δηλαδή πριν από την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου.
Η διαφορετική αντιμετώπιση έχει προκαλέσει συζήτηση για τη δημιουργία «συνταξιούχων δύο ταχυτήτων», καθώς η ευνοϊκότερη μεταχείριση δεν επεκτείνεται στο σύνολο των δικαιούχων.
Ποιοι είδαν αυξημένη σύνταξη
Η αλλαγή αφορά περίπου 8.500 συνταξιούχους χηρείας, οι οποίοι είδαν ήδη τη διαφορά στις συντάξεις Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για περιπτώσεις στις οποίες, μετά την πρώτη τριετία από τον θάνατο του συζύγου, εφαρμοζόταν μείωση επειδή ο δικαιούχος εργαζόταν ή λάμβανε παράλληλα δική του σύνταξη.
Η νέα αντιμετώπιση οδηγεί σε σημαντική αύξηση για τους συγκεκριμένους δικαιούχους, με το ποσό σε ορισμένες περιπτώσεις να φτάνει ακόμη και σε διπλασιασμό σε σχέση με εκείνο που καταβαλλόταν μετά την περικοπή.
Ωστόσο, το κρίσιμο σημείο είναι ότι η αλλαγή δεν επεκτείνεται σε όλους τους συνταξιούχους χηρείας.
Οι περίπου 100.000 που μένουν εκτός
Η μεγαλύτερη κατηγορία που δεν καλύπτεται είναι οι λεγόμενοι παλαιοί συνταξιούχοι χηρείας, δηλαδή όσοι έλαβαν την παροχή λόγω θανάτου πριν από τον Μάιο του 2016.
Αυτό σημαίνει ότι η ημερομηνία θανάτου και το ασφαλιστικό καθεστώς στο οποίο υπάγεται κάθε περίπτωση αποκτούν καθοριστική σημασία.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται, από την ευνοϊκή μεταχείριση μένουν επίσης εκτός οι επικουρικές συντάξεις, οι οποίες εξακολουθούν να υπόκεινται στην προβλεπόμενη μείωση όταν ο δικαιούχος εργάζεται ή λαμβάνει παράλληλα σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος.
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελούν και δικαιούχοι στους οποίους ο ΕΦΚΑ δεν είχε εφαρμόσει την προβλεπόμενη μείωση μετά την τριετία. Για αυτές τις περιπτώσεις δεν προκύπτει αντίστοιχη αύξηση, αφού πρακτικά δεν είχε προηγηθεί η περικοπή που αντιμετωπίζει η νέα ρύθμιση.
Τι συμβαίνει με τις επικουρικές
Ένα από τα σημεία που προκαλούν αντιδράσεις αφορά τις επικουρικές συντάξεις χηρείας.
Η αλλαγή δεν τις συμπεριλαμβάνει με τον ίδιο τρόπο, με αποτέλεσμα να εξακολουθεί να εφαρμόζεται η μείωση που προβλέπεται στις περιπτώσεις όπου ο δικαιούχος μετά την τριετία εργάζεται ή λαμβάνει δική του σύνταξη.
Επομένως, ένας συνταξιούχος μπορεί να δει σημαντική διαφορά στην κύρια σύνταξη χηρείας, χωρίς να συμβαίνει το ίδιο και στην επικουρική.
Αυτή η λεπτομέρεια είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς διαφορετικά δημιουργείται η λανθασμένη εντύπωση ότι όλες οι συντάξεις χηρείας αποκαθίστανται συνολικά.
Ιδιαίτερο πρόβλημα για τους παλαιούς συνταξιούχους του ΟΓΑ
Ακόμη πιο σύνθετη εμφανίζεται η κατάσταση για ορισμένους συνταξιούχους χηρείας του πρώην ΟΓΑ.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η παλαιά «βασική σύνταξη» του ΟΓΑ δεν αντιμετωπίζεται στο πλαίσιο της συγκεκριμένης ρύθμισης όπως η εθνική σύνταξη του νεότερου ασφαλιστικού συστήματος.
Για περιπτώσεις άμεσα ασφαλισμένων που υπάγονται στο προ της 13ης Μαΐου 2016 καθεστώς, αναφέρεται ότι η παροχή λόγω θανάτου μπορεί να διακόπτεται με τη συμπλήρωση του 67ου έτους.
Πρόκειται για μία από τις βασικές αιτίες των αντιδράσεων που έχουν εκδηλωθεί.
Γιατί γίνεται λόγος για «δύο ταχύτητες»
Η ουσία της διαφωνίας βρίσκεται ακριβώς στη διαφορετική αντιμετώπιση ανάλογα με το πότε θεμελιώθηκε το δικαίωμα στη σύνταξη χηρείας.
Από τη μία πλευρά υπάρχουν οι περίπου 8.500 δικαιούχοι που βλέπουν τώρα σημαντική αύξηση.
Από την άλλη, ένας πολύ μεγαλύτερος αριθμός παλαιότερων συνταξιούχων χηρείας δεν εντάσσεται στην ίδια μεταχείριση.
Οι συνταξιουχικές οργανώσεις υποστηρίζουν γι’ αυτό ότι εξακολουθεί να υπάρχει ένα καθεστώς διαφορετικών ταχυτήτων και ζητούν συνολικότερη λύση.
Οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης
Έντονη ήταν και η πολιτική αντιπαράθεση.
Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ Κώστας Τσουκαλάς χαρακτήρισε τα μέτρα «ψίχουλα», κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι παρουσιάζει μια μερική παρέμβαση ως συνολική αντιμετώπιση του προβλήματος.
Το ΚΚΕ ζητά όλες οι συντάξεις χηρείας, ανεξάρτητα από τον χρόνο θανάτου, να ανέρχονται στο 70% της συνολικής σύνταξης του θανόντος ή της θανούσας χωρίς χρονικό περιορισμό. Για όσους λαμβάνουν παράλληλα δική τους σύνταξη, προτείνει να υπάρχει δυνατότητα επιλογής για το ποια θα καταβάλλεται στο 100% και ποια στο 70%.
Ο ΣΥΡΙΖΑ από την πλευρά του επικεντρώνει την κριτική του στους δικαιούχους από θανάτους πριν από τις 13 Μαΐου 2016, στους συνταξιούχους χηρείας του πρώην ΟΓΑ και στις επικουρικές συντάξεις, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι παραμένει ανοιχτό το ζήτημα των ποσών που είχαν ήδη περικοπεί.
Τι πρέπει να προσέξουν οι συνταξιούχοι
Το σημαντικότερο είναι ότι η αύξηση που εμφανίστηκε στις πληρωμές του Σεπτεμβρίου δεν σημαίνει γενική αύξηση όλων των συντάξεων χηρείας.
Το αποτέλεσμα εξαρτάται από το πότε θεμελιώθηκε το δικαίωμα, εάν πρόκειται για κύρια ή επικουρική σύνταξη, εάν ο δικαιούχος λαμβάνει δική του σύνταξη ή εργάζεται και από το ασφαλιστικό καθεστώς στο οποίο υπάγεται.
Γι’ αυτό και δύο άνθρωποι που λαμβάνουν σύνταξη χηρείας μπορεί να δουν εντελώς διαφορετική μεταβολή στο ποσό τους.
