Παλαιές διατάξεις για ΙΚΑ, μητέρες ανηλίκων, 35ετία και βαρέα ένσημα εξακολουθούν να δίνουν χαμηλότερα όρια ηλικίας σε όσους είχαν κατοχυρώσει προϋποθέσεις έως το 2012.
Χιλιάδες ασφαλισμένοι του ιδιωτικού τομέα μπορούν να αποχωρήσουν νωρίτερα από τα γενικά όρια ηλικίας, εφόσον είχαν συμπληρώσει τις απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης και, όπου χρειάζεται, την προβλεπόμενη ηλικία έως το 2010, το 2011 ή το 2012.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι η θεμελίωση ή κατοχύρωση δικαιώματος. Όπως διευκρινίζει ο e-ΕΦΚΑ, το δικαίωμα θεμελιώνεται όταν συντρέχουν ταυτόχρονα όλες οι νόμιμες προϋποθέσεις: ηλικία και απαιτούμενος χρόνος ασφάλισης. Από εκεί και έπειτα, η αίτηση μπορεί να υποβληθεί όταν συμπληρωθεί το τελικό όριο ηλικίας.
Για όσους δεν έχουν κατοχυρώσει παλαιότερο δικαίωμα, ισχύει κατά κανόνα η έξοδος στα 67 με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης ή στα 62 με 40 έτη ασφάλισης. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα μειωμένης σύνταξης στα 62, όπου προβλέπεται από την αντίστοιχη διάταξη.
Οι βασικές κατηγορίες
1. Ασφαλισμένοι με 10.500 ημέρες το 2010
Όσοι είχαν 10.500 ημέρες ασφάλισης το 2010 και συμπλήρωσαν το 58ο έτος έως τις 18 Αυγούστου 2015 κατοχυρώνουν έξοδο στα 58. Για όσους συμπλήρωσαν το ηλικιακό όριο αργότερα, εφαρμόζονται μεταβατικά αυξημένα όρια.
2. Ασφαλισμένοι με 10.500 ημέρες το 2011
Για την κατηγορία αυτή απαιτούνται συνολικά 10.800 ημέρες ασφάλισης. Εφόσον το 58ο έτος είχε συμπληρωθεί έως τις 18 Αυγούστου 2015, η έξοδος γίνεται στα 58. Διαφορετικά, ενεργοποιούνται τα μεταβατικά όρια ηλικίας.
3. Ασφαλισμένοι με 10.500 ημέρες το 2012
Η συγκεκριμένη διάταξη συνδέεται με 11.100 ημέρες ασφάλισης. Όσοι συμπλήρωσαν το 59ο έτος έως τις 18 Αυγούστου 2015 μπορούσαν να αποχωρήσουν στα 59, ενώ για τις επόμενες χρονιές προβλέπονται μεταβατικά όρια.
4. Μητέρες ανηλίκων με 5.500 ένσημα το 2010
Μητέρες που είχαν ανήλικο τέκνο και 5.500 ημέρες ασφάλισης το 2010 μπορούσαν να κατοχυρώσουν πλήρη σύνταξη με το παλαιό όριο των 55 ετών ή μειωμένη με το 50ό έτος. Για όσες συμπλήρωσαν την ηλικία μετά τις 18 Αυγούστου 2015, εφαρμόζεται σταδιακή αύξηση των ορίων.
5. Μητέρες ανηλίκων με 5.500 ένσημα το 2011
Για την πλήρη σύνταξη απαιτούνταν το 57ο έτος και για τη μειωμένη το 52ο έτος. Και εδώ καθοριστικό είναι πότε συμπληρώθηκε η ηλικία, καθώς τα μεταβατικά όρια διαφοροποιούνται ανά έτος.
6. Μητέρες ανηλίκων με 5.500 ένσημα το 2012
Η πλήρης σύνταξη συνδεόταν με το 60ό έτος και η μειωμένη με το 55ο έτος, εφόσον οι προϋποθέσεις είχαν κατοχυρωθεί. Για όσες δεν πρόλαβαν τα παλαιά όρια, ισχύει η σταδιακή προσαρμογή.
7. Βαρέα ένσημα με 10.500 ημέρες
Ασφαλισμένοι με 10.500 ημέρες, από τις οποίες 7.500 σε βαρέα επαγγέλματα, μπορούν να εξετάσουν τη δυνατότητα μειωμένης σύνταξης στα 60 ή πλήρους στα 62, ανάλογα με τις ειδικότερες προϋποθέσεις της διάταξης.
8. Οικοδόμοι
Οι ασφαλισμένοι στο οικοδομικό καθεστώς μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με 4.500 ημέρες ασφάλισης, από τις οποίες 3.600 σε οικοδομικές εργασίες, και τη συμπλήρωση του 60ού έτους για πλήρη σύνταξη.
9. Γυναίκες στο ΙΚΑ με βαρέα
Με 4.500 ημέρες συνολικά και 3.600 στα βαρέα, η πλήρης σύνταξη μπορεί να δοθεί στα 55, 56 ή 57 έτη, ανάλογα με το έτος θεμελίωσης το 2010, 2011 ή 2012.
Για όσες συμπλήρωσαν τις προϋποθέσεις από το 2013 και μετά, η πλήρης σύνταξη δίνεται από τα 62.
10. Τα 1.000 βαρέα ένσημα στα τελευταία 17 χρόνια
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις διατάξεις των βαρέων. Ο e-ΕΦΚΑ επισημαίνει ότι, πέρα από τις 4.500 συνολικές ημέρες και τις 3.600 στα βαρέα, απαιτούνται και 1.000 βαρέα ένσημα μέσα στα τελευταία 17 χρόνια πριν από την αίτηση συνταξιοδότησης.
11. Πλασματικοί χρόνοι και ατομικός έλεγχος
Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι δυνατή η αναγνώριση πλασματικών χρόνων, όμως δεν μπορούν όλοι οι χρόνοι να χρησιμοποιηθούν για κάθε διάταξη. Για παράδειγμα, ο χρόνος παιδιών δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη συμπλήρωση των 5.500 ημερών στις ειδικές διατάξεις μητέρων ανηλίκων.
Οι ηλικίες και οι προϋποθέσεις δεν εφαρμόζονται αυτόματα. Κάθε ασφαλισμένος χρειάζεται έλεγχο του ατομικού ασφαλιστικού ιστορικού, των ημερών ασφάλισης, της ηλικίας και τυχόν διαδοχικής ασφάλισης πριν υποβάλει αίτηση.
