Συνταξιούχοι: Αναδρομικά έως 9.614 ευρώ από τον ΕΦΚΑ – Ποιοι μπορούν να διεκδικήσουν επιστροφές και τι πρέπει να κάνουν έως 31 Δεκεμβρίου

Επιστροφές κρατήσεων από την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) μπορούν να διεκδικήσουν συνταξιούχοι μέσω δικαστικών προσφυγών, ενώ για συγκεκριμένες περιπτώσεις συνταξιούχων του Δημοσίου τα αναδρομικά φτάνουν έως και τις 9.614 ευρώ. Ιδιαίτερη σημασία έχει το τέλος του 2026, καθώς ο χρόνος κατάθεσης της προσφυγής επηρεάζει τα έτη για τα οποία μπορεί να υποβληθεί αξίωση.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η εκκρεμής δικαστική κρίση για τον τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ, με το Ελεγκτικό Συνέδριο να εξετάζει το ζήτημα των κρατήσεων στις συντάξεις.

Παράλληλα, συνεχίζονται οι επιστροφές ποσών σε συνταξιούχους του Δημοσίου που είχαν προσφύγει για τις κρατήσεις της περιόδου Φεβρουαρίου 2017 – Δεκεμβρίου 2018.

Ποιοι μπορούν να διεκδικήσουν αναδρομικά έως το τέλος του 2026

Οι συνταξιούχοι έχουν τη δυνατότητα να διεκδικήσουν επιστροφή κρατήσεων της ΕΑΣ μέσω της δικαστικής οδού.

Για τους συνταξιούχους του Δημοσίου οι σχετικές προσφυγές εξετάζονται από το Ελεγκτικό Συνέδριο, ενώ για τους συνταξιούχους των Ταμείων του ιδιωτικού τομέα αρμόδια είναι τα Διοικητικά Πρωτοδικεία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, η χρονική περίοδος της διεκδίκησης διαφοροποιείται ανάλογα με το πότε κατατίθεται η προσφυγή:

• Προσφυγή έως 31 Δεκεμβρίου 2026: Δυνατότητα διεκδίκησης κρατήσεων για τα έτη 2024, 2025 και 2026.
• Προσφυγή μέσα στο 2027: Δυνατότητα διεκδίκησης κρατήσεων για τα έτη 2025 και 2026.
• Παλαιότερες προσφυγές: Ενδέχεται να καλύπτουν περισσότερα έτη, ανάλογα με την περίπτωση.

Η τελική αναγνώριση των αξιώσεων εξαρτάται από τις δικαστικές αποφάσεις και τα δεδομένα κάθε υπόθεσης.

Παραδείγματα επιστροφών 2.052 και 3.240 ευρώ

Οι πιθανές επιστροφές προκύπτουν από τη διαφορά ανάμεσα στις σημερινές κρατήσεις και σε εκείνες που θα ισχύουν εφόσον αλλάξει ο τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ.

Για παράδειγμα, συνταξιούχος που σήμερα έχει μηνιαία κράτηση 107 ευρώ και αυτή μειωθεί στα 50 ευρώ, θα έχει διαφορά 57 ευρώ τον μήνα.

Για διάστημα 36 μηνών, από το 2024 έως και το 2026, το ποσό της διεκδίκησης διαμορφώνεται σε 2.052 ευρώ.

Αντίστοιχα, συνταξιούχος με σημερινή κράτηση 175 ευρώ, η οποία μειωθεί στα 85 ευρώ, θα έχει μηνιαία διαφορά 90 ευρώ.

Για την ίδια τριετία, το συνολικό ποσό φτάνει τα 3.240 ευρώ.

Πρόκειται για υποθετικά παραδείγματα που προϋποθέτουν ευνοϊκή αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού και αναγνώριση της σχετικής αξίωσης.

Τι εξετάζει το Ελεγκτικό Συνέδριο

Στο επίκεντρο της δικαστικής διαδικασίας βρίσκεται ο τρόπος επιβολής της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.

Η επτασέλιδη εισήγηση του γενικού επιτρόπου προς την Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου τάσσεται υπέρ της αλλαγής του υπολογισμού και της μείωσης των κρατήσεων.

Η εισήγηση θέτει δύο βασικά ζητήματα.

Το πρώτο αφορά την αρχή της ισότητας, καθώς οι συνταξιούχοι που υπερβαίνουν το όριο επιβολής της ΕΑΣ επιβαρύνονται με εισφορά επί ολόκληρης της σύνταξής τους.

Το δεύτερο αφορά την αρχή της αναλογικότητας, καθώς οι συντελεστές εφαρμόζονται στο συνολικό ποσό χωρίς κλιμακωτό υπολογισμό.

Η προτεινόμενη αλλαγή προβλέπει η εισφορά να επιβάλλεται στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει το σχετικό όριο και όχι στο σύνολό της.

Παράδειγμα: Από 154 ευρώ κράτηση στα 51,25 ευρώ

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα συνταξιούχου με κύρια σύνταξη 2.200 ευρώ.

Με το σημερινό σύστημα, όπως περιγράφεται στο σχετικό παράδειγμα, καταβάλλει ΕΑΣ 154 ευρώ τον μήνα, με συντελεστή 7%.

Εάν η εισφορά υπολογίζεται μόνο στο ποσό που υπερβαίνει τα 1.468 ευρώ, η βάση υπολογισμού περιορίζεται στα 732 ευρώ.

Σε αυτή την περίπτωση η μηνιαία κράτηση θα μειωνόταν σε περίπου 51,25 ευρώ, με αντίστοιχη αύξηση του ποσού που λαμβάνει ο συνταξιούχος κατά περίπου 102,75 ευρώ τον μήνα.

Η αλλαγή αυτή αποτελεί αντικείμενο της δικαστικής διαδικασίας και δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.

Αναδρομικά έως 9.614 ευρώ για συνταξιούχους του Δημοσίου

Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν οι συνταξιούχοι του Δημοσίου που είχαν καταθέσει προσφυγές για την επιστροφή των κρατήσεων της ΕΑΣ από τον Φεβρουάριο του 2017 έως τον Δεκέμβριο του 2018.

Για το συγκεκριμένο διάστημα των 23 μηνών, το Ελεγκτικό Συνέδριο είχε κρίνει με την απόφαση 244/2017 ότι η ΕΑΣ ήταν αντισυνταγματική για συντάξεις του Δημοσίου άνω των 1.400 ευρώ.

Οι δικαιούχοι που είχαν προσφύγει διεκδικούν τις αντίστοιχες επιστροφές, με τα ποσά να φτάνουν, ανάλογα με την κατηγορία και τις κρατήσεις, έως τις 9.614 ευρώ.

Εκτιμάται ότι έχουν κατατεθεί προσφυγές από περισσότερους από 10.000 συνταξιούχους του Δημοσίου.

Αναλυτικά παραδείγματα αναδρομικών

Τα ποσά αφορούν ενδεικτικές περιπτώσεις για τις κρατήσεις της περιόδου 2017–2018 και δεν αποτελούν ενιαίο ποσό επιστροφής για όλους τους συνταξιούχους.

Τα δύο ενδεχόμενα της δικαστικής απόφασης

Η εκκρεμής δικαστική διαδικασία μπορεί να επηρεάσει τόσο τον μελλοντικό υπολογισμό της ΕΑΣ όσο και το χρονικό εύρος των αναδρομικών.

Ένα ενδεχόμενο είναι να μην γίνει δεκτό το αίτημα αλλαγής του τρόπου υπολογισμού.

Ένα δεύτερο είναι να αποφασιστεί ευνοϊκότερος υπολογισμός των κρατήσεων, αλλά να περιοριστεί η χρονική περίοδος για την οποία θα αναγνωρίζονται επιστροφές.

Ενδεικτικά, εάν μια απόφαση εκδοθεί τον Ιανουάριο του 2027 και εφαρμοστεί τον Αύγουστο του ίδιου έτους, θα μπορούσε να προκύψει αξίωση για τις διαφορές κρατήσεων κατά το διάστημα που μεσολαβεί, εφόσον αυτό προβλεφθεί από τη δικαστική κρίση.

Τι πρέπει να προσέξουν οι συνταξιούχοι

Η εκκρεμότητα για την Εισφορά Αλληλεγγύης αφορά τόσο το ενδεχόμενο μείωσης των μελλοντικών κρατήσεων όσο και τη διεκδίκηση επιστροφών προηγούμενων ετών.

Η 31η Δεκεμβρίου 2026 αποτελεί κρίσιμο χρονικό σημείο για όσους εξετάζουν δικαστική διεκδίκηση κρατήσεων της τριετίας 2024–2026, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που παρουσιάζεται.

Η κατάθεση προσφυγής δεν συνεπάγεται αυτόματη καταβολή αναδρομικών. Το ποσό, η περίοδος και η δυνατότητα επιστροφής εξαρτώνται από την τελική δικαστική κρίση και τις προϋποθέσεις κάθε υπόθεσης.