Σε αναμονή παραμένουν περίπου 440.000 συνταξιούχοι που επιβαρύνονται κάθε μήνα με την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), καθώς η αναμόρφωσή της έμεινε εκτός των τελευταίων κυβερνητικών εξαγγελιών. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην 7η Οκτωβρίου 2026 και στο Ελεγκτικό Συνέδριο, όπου αναμένεται να κριθεί ένα ζήτημα που μπορεί να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο υπολογισμού της εισφοράς και να ανοίξει ακόμη και θέμα αναδρομικών.
Η ΕΑΣ εξακολουθεί να αποτελεί μία σημαντική μηνιαία επιβάρυνση για συνταξιούχους με υψηλότερες κύριες συντάξεις, παρά τις αλλαγές που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια στο ασφαλιστικό σύστημα.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, η εισφορά επιβάλλεται σε κύριες συντάξεις που υπερβαίνουν τα 1.468 ευρώ, με τους συντελεστές να ξεκινούν από 3% και να φτάνουν έως το 14% για τα υψηλότερα ποσά.
Σχεδόν 888 εκατ. ευρώ μέσα σε έναν χρόνο
Τα ποσά που συγκεντρώνονται μέσω της ΕΑΣ είναι ιδιαίτερα υψηλά.
Για το 2026 εκτιμάται ότι οι συνολικές εισπράξεις θα προσεγγίσουν τα 888 εκατ. ευρώ. Από αυτά, περίπου 721 εκατ. ευρώ προέρχονται από τις κύριες συντάξεις και άλλα 167 εκατ. ευρώ από τις επικουρικές.
Σε βάθος 16 ετών, οι συνολικές κρατήσεις υπολογίζεται ότι πλησιάζουν τα 10 δισ. ευρώ.
Τα έσοδα της εισφοράς κατευθύνονται στο Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), τον ασφαλιστικό «κουμπαρά» που έχει δημιουργηθεί για την αντιμετώπιση μελλοντικών αναγκών του συστήματος λόγω και των δημογραφικών εξελίξεων.
Μέχρι το τέλος του 2026, τα συνολικά αποθεματικά του ΑΚΑΓΕ εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τα 23 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων και των πόρων που προέρχονται από άλλες πηγές.
Πού βρίσκεται το μεγάλο πρόβλημα
Το βασικό σημείο αντιπαράθεσης δεν είναι μόνο η ύπαρξη της ΕΑΣ, αλλά κυρίως ο τρόπος με τον οποίο υπολογίζεται.
Οι συνταξιούχοι ζητούν ένα περισσότερο αναλογικό σύστημα, ώστε ο αντίστοιχος συντελεστής να εφαρμόζεται στο τμήμα της σύνταξης που εμπίπτει σε κάθε κλιμάκιο και όχι στο συνολικό ποσό μόλις ξεπεραστεί ένα συγκεκριμένο όριο.
Με το ισχύον σύστημα, η μετάβαση σε επόμενο κλιμάκιο μπορεί να προκαλέσει δυσανάλογη αύξηση της παρακράτησης.
Η κρίσιμη ημερομηνία της 7ης Οκτωβρίου
Εδώ βρίσκεται πλέον το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τους περίπου 440.000 συνταξιούχους.
Το ζήτημα αναμένεται να εξεταστεί στις 7 Οκτωβρίου 2026 από το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, η εισήγηση του Επιτρόπου φέρεται να κινείται προς την κατεύθυνση του αναλογικού υπολογισμού της ΕΑΣ ανά κλιμάκιο, αντί της εφαρμογής του συντελεστή επί ολόκληρου του ποσού της σύνταξης.
Εφόσον η συγκεκριμένη προσέγγιση γίνει δεκτή, θα μπορούσε να προκύψει σημαντική μείωση των μηνιαίων κρατήσεων για ορισμένες κατηγορίες συνταξιούχων. Οι σχετικές εκτιμήσεις κάνουν λόγο ακόμη και για μείωση που μπορεί να φτάσει περίπου στο 50% σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Προς το παρόν, ωστόσο, δεν υπάρχει απόφαση, επομένως ούτε η μείωση ούτε τυχόν επιστροφές χρημάτων μπορούν να θεωρηθούν δεδομένες.
Από 3% έως 14% η ΕΑΣ
Τα κλιμάκια που ισχύουν από την 1η Ιανουαρίου 2026 ξεκινούν με συντελεστή 3% για συντάξεις από 1.468 έως 1.783 ευρώ.
Όσο αυξάνεται το ποσό της σύνταξης αυξάνεται και ο συντελεστής, φτάνοντας έως το 14% για συντάξεις άνω των 3.671 ευρώ.
Παράλληλα, έχει τεθεί και το ζήτημα της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης των συγκεκριμένων συνταξιούχων, οι οποίοι θεωρούν ότι ο τρόπος εφαρμογής της ΕΑΣ επιβαρύνει υπέρμετρα το τελικό εισόδημά τους.
Στο τραπέζι και ο αναλογικός υπολογισμός
Υπέρ ενός αναλογικότερου μοντέλου έχει τοποθετηθεί και ο Συνήγορος του Πολίτη, ζητώντας η εισφορά να υπολογίζεται στη διαφορά που αντιστοιχεί σε κάθε κλιμάκιο και όχι στο σύνολο της σύνταξης.
Παρά τις σχετικές παρεμβάσεις και τη δικαστική εκκρεμότητα, συνολική κυβερνητική λύση για την ΕΑΣ δεν συμπεριλήφθηκε στις τελευταίες εξαγγελίες.
Έτσι, οι περίπου 440.000 συνταξιούχοι που εξακολουθούν να βλέπουν την εισφορά να αφαιρείται κάθε μήνα από τη σύνταξή τους στρέφουν πλέον το βλέμμα τους στο Ελεγκτικό Συνέδριο.
Και μετά μπορεί να έρθει η μάχη των αναδρομικών
Η σημασία της υπόθεσης δεν περιορίζεται στις μελλοντικές μηνιαίες κρατήσεις.
Εφόσον η δικαστική εξέλιξη οδηγήσει σε αλλαγή του τρόπου υπολογισμού, είναι πιθανό να ανοίξει ένα δεύτερο, ιδιαίτερα σημαντικό κεφάλαιο: η διεκδίκηση αναδρομικών ποσών.
Αυτό, όμως, θα εξαρτηθεί από το ακριβές περιεχόμενο και την έκταση της δικαστικής κρίσης.
Για την ώρα, επομένως, η ημερομηνία που έχουν κυκλώσει χιλιάδες συνταξιούχοι είναι η 7η Οκτωβρίου. Τότε ενδέχεται να ξεκαθαρίσει εάν η ΕΑΣ θα συνεχίσει να υπολογίζεται όπως σήμερα ή αν θα ανοίξει ο δρόμος για μια ουσιαστική αλλαγή.
