Δύο σημαντικές οικονομικές παρεμβάσεις βρίσκονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των συνταξιούχων ενόψει του τέλους του 2026. Η ετήσια οικονομική ενίσχυση των 400 ευρώ και η προγραμματισμένη αύξηση των συντάξεων κατά 2,8% από την 1η Ιανουαρίου 2027 δεν αναμένεται να ωφελήσουν όλους τους δικαιούχους με τον ίδιο τρόπο.
Από τη μία πλευρά, οι συνταξιούχοι γήρατος κάτω των 65 ετών παραμένουν εκτός της ετήσιας ενίσχυσης, εφόσον δεν υπάγονται σε κάποια από τις ειδικές κατηγορίες δικαιούχων.
Από την άλλη, περίπου 506.000 συνταξιούχοι που εξακολουθούν να έχουν Προσωπική Διαφορά αναμένεται, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων (ΕΝΔΙΣΥ), να επηρεαστούν από τον τρόπο υπολογισμού των αυξήσεων του 2027.
Ποιοι συνταξιούχοι μένουν εκτός από τα 400 ευρώ
Η ετήσια οικονομική ενίσχυση προβλέπεται να καταβληθεί τον Νοέμβριο του 2026, ωστόσο η λήψη σύνταξης δεν εξασφαλίζει αυτομάτως δικαίωμα στο ποσό.
Βασικό κριτήριο για τους συνταξιούχους γήρατος αποτελεί η ηλικία.
Συγκεκριμένα, εκτός της καταβολής παραμένουν όσοι δεν έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, εφόσον δεν καλύπτονται από άλλη προβλεπόμενη κατηγορία.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και όσοι συμπληρώνουν τα 65 έτη μέσα στο 2026 δεν εντάσσονται στην καταβολή με βάση το συγκεκριμένο ηλικιακό κριτήριο.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για συνταξιούχους λόγω θανάτου, οι οποίοι έχουν συμπληρώσει το 60ό έτος της ηλικίας τους και λαμβάνουν αποκλειστικά σύνταξη χηρείας, χωρίς να εισπράττουν παράλληλα δική τους σύνταξη γήρατος.
Πότε προβλέπεται η καταβολή
Η οικονομική ενίσχυση έχει ετήσιο χαρακτήρα και προγραμματίζεται να καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο.
Για το 2026, το ποσό που αναφέρεται στον σχεδιασμό ανέρχεται στα 400 ευρώ, ενώ η πληρωμή τοποθετείται στο τέλος Νοεμβρίου.
Η καταβολή αφορά τους πολίτες που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, χωρίς να σημαίνει ότι κάθε συνταξιούχος δικαιούται αυτομάτως την ενίσχυση.
Αυξήσεις 2,8% από την 1η Ιανουαρίου 2027
Η δεύτερη οικονομική παρέμβαση αφορά την προγραμματισμένη αναπροσαρμογή των συντάξεων κατά 2,8% από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Οι νέες αποδοχές αναμένεται να αποτυπωθούν στις πληρωμές που θα πραγματοποιηθούν τον Δεκέμβριο του 2026 για τις συντάξεις Ιανουαρίου.
Η αναπροσαρμογή επηρεάζει τις κύριες συντάξεις και συνδέεται με αλλαγές σε συγκεκριμένες συνταξιοδοτικές παροχές και όρια, μεταξύ των οποίων η εθνική σύνταξη, οι συντάξεις χηρείας και οι συντάξεις του πρώην ΟΓΑ.
Με βάση το ποσοστό 2,8%, οι ενδεικτικές μηνιαίες αυξήσεις στις μικτές συντάξεις διαμορφώνονται ως εξής:
| Μικτή σύνταξη | Αύξηση 2,8% | Νέο ποσό |
|---|---|---|
| 800 ευρώ | 22,40 ευρώ | 822,40 ευρώ |
| 1.000 ευρώ | 28 ευρώ | 1.028 ευρώ |
| 1.200 ευρώ | 33,60 ευρώ | 1.233,60 ευρώ |
| 1.500 ευρώ | 42 ευρώ | 1.542 ευρώ |
Τα παραπάνω ποσά αποτελούν αριθμητικά παραδείγματα εφαρμογής της αύξησης 2,8% και δεν συνυπολογίζουν τυχόν επιδράσεις της Προσωπικής Διαφοράς ή μεταβολές στις κρατήσεις.
Η Προσωπική Διαφορά και οι 506.000 συνταξιούχοι
Ιδιαίτερη σημασία έχει η περίπτωση των συνταξιούχων που διατηρούν Προσωπική Διαφορά.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το ΕΝΔΙΣΥ, περίπου 506.000 συνταξιούχοι αναμένεται να επηρεαστούν από τον συγκεκριμένο μηχανισμό και κατά το 2027.
Η Προσωπική Διαφορά αποτελεί ξεχωριστό ποσό από την εθνική και την ανταποδοτική σύνταξη.
Κατά τον υπολογισμό της αναπροσαρμογής, το ποσοστό αύξησης εφαρμόζεται στο ποσό της εθνικής και ανταποδοτικής σύνταξης και όχι αυτοτελώς στην Προσωπική Διαφορά.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η πραγματική ποσοστιαία μεταβολή των συνολικών αποδοχών να μπορεί να είναι μικρότερη από το γενικό ποσοστό της αύξησης.
Ιδιαίτερα για όσους έχουν υψηλή Προσωπική Διαφορά, η επίδραση μπορεί να είναι αισθητή.
Τι καταγγέλλει το ΕΝΔΙΣΥ
Το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων ζητά την κατάργηση της Προσωπικής Διαφοράς, υποστηρίζοντας ότι ο συγκεκριμένος μηχανισμός δημιουργεί ανισότητες μεταξύ των συνταξιούχων.
Το Δίκτυο επισημαίνει ότι, ενώ η Προσωπική Διαφορά δεν αναπροσαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο όπως η εθνική και η ανταποδοτική σύνταξη, συνυπολογίζεται στο φορολογητέο εισόδημα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει, η μέση Προσωπική Διαφορά ανέρχεται περίπου στα 200 ευρώ και αφορά 506.000 συνταξιούχους.
Το ΕΝΔΙΣΥ υπολογίζει ότι η μέση φορολογική επιβάρυνση που συνδέεται με το συγκεκριμένο ποσό φτάνει τα 39 ευρώ τον μήνα, δηλαδή 468 ευρώ τον χρόνο.
Με βάση αυτή την εκτίμηση, το Δίκτυο υποστηρίζει ότι οι συνταξιούχοι υφίστανται φορολογική επιβάρυνση για ένα ποσό που δεν συμμετέχει με τον ίδιο τρόπο στις ετήσιες αυξήσεις.
Τι συνέβη με τις αυξήσεις των προηγούμενων ετών
Το ζήτημα της Προσωπικής Διαφοράς δεν είναι καινούργιο.
Από το 2023 έως το 2026 πραγματοποιήθηκαν τέσσερις διαδοχικές αυξήσεις στις κύριες συντάξεις:
- Το 2023 κατά 7,75%.
- Το 2024 κατά 3,1%.
- Το 2025 κατά 2,4%.
- Το 2026 κατά 2,4%.
Ωστόσο, οι αυξήσεις αυτές δεν μεταφράστηκαν σε αντίστοιχη βελτίωση των καταβαλλόμενων ποσών για όλους τους συνταξιούχους που διατηρούσαν Προσωπική Διαφορά.
Σύμφωνα με το ΕΝΔΙΣΥ, το 2023 περισσότεροι από 1,1 εκατομμύριο συνταξιούχοι βρίσκονταν στη συγκεκριμένη κατηγορία.
Ο αριθμός τους περιορίστηκε σταδιακά, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις η Προσωπική Διαφορά μειώθηκε ή μηδενίστηκε.
Το 2026, περίπου 670.000 συνταξιούχοι με Προσωπική Διαφορά έλαβαν, σύμφωνα με τα στοιχεία του Δικτύου, αύξηση 1,2%, δηλαδή τη μισή από το γενικό ποσοστό 2,4%.
Δύο διαφορετικά προβλήματα για τους συνταξιούχους
Οι δύο οικονομικές παρεμβάσεις δημιουργούν διαφορετικά ζητήματα για τους δικαιούχους.
Στην περίπτωση της ετήσιας ενίσχυσης των 400 ευρώ, το βασικό ερώτημα είναι ποιοι πληρούν τις ηλικιακές και λοιπές προϋποθέσεις καταβολής.
Στην περίπτωση των αυξήσεων του 2027, το ενδιαφέρον στρέφεται στον τρόπο με τον οποίο η Προσωπική Διαφορά επηρεάζει το τελικό ποσό που εισπράττει ο συνταξιούχος.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η ανακοίνωση μιας οικονομικής ενίσχυσης ή μιας γενικής αύξησης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όλοι οι συνταξιούχοι θα δουν την ίδια μεταβολή στον τραπεζικό τους λογαριασμό.
