Σημαντικά ποσά αναδρομικών, τα οποία φτάνουν ακόμη και τα 8.556 ευρώ, αναμένεται να καταβληθούν σε χιλιάδες συνταξιούχους του Δημοσίου, οι οποίοι προσέφυγαν δικαστικά ζητώντας την επιστροφή των παρακρατήσεων που έγιναν από τις συντάξεις τους λόγω της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Οι διεκδικήσεις αυτές αφορούν το χρονικό διάστημα των 23 μηνών – από τον Φεβρουάριο του 2017 έως και τον Δεκέμβριο του 2018 – περίοδο κατά την οποία η ΕΑΣ επιβαλλόταν παρανόμως, όπως έκρινε το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Εκκρεμείς πληρωμές σε αγωγές που έχουν ήδη κριθεί
Περίπου 9.000 συνταξιούχοι του Δημοσίου, οι οποίοι στην πλειονότητά τους προέρχονται από ειδικά μισθολόγια – όπως στρατιωτικοί, πανεπιστημιακοί και δικαστικοί – περιμένουν την εκκαθάριση των αγωγών τους. Παρόλο που οι σχετικές δικαστικές αποφάσεις έχουν εκδοθεί, δεν έχουν ακόμη καταβληθεί τα ποσά των αναδρομικών. Το υπουργείο Εργασίας προσανατολίζεται στην επίλυση του συνόλου των εκκρεμοτήτων με μαζικές πληρωμές, που ενδεχομένως να γίνουν με ταχείς ρυθμούς εντός του έτους, ώστε να κλείσουν οριστικά τα σχετικά ζητήματα.
Δικαίωση για χήρες του Δημοσίου με επιστροφές και αυξήσεις
Περίπου 15.000 χήρες συνταξιούχων του Δημοσίου αναμένεται να δικαιωθούν αναδρομικά ποσά που ξεπερνούν τις 5.000 ευρώ, καθώς και αυξήσεις στις μηνιαίες τους συντάξεις που φτάνουν έως και τα 300 ευρώ. Οι επιστροφές αυτές αφορούν χορηγήσεις συντάξεων χηρείας που έγιναν από το 2016 έως το 2019 με βάση τον επανυπολογισμό του νόμου Κατρούγκαλου. Σύμφωνα με απόφαση του 6ου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, οι χήρες έπρεπε να λαμβάνουν το 50% της αρχικής σύνταξης του θανόντος, και όχι του μειωμένου ποσού μετά τον επανυπολογισμό, όπως συνέβη στην πράξη.
Παραδείγματα συντάξεων και τι πραγματικά δικαιούνται
Για καλύτερη κατανόηση του προβλήματος, παρατίθενται ενδεικτικά παραδείγματα:
Σε περίπτωση που ο θανών λάμβανε κύρια σύνταξη 1.758 ευρώ, μετά τον επανυπολογισμό αυτή μειώθηκε στα 1.184 ευρώ. Η σύνταξη χηρείας δόθηκε στο 50% του νέου ποσού, δηλαδή στα 592 ευρώ, ενώ το σωστό ήταν να υπολογιστεί στο 50% της αρχικής σύνταξης, δηλαδή στα 879 ευρώ. Η διαφορά των 287 ευρώ ανά μήνα δημιουργεί αναδρομικά άνω των 5.000 ευρώ για την περίοδο 2016-2019.
Σε άλλη περίπτωση, όπου η αρχική σύνταξη του θανόντος ανερχόταν σε 1.337 ευρώ και μετά τον επανυπολογισμό μειώθηκε στα 853 ευρώ, η χήρα λάμβανε το 50% του νέου ποσού (426 ευρώ), ενώ έπρεπε να λαμβάνει 668 ευρώ, δηλαδή 242 ευρώ περισσότερα κάθε μήνα.
Τι ποσά επιστρέφονται αναλόγως των συντάξεων
Οι επιστροφές της ΕΑΣ καθορίζονται βάσει του ύψους των συντάξεων. Σύμφωνα με στοιχεία από τον ειδικό πίνακα του ενθέτου «Ασφάλιση και Συντάξεις», τα ποσά κυμαίνονται ως εξής:
Συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 3.100 ευρώ (προ φόρων) δικαιούται αναδρομικά 8.556 ευρώ.
Απόστρατος με σύνταξη 2.910 ευρώ λαμβάνει 8.027 ευρώ.
Συνταξιούχος με σύνταξη 2.245 ευρώ δικαιούται 3.611 ευρώ.
Πολιτικός υπάλληλος με 2.435 ευρώ σύνταξη λαμβάνει 5.037 ευρώ.
Πολιτικός υπάλληλος με σύνταξη 1.475 ευρώ δικαιούται επιστροφή 1.012 ευρώ.
Ποια ποσά κρίθηκαν αντισυνταγματικά και τι σημαίνει αυτό για τις επιστροφές
Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων θεωρήθηκε αντισυνταγματική για τις κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ στο διάστημα 2017-2018. Οι κρατήσεις αυτές ήταν αδικαιολόγητες και, σύμφωνα με τις αποφάσεις της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, πρέπει να επιστραφούν στους συνταξιούχους που τις πλήρωσαν. Ωστόσο, η κυβέρνηση έχει υποστηρίξει ότι οι επιστροφές αφορούν μόνο όσους είχαν προσφύγει δικαστικά. Παρ’ όλα αυτά, νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η απόφαση 244/2017 έχει γενικότερη ισχύ και ότι θα έπρεπε να εφαρμοστεί σε όλους, ακόμη και σε όσους δεν έκαναν προσφυγή.
Τι ισχύει από το 2019 και μετά
Από το 2019, το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε ότι η ΕΑΣ, όπως εφαρμόζεται με βάση τον νόμο Κατρούγκαλου, δεν παραβιάζει το Σύνταγμα, καθώς τα χρήματα πλέον πηγαίνουν στον ΑΚΑΓΕ – τον αποθεματικό λογαριασμό των συντάξεων – και όχι στην κάλυψη ελλειμμάτων. Έτσι, η εισφορά κρίθηκε συνταγματική από το σημείο αυτό και μετά.
Οι επικουρικές και οι περικοπές που δικαστικά κρίθηκαν παράνομες
Αντισυνταγματικές κρίθηκαν δύο βασικές μειώσεις που επιβλήθηκαν στις επικουρικές συντάξεις:
Η μείωση του νόμου 4051/2012 για επικουρικές πάνω από 200 ευρώ.
Η περικοπή του νόμου 4093/2012, που εφαρμόστηκε στο άθροισμα κύριων και επικουρικών συντάξεων άνω των 1.000 ευρώ, με ποσοστά που έφταναν έως και το 20%.
Οι δικαιούχοι λαμβάνουν αναδρομικά για 11 μήνες. Ειδικά για τις επικουρικές του ΝΑΤ, κρίθηκε επίσης αντισυνταγματική η μείωση 7%, η οποία έχει ήδη επιστραφεί.
Ποιοι έχουν ήδη πληρωθεί με δικαστικές αποφάσεις
Σύμφωνα με στοιχεία του ΕΦΚΑ, πάνω από 4.000 συνταξιούχοι έχουν ήδη λάβει αναδρομικά ΕΑΣ ύψους έως 10.000 ευρώ. Οι 2.500 εξ αυτών έλαβαν επιστροφές αποκλειστικά για την ΕΑΣ, ενώ οι υπόλοιποι συνδυαστικά για ΕΑΣ, επανυπολογισμούς και άλλες κρατήσεις ειδικών μισθολογίων.
Ποιοι συνταξιούχοι βγαίνουν κερδισμένοι
Όσοι κινήθηκαν νομικά πριν την έκδοση των σχετικών αποφάσεων (πριν τον Ιούνιο του 2015 για το ΣτΕ και τον Φεβρουάριο του 2017 για το Ελεγκτικό Συνέδριο) θα λάβουν αναδρομικά έως και για 5 έτη. Οι υπόλοιποι, που έκαναν αγωγές στη συνέχεια, περιορίζονται σε επιστροφές για 11 ή 23 μήνες.
Ποιοι χάνουν τα αναδρομικά
Δυστυχώς, αρκετοί συνταξιούχοι δεν θα λάβουν επιστροφές. Αυτοί είναι όσοι:
Δεν προσέφυγαν ποτέ νομικά.
Προσέφυγαν μετά τον Ιούλιο του 2020 για επικουρικές ή μετά το 2021 για την ΕΑΣ.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι αξιώσεις παραγράφηκαν βάσει νόμου και δεν είναι πλέον δυνατή η διεκδίκηση των σχετικών ποσών.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
