Νέα δεδομένα διαμορφώνονται για περίπου 440.000 συνταξιούχους που επιβαρύνονται με την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), καθώς κυβερνητικές πηγές αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο παρέμβασης στον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται η κράτηση.
Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις αναμένεται να έχει η πιλοτική δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο, η οποία, μετά την αναβολή της από τις 10 Ιουνίου, έχει προγραμματιστεί για τις 7 Οκτωβρίου.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα κρίσιμο ερώτημα: εάν η ΕΑΣ θα πρέπει να υπολογίζεται στο σύνολο της σύνταξης, όπως συμβαίνει σήμερα, ή μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο.
Τι ζητούν οι συνταξιούχοι
Στην πιλοτική δίκη θα εξεταστούν οι προσφυγές συνταξιούχου και του Συνηγόρου του Πολίτη.
Το αίτημα αφορά την απαλλαγή από την εισφορά για συντάξεις έως 1.400 ευρώ και την επιβολή της κράτησης μόνο στο ποσό που βρίσκεται πάνω από το όριο επιβολής, το οποίο αναφέρεται στα 1.471 ευρώ μικτά, αντί να επιβάλλεται στο σύνολο της σύνταξης.
Μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να περιορίσει αισθητά τις κρατήσεις για σημαντικό αριθμό συνταξιούχων.
Η εισήγηση που δημιουργεί νέα δεδομένα
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η θετική εισήγηση του Γενικού Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ο οποίος, σύμφωνα με τις σχετικές πληροφορίες, τάσσεται υπέρ της αλλαγής του τρόπου υπολογισμού.
Η εισήγηση κινείται στην κατεύθυνση η εισφορά να επιβάλλεται όχι σε ολόκληρη τη σύνταξη αλλά μόνο στο ποσό που υπερβαίνει το σχετικό όριο.
Αυτό δεν προδικάζει την τελική δικαστική απόφαση, αποτελεί όμως σημαντική παράμετρο ενόψει της κρίσιμης συνεδρίασης.
Τι είναι η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων
Η ΕΑΣ αποτελεί μέτρο που έχει τις ρίζες του στα μνημονιακά χρόνια και εξακολουθεί να επιβάλλεται κλιμακωτά στις κύριες συντάξεις άνω των προβλεπόμενων ορίων, καθώς και στις επικουρικές συντάξεις.
Το ζήτημα της κατάργησης ή της μεταρρύθμισής της έχει επανέλθει πολλές φορές στη δημόσια συζήτηση, με το δημοσιονομικό κόστος να αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που δυσκολεύουν μια συνολική κατάργηση.
Πλέον, όμως, η επικείμενη δικαστική κρίση μπορεί να επιταχύνει τις εξελίξεις.
Πόσο θα κερδίσουν οι συνταξιούχοι
Εφόσον αλλάξει ο τρόπος υπολογισμού, το άμεσο αποτέλεσμα θα είναι μικρότερη μηνιαία κράτηση και συνεπώς μεγαλύτερο καθαρό ποσό σύνταξης.
Η αύξηση δεν θα είναι ίδια για όλους.
Το όφελος θα εξαρτηθεί από:
- το ύψος της κύριας ή επικουρικής σύνταξης,
- το κλιμάκιο της ΕΑΣ στο οποίο βρίσκεται ο συνταξιούχος,
- τη διαφορά μεταξύ της σημερινής κράτησης και της νέας αναλογικής επιβάρυνσης.
Σε γενικές γραμμές, όσο μεγαλύτερη είναι η διαφορά μεταξύ της σημερινής παρακράτησης και της κράτησης που θα προκύπτει με τον νέο τρόπο υπολογισμού, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η αύξηση στο καθαρό ποσό που καταβάλλεται κάθε μήνα.
Περίπου 440.000 συνταξιούχοι στο επίκεντρο
Το θέμα έχει μεγάλη δημοσιονομική διάσταση, καθώς υπολογίζεται ότι περίπου 440.000 συνταξιούχοι καταβάλλουν σήμερα ΕΑΣ.
Για το 2026, οι συνολικές κρατήσεις από κύριες και επικουρικές συντάξεις εκτιμώνται σε περίπου 888 εκατ. ευρώ.
Από αυτά, περίπου 721 εκατ. ευρώ προέρχονται από τις κύριες συντάξεις και άλλα 167 εκατ. ευρώ από τις επικουρικές.
Επομένως, ακόμη και μια αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού –χωρίς πλήρη κατάργηση της εισφοράς– μπορεί να έχει σημαντικό δημοσιονομικό κόστος.
Η 7η Οκτωβρίου μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα
Όλα τα βλέμματα στρέφονται πλέον στην πιλοτική δίκη της 7ης Οκτωβρίου.
Εφόσον η δικαστική εξέλιξη κινηθεί προς την κατεύθυνση που ζητούν οι συνταξιούχοι, η κυβέρνηση ενδέχεται να βρεθεί μπροστά στην ανάγκη επανασχεδιασμού της ΕΑΣ.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, εκατοντάδες χιλιάδες δικαιούχοι θα μπορούσαν να δουν μικρότερες κρατήσεις και μεγαλύτερες καθαρές συντάξεις.
Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχει οριστική απόφαση για αλλαγή ή κατάργηση της εισφοράς και το ενδιαφέρον επικεντρώνεται τόσο στις κυβερνητικές κινήσεις όσο και στην έκβαση της δικαστικής διαδικασίας.
