Συντάξεις: Έως 292 ευρώ περισσότερα τον μήνα με μόλις 2 πλασματικά έτη – Ποιοι κερδίζουν και πόσο κοστίζει η εξαγορά

Σημαντική αύξηση στη σύνταξή τους, η οποία μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 292 ευρώ τον μήνα, μπορούν να εξασφαλίσουν ασφαλισμένοι που βρίσκονται κοντά στη 40ετία, αξιοποιώντας την εξαγορά πλασματικών ετών.

Το μεγαλύτερο όφελος προκύπτει όταν τα πλασματικά έτη δεν χρησιμοποιούνται απλώς για την αύξηση του συνολικού χρόνου ασφάλισης, αλλά αποτελούν το «κλειδί» για να συμπληρωθούν 40 έτη ασφάλισης και να χορηγηθεί πλήρης σύνταξη στα 62, αντί μειωμένης.

Δεν είναι τυχαίο ότι σχεδόν 7 στις 10 αιτήσεις αναγνώρισης πλασματικού χρόνου αφορούν ασφαλισμένους που επιδιώκουν να καλύψουν τα χρόνια που τους λείπουν για τη 40ετία.

Γιατί τα 40 χρόνια κάνουν τόσο μεγάλη διαφορά

Η διαφορά δεν περιορίζεται μόνο στο γεγονός ότι ο ασφαλισμένος αποφεύγει τη μείωση της εθνικής σύνταξης.

Στην περίπτωση μειωμένης σύνταξης, η μείωση επιβάλλεται στο ποσό της εθνικής σύνταξης. Με πλήρη εθνική σύνταξη 446,87 ευρώ, μια μείωση κατά 30% αντιστοιχεί σε περίπου 134 ευρώ, με αποτέλεσμα το ποσό να περιορίζεται στα 312,80 ευρώ.

Υπάρχει όμως και δεύτερο κέρδος.

Με περισσότερα έτη ασφάλισης αυξάνεται και το ποσοστό αναπλήρωσης που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης.

Ενδεικτικά, στα 38 έτη το ποσοστό αναπλήρωσης ανέρχεται σε 44,91%, ενώ με τη συμπλήρωση 40 ετών φτάνει στο 50,01%.

Επομένως, η εξαγορά δύο ετών μπορεί να λειτουργήσει διπλά: ο ασφαλισμένος αποφεύγει τη μειωμένη εθνική σύνταξη και ταυτόχρονα αυξάνει την ανταποδοτική.

Έως 292 ευρώ τον μήνα η διαφορά

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ασφαλισμένου με συντάξιμο μισθό 3.100 ευρώ και 38 πραγματικά έτη ασφάλισης.

Εάν συνταξιοδοτηθεί στα 62 με μειωμένη σύνταξη και 38 έτη, το αρχικό ποσό υπολογίζεται στα 1.705 ευρώ.

Εάν όμως εξαγοράσει δύο πλασματικά έτη, συμπληρώνει τη 40ετία και μπορεί να λάβει πλήρη σύνταξη 1.997 ευρώ.

Η διαφορά φτάνει έτσι στα:

292 ευρώ τον μήνα.

Το κόστος εξαγοράς των δύο ετών ανέρχεται στα 14.880 ευρώ, καθώς υπολογίζεται με εισφορά 20% επί του μισθού για κάθε μήνα που αναγνωρίζεται.

Παρά το υψηλό αρχικό κόστος, η αύξηση της σύνταξης είναι μόνιμη, ενώ το κόστος μπορεί να εξοφληθεί και μέσω παρακράτησης από τη σύνταξη.

Τι συμβαίνει με μισθό 1.525 ευρώ

Το όφελος δεν αφορά μόνο ασφαλισμένους με υψηλές αποδοχές.

Για ασφαλισμένο με συντάξιμο μισθό 1.525 ευρώ, η μειωμένη σύνταξη με 38 έτη υπολογίζεται στα 998 ευρώ.

Με την εξαγορά δύο πλασματικών ετών και τη συμπλήρωση 40ετίας, η πλήρης σύνταξη ανεβαίνει στα 1.209 ευρώ.

Πρόκειται για 212 ευρώ περισσότερα κάθε μήνα.

Το κόστος εξαγοράς είναι 7.320 ευρώ.

Ο πίνακας: Πόσα κερδίζει κάθε ασφαλισμένος

Τα παραδείγματα δείχνουν ότι ακόμη και στις χαμηλότερες αποδοχές του πίνακα, η διαφορά ξεπερνά τα 200 ευρώ τον μήνα.

Οι τρεις τρόποι πληρωμής

Για την αναγνώριση πλασματικού χρόνου προβλέπονται τρεις βασικοί τρόποι καταβολής του κόστους:

1. Πληρωμή σε μηνιαίες δόσεις.
2. Συμψηφισμός μέσω παρακράτησης 25% από τη σύνταξη.
3. Εφάπαξ καταβολή του ποσού.

Στην περίπτωση της εφάπαξ πληρωμής προβλέπεται έκπτωση 2% για κάθε πλήρες έτος που αναγνωρίζεται.

Έτσι, για εξαγορά τριών πλήρων ετών η έκπτωση φτάνει στο 6%. Εάν αναγνωρίζονται δύο πλήρη έτη και επιπλέον μέρος τρίτου έτους, η έκπτωση υπολογίζεται στα πλήρη έτη.

Πότε συμφέρουν περισσότερο τα πλασματικά

Η οικονομική σκοπιμότητα της εξαγοράς εξαρτάται από τα ιδιαίτερα ασφαλιστικά δεδομένα κάθε ενδιαφερομένου.

Το ισχυρότερο όφελος εμφανίζεται όταν η αναγνώριση του πλασματικού χρόνου επιτρέπει στον ασφαλισμένο να θεμελιώσει ή να κατοχυρώσει ευνοϊκότερο συνταξιοδοτικό δικαίωμα.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση όσων φτάνουν στα 62 έχοντας 38 πραγματικά έτη και μπορούν με δύο πλασματικά να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα 40.

Στην περίπτωση αυτή δεν αγοράζουν απλώς δύο πρόσθετα χρόνια για μια μικρή προσαύξηση. Η εξαγορά αλλάζει συνολικά τον υπολογισμό της σύνταξης, καθώς τους οδηγεί από τη μειωμένη στην πλήρη και αυξάνει ταυτόχρονα το ποσοστό αναπλήρωσης.

Γι’ αυτό και πριν από οποιαδήποτε αίτηση χρειάζεται εξατομικευμένος υπολογισμός: πόσο κοστίζει η αναγνώριση, ποιο δικαίωμα θεμελιώνει και πόσο μεταβάλλεται τελικά η σύνταξη.

Πότε μπορεί να συμφέρει η αποποίηση χρόνου

Υπάρχει όμως και η αντίστροφη περίπτωση: αντί να προσθέσει χρόνο, ένας ασφαλισμένος μπορεί υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις να έχει συμφέρον να αποποιηθεί χρόνο διαδοχικής ασφάλισης.

Αυτό μπορεί να συμβεί όταν ένας συγκεκριμένος χρόνος οδηγεί στην απώλεια ευνοϊκότερου συνταξιοδοτικού δικαιώματος, όπως σε ορισμένες περιπτώσεις θεμελίωσης 25ετίας το 2011 ή το 2012 στο Δημόσιο.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και όταν υπάρχει διαδοχική ασφάλιση με οφειλές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, η αποποίηση χρόνου με χρέη μπορεί να αφορά χρόνο έως το 2017, καθώς μετά το 2017 ο ασφαλιστικός χρόνος αντιμετωπίζεται ως ενιαίος στο πλαίσιο του ΕΦΚΑ.

Για παράδειγμα, ασφαλισμένος με χρόνο στον πρώην ΟΑΕΕ και οφειλές, ο οποίος εξακολουθεί μετά το 2017 να ασκεί ελεύθερο επάγγελμα, μπορεί κατά τη συνταξιοδότησή του να βρεθεί αντιμέτωπος με παρακράτηση οφειλών.

Το κρίσιμο δίλημμα πριν από την αίτηση

Τα πλασματικά χρόνια δεν είναι αυτομάτως συμφέρουσα επιλογή για κάθε ασφαλισμένο.

Το πραγματικό ερώτημα είναι τι αγοράζει ο ασφαλισμένος με τα χρήματα της εξαγοράς.

Εάν η αναγνώριση δύο ετών κοστίζει, για παράδειγμα, 7.320 ευρώ αλλά οδηγεί από σύνταξη 998 ευρώ σε 1.209 ευρώ, το οικονομικό αποτέλεσμα είναι εντελώς διαφορετικό από μια περίπτωση στην οποία η ίδια εξαγορά προσφέρει μόνο μια περιορισμένη προσαύξηση.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η σημασία της όταν επιτρέπει στον ασφαλισμένο να αποχωρήσει στα 62 αντί να περιμένει μέχρι τα 67.

Γι’ αυτό η απόφαση για εξαγορά πλασματικού χρόνου πρέπει να λαμβάνεται αφού εξεταστούν μαζί το κόστος, η ηλικία συνταξιοδότησης, τα πραγματικά χρόνια ασφάλισης, οι συντάξιμες αποδοχές και η διαφορά μεταξύ πλήρους και μειωμένης σύνταξης.

Για αρκετούς ασφαλισμένους που βρίσκονται μία «ανάσα» από τη 40ετία, δύο πλασματικά χρόνια μπορεί τελικά να αποδειχθούν από τις σημαντικότερες κινήσεις πριν από τη συνταξιοδότηση.