Η υπόθεση των αναδρομικών και των αυξήσεων στις συντάξεις έχει εξελιχθεί σε θρίλερ για δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχους, οι οποίοι εξακολουθούν να περιμένουν χρήματα που δικαιούνται εδώ και χρόνια. Παρά τις νομοθετικές αλλαγές που θεσπίστηκαν από το 2019, πολλοί δεν έχουν δει ούτε τα αυξημένα ποσά στη σύνταξή τους ούτε τα αναλογούντα αναδρομικά, με αποτέλεσμα να χάνουν σημαντικά ποσά κάθε μήνα.
Το πρόβλημα οφείλεται κυρίως στις τεράστιες καθυστερήσεις των εκκαθαρίσεων που πραγματοποιούν οι ιδιωτικές εταιρείες, στις οποίες ο e-ΕΦΚΑ έχει αναθέσει το έργο. Η εικόνα που αποτυπώνεται είναι απογοητευτική: ενώ η νομοθεσία είναι ξεκάθαρη, η εφαρμογή της σκοντάφτει σε γραφειοκρατία και λάθη, αφήνοντας τους συνταξιούχους μετέωρους.
Τα ποσά που χάνονται
Τα αναδρομικά φτάνουν έως και 8.500 ευρώ για όσους έχουν πίσω τους τουλάχιστον 40 χρόνια εργασίας, με υψηλές αποδοχές. Για όσους μετρούν 35 ή 36 χρόνια ασφάλισης, τα ποσά κυμαίνονται από 3.000 έως 5.000 ευρώ. Στην πράξη, πρόκειται για χρήματα που μπορούν να κάνουν τεράστια διαφορά στο εισόδημα των νοικοκυριών, ειδικά σε μια περίοδο ακρίβειας.
Οι συνταξιούχοι που κινδυνεύουν περισσότερο να μείνουν εκτός είναι όσοι έχουν διαδοχική ή παράλληλη ασφάλιση, καθώς και εκείνοι με ένσημα σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα. Το ζήτημα εντοπίζεται στον επανυπολογισμό των παλιών συντάξεων, όπου θα έπρεπε να έχουν εφαρμοστεί οι βελτιωμένοι συντελεστές του νόμου Βρούτση (ν. 4670/2020).
Τι αλλάζει με τους νέους συντελεστές
Με βάση τη νομοθεσία, οι ασφαλισμένοι με πάνω από 30 χρόνια εργασίας δικαιούνται αυξημένα ποσοστά αναπλήρωσης. Για παράδειγμα:
Στα 31 χρόνια προβλέπεται προσαύξηση 1,08%.
Στα 40 χρόνια η προσαύξηση ανεβαίνει στο 7,2%.
Αντί να δουν αυτές τις αυξήσεις, χιλιάδες συνταξιούχοι συνεχίζουν να πληρώνονται με τα ποσοστά του νόμου Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016), χάνοντας έτσι σημαντικά ποσά κάθε μήνα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αύξηση που δεν έχει δοθεί αντιστοιχεί σε 90 ή και 120 ευρώ μηνιαίως, χωρίς να υπολογίζονται τα αναδρομικά.
Παραδείγματα αδικίας
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ασφαλισμένου που είχε 20 χρόνια στο ΙΚΑ και άλλα 20 στον ΟΑΕΕ. Αν και συνολικά είχε 40 χρόνια ασφάλισης, του υπολογίστηκε μειωμένη σύνταξη κατά 30% επειδή δεν συνυπολογίστηκε η διαδοχική ασφάλιση. Η διόρθωση του λάθους μπορεί να πάρει έως και τέσσερα χρόνια, κάτι που ισοδυναμεί με απώλεια δεκάδων χιλιάδων ευρώ.
Άλλο παράδειγμα: συνταξιούχος που αποχώρησε το 2017 με 38 χρόνια και σύνταξη 1.200 ευρώ, μετά τον σωστό επανυπολογισμό θα έπρεπε να λαμβάνει 1.316 ευρώ. Αυτό σημαίνει μηνιαία αύξηση 116 ευρώ και αναδρομικά ύψους 7.540 ευρώ.
Ποιοι πρέπει να ελέγξουν άμεσα
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι όλοι οι συνταξιούχοι με πάνω από 30 χρόνια εργασίας πρέπει να κοιτάξουν προσεκτικά τα εκκαθαριστικά τους. Ειδικά όσοι:
Συνταξιοδοτήθηκαν μετά τον Μάιο του 2016.
Διαπιστώνουν ότι στην απόφαση αναφέρονται οι παλιοί συντελεστές του ν. 4387/2016.
Παρατηρούν διαφορά ανάμεσα στο ποσό που λαμβάνουν και σε αυτό που θα προέκυπτε με τον νέο τρόπο υπολογισμού.
Σε περίπτωση που εντοπιστεί απόκλιση, συνίσταται να υποβληθεί αίτηση επανεξέτασης στον e-ΕΦΚΑ. Η διαδικασία δεν είναι καθαρά τυπική· μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές αυξήσεις στο μηνιαίο ποσό, αλλά και στην καταβολή αναδρομικών πολλών χιλιάδων ευρώ.
Η σιωπή που κοστίζει
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι ότι πολλοί δικαιούχοι δεν έχουν λάβει καμία ενημέρωση για τα δικαιώματά τους. Έτσι, ενώ θα μπορούσαν να διεκδικήσουν δεδουλευμένα χρήματα, αγνοούν την ύπαρξη της εκκρεμότητας. Σύμφωνα με τον δικηγόρο Διονύση Ρίζο, αρκετοί συνταξιούχοι «δεν γνωρίζουν καν ότι δικαιούνται αύξηση», αφού ο ΕΦΚΑ δεν έχει αποστείλει σχετικές ειδοποιήσεις.
Η σημασία του επανυπολογισμού
Ο επανυπολογισμός δεν αφορά όλους τους συνταξιούχους. Όμως για όσους έχουν πολλά χρόνια ασφάλισης, αποτελεί δικαίωση μετά από δεκαετίες καταβολής εισφορών. Σε πολλές περιπτώσεις, οι αυξήσεις ξεπερνούν τα 150–200 ευρώ τον μήνα, ενώ τα αναδρομικά που συγκεντρώνονται μπορούν να καλύψουν σημαντικά έξοδα ή ακόμη και να λειτουργήσουν ως «μαξιλάρι» για δύσκολες περιόδους.
Η υπόθεση, βέβαια, αναδεικνύει και τις παθογένειες του συστήματος. Όσο καθυστερούν οι εκκαθαρίσεις, τόσο οι συνταξιούχοι παραμένουν εγκλωβισμένοι σε χαμηλότερα ποσά. Και ενώ η κυβέρνηση προχώρησε σε βελτιώσεις με τον νόμο Βρούτση, η αδυναμία υλοποίησης αφήνει μια αίσθηση αδικίας.
Συμπέρασμα: Αν είστε συνταξιούχος με πάνω από 30 χρόνια εργασίας, μην περιμένετε ειδοποίηση από τον ΕΦΚΑ. Ελέγξτε τα εκκαθαριστικά σας και, αν δείτε διαφορές, καταθέστε αίτηση επανυπολογισμού. Μπορεί να δικαιούστε όχι μόνο αυξήσεις στη σύνταξη αλλά και αναδρομικά που αγγίζουν τις 8.500 ευρώ.
