Κατηγορηματικά διαψεύδει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας τους ισχυρισμούς σύμφωνα με τους οποίους το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό ανοίγει τον δρόμο για κατασκευή ξενοδοχείων σε απόσταση μόλις 25 μέτρων από τη θάλασσα.
Το ΥΠΕΝ υποστηρίζει ότι συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: η υφιστάμενη απόσταση των 50 μέτρων για τα κύρια κτίρια των ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων παραμένει, ενώ τα πρώτα 25 μέτρα από την ακτογραμμή μετατρέπονται σε ζώνη ακόμη αυστηρότερης προστασίας.
Η διευκρίνιση έχει ιδιαίτερη σημασία για τις νησιωτικές και τουριστικές περιοχές της χώρας, καθώς η συζήτηση γύρω από το νέο Χωροταξικό έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σχετικά με το τι θα επιτρέπεται πλέον κοντά στις παραλίες.
Τι ισχύει με τα 25 μέτρα
Σύμφωνα με το υπουργείο, η αναφορά στα 25 μέτρα δεν αποτελεί νέα απόσταση στην οποία μπορούν να χτιστούν ξενοδοχεία.
Αντιθέτως, το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι στη ζώνη από 0 έως 25 μέτρα από την ακτογραμμή απαγορεύονται οι διαμορφώσεις και οι κατασκευές.
Επιτρέπονται μόνο συγκεκριμένες εξαιρέσεις, όπως έργα που είναι απαραίτητα για την πρόσβαση ατόμων με αναπηρία και ασθενοφόρων, καθώς και όσα προβλέπονται από τη σχετική νομοθεσία για τον αιγιαλό και την παραλία.
Με άλλα λόγια, σύμφωνα με την ερμηνεία που δίνει το ΥΠΕΝ, το όριο των 25 μέτρων λειτουργεί ως πρόσθετη ζώνη προστασίας και όχι ως «πράσινο φως» για οικοδομική δραστηριότητα δίπλα στο κύμα.
Τα ξενοδοχεία δεν έρχονται από τα 50 στα 25 μέτρα
Αυτό είναι και το βασικό σημείο της παρέμβασης του υπουργείου.
Η απόσταση των 50 μέτρων που προβλέπεται από την ισχύουσα νομοθεσία για την τοποθέτηση των κύριων κτιρίων των ξενοδοχείων δεν καταργείται ούτε μειώνεται στα 25 μέτρα.
Επομένως, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, είναι ανακριβής η εικόνα ότι το νέο Χωροταξικό επιτρέπει πλέον την ανέγερση ξενοδοχείων στα 25 μέτρα από τη θάλασσα.
Τα δύο όρια αφορούν διαφορετικές ρυθμίσεις και λειτουργούν σωρευτικά.
Τι απαγορεύεται στα πρώτα 25 μέτρα
Η νέα πρόβλεψη ορίζει:
Από 0 έως 25 μέτρα από την ακτογραμμή προβλέπεται πλήρης απαγόρευση διαμορφώσεων και κατασκευών, πλην των συγκεκριμένων εξαιρέσεων που προβλέπει η νομοθεσία.
Το υπουργείο επισημαίνει μάλιστα ότι πρόκειται για πρόσθετη δικλίδα ασφαλείας, καθώς σε εκτός σχεδίου περιοχές δεν υπήρχε έως τώρα αντίστοιχη οριζόντια πρόβλεψη.
Συνεπώς, το νέο πλαίσιο, κατά το ΥΠΕΝ, δεν χαλαρώνει τους περιορισμούς αλλά εισάγει μία επιπλέον «κόκκινη ζώνη» κοντά στην ακτογραμμή.
Τι αλλάζει στα νησιά
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προβλέψεις για νησιωτικές περιοχές που θεωρούνται είτε περιβαλλοντικά ευαίσθητες είτε ήδη έντονα τουριστικά επιβαρυμένες.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυστηρότερες προϋποθέσεις για την εκτός σχεδίου τουριστική δόμηση.
Ανάλογα με την κατηγορία στην οποία εντάσσεται κάθε περιοχή, η απαιτούμενη αρτιότητα μπορεί να φτάνει από 8 έως και 16 στρέμματα.
Αυτό σημαίνει ότι για νέες τουριστικές εγκαταστάσεις δεν θα αρκούν μικρότερες εκτάσεις που ενδεχομένως μπορούσαν να αξιοποιηθούν υπό διαφορετικούς όρους στο παρελθόν.
Μπαίνει και «κόφτης» στις κλίνες
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τη δυναμικότητα των τουριστικών μονάδων.
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, εισάγεται για πρώτη φορά κριτήριο που συνδέει τη δυνατότητα ανάπτυξης μιας μονάδας με τον αριθμό των κλινών.
Στις προβλεπόμενες κατηγορίες τίθεται ανώτατο όριο 100 κλινών.
Πρόκειται για παρέμβαση που αποσκοπεί στον περιορισμό της υπερβολικής τουριστικής ανάπτυξης σε περιοχές όπου η πίεση στις υποδομές, στο φυσικό περιβάλλον και στους διαθέσιμους πόρους είναι ήδη αυξημένη.
Γιατί έχει ανοίξει η συζήτηση
Η αναφορά της νέας ρύθμισης στα 25 μέτρα προκάλεσε την εντύπωση ότι μειώνεται από τα 50 στα 25 μέτρα η ελάχιστη απόσταση στην οποία μπορεί να βρίσκεται μια τουριστική εγκατάσταση από τη θάλασσα.
Το υπουργείο απορρίπτει αυτή την ερμηνεία.
Η θέση του είναι ότι τα 50 μέτρα εξακολουθούν να ισχύουν για τα κύρια κτίρια των ξενοδοχείων, ενώ η ζώνη 0–25 μέτρων αποτελεί επιπρόσθετο περιορισμό για κάθε νέα διαμόρφωση ή κατασκευή.
Πρακτικά, λοιπόν, η διαφορά είναι καθοριστική:
Δεν θεσπίζεται δικαίωμα δόμησης στα 25 μέτρα. Θεσπίζεται απαγόρευση παρεμβάσεων στα πρώτα 25 μέτρα.
Τι σημαίνει για τις τουριστικές περιοχές
Η ουσιαστική συζήτηση γύρω από το νέο Ειδικό Χωροταξικό δεν περιορίζεται πάντως μόνο στην απόσταση από τη θάλασσα.
Οι νέες προβλέψεις για μεγαλύτερα γήπεδα, περιορισμό της δυναμικότητας και διαφοροποίηση των όρων ανάλογα με την τουριστική επιβάρυνση κάθε περιοχής μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το πού και με ποιους όρους θα γίνονται νέες τουριστικές επενδύσεις τα επόμενα χρόνια.
Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τα ελληνικά νησιά, όπου η τουριστική ανάπτυξη καλείται πλέον να ισορροπήσει ανάμεσα στην οικονομική δραστηριότητα, την αντοχή των υποδομών και την προστασία του φυσικού τοπίου.
Το μήνυμα του υπουργείου είναι σαφές: το νέο Ειδικό Χωροταξικό δεν επιτρέπει ξενοδοχεία στα 25 μέτρα από τη θάλασσα και δεν καταργεί το υφιστάμενο όριο των 50 μέτρων.
Αντίθετα, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, προσθέτει νέους περιορισμούς με στόχο ένα αυστηρότερο μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης.
