Μια από τις μεγαλύτερες «ανάσες» των τελευταίων ετών ετοιμάζει ο ΕΦΚΑ για δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχους, καθώς μέχρι το τέλος του φθινοπώρου αναμένεται να ολοκληρωθεί η καταβολή πολυαναμενόμενων αναδρομικών ποσών. Πρόκειται για δύο διαφορετικές κατηγορίες δικαιούχων που συνολικά αγγίζουν τις 75.000, οι οποίοι θα δουν στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς ποσά που, σε κάποιες περιπτώσεις, φτάνουν και τα 8.500 ευρώ.
Η διοίκηση του ΕΦΚΑ έχει βάλει στόχο να «κλείσει» δύο σημαντικές εκκρεμότητες που χρονίζουν:
Τον επανυπολογισμό των συντάξεων για όσους έχουν πάνω από 30 χρόνια ασφάλισης, βάσει των αυξημένων ποσοστών αναπλήρωσης του νόμου 4670/2020.
Τη διόρθωση λαθών στις κρατήσεις που επιβάλλονταν σε συντάξεις αποστράτων, σύμφωνα με τον νόμο 4093/2012.
Ας δούμε αναλυτικά τι περιλαμβάνει το «διπλό πακέτο» πληρωμών και ποιοι θα ωφεληθούν.
1️⃣ Αναδρομικά από επανυπολογισμούς συντάξεων
Περίπου 35.000 παλαιοί συνταξιούχοι που έχουν κλείσει τουλάχιστον τρεις δεκαετίες ασφαλιστικού βίου, βρίσκονται στο επίκεντρο του πρώτου κύματος πληρωμών. Ο επανυπολογισμός των συντάξεών τους είχε ολοκληρωθεί ήδη από τον Οκτώβριο του 2023, με βάση τα βελτιωμένα ποσοστά αναπλήρωσης που έφερε ο νόμος Βρούτση.
Όμως, η είσπραξη των αναδρομικών καθυστέρησε, καθώς σε πολλές περιπτώσεις υπήρχαν ελλιπή ή περίπλοκα στοιχεία – ιδιαίτερα σε περιπτώσεις διαδοχικής ή παράλληλης ασφάλισης, αλλά και για συνταξιούχους που συνέχισαν να εργάζονται μετά την αποχώρησή τους. Οι έλεγχοι του ΕΦΚΑ αποκάλυψαν λάθη στους αρχικούς υπολογισμούς, τα οποία έπρεπε να διορθωθούν πριν την καταβολή.
Η αύξηση στις ανταποδοτικές συντάξεις, ανάλογα με τα χρόνια ασφάλισης, κυμαίνεται από 1,08% για όσους έχουν 31 χρόνια έως και 7,2% για όσους έχουν φτάσει τα 40 έτη. Οι ενδιάμεσες κατηγορίες δικαιούνται αντίστοιχα προσαυξημένες αποδοχές.
Πρέπει να σημειωθεί ότι τα ποσά που θα λάβουν οι δικαιούχοι είναι μεικτά και υπόκεινται σε συγκεκριμένες κρατήσεις:
6% για υγειονομική περίθαλψη,
Ειδική Εισφορά Αλληλεγγύης 3% έως 14% για συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ,
Φόρος 20% επί του συνολικού ποσού των αναδρομικών.
2️⃣ Επιστροφές σε απόστρατους λόγω λανθασμένων κρατήσεων
Η δεύτερη μεγάλη κατηγορία δικαιούχων αφορά περισσότερους από 40.000 απόστρατους των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Οι πληρωμές τους αφορούν διορθώσεις στον τρόπο που υπολογίζονταν οι κρατήσεις με βάση τον νόμο 4093/2012.
Μετά από αναθεώρηση που εφαρμόστηκε από τον Απρίλιο του 2023, η κράτηση πλέον υπολογίζεται μόνο πάνω στην κύρια σύνταξη και όχι στο άθροισμα κύριας σύνταξης και μερίσματος, όπως γινόταν παλαιότερα. Αυτό σημαίνει μικρότερη μηνιαία παρακράτηση και αύξηση των καθαρών αποδοχών.
Για την περίοδο από τον Απρίλιο του 2023 μέχρι σήμερα, προβλέπεται η επιστροφή αναδρομικών ποσών, που αντιστοιχούν σε 27 μήνες. Στόχος είναι οι πληρωμές να ξεκινήσουν το συντομότερο δυνατό – ακόμη και μέσα στον Αύγουστο, αν και το πιο πιθανό είναι να πραγματοποιηθούν τον Σεπτέμβριο.
Οι επιστροφές θα γίνουν αυτόματα, χωρίς να χρειάζεται αίτηση από τους δικαιούχους, μέσω του ΕΦΚΑ και των οικονομικών υπηρεσιών των Σωμάτων. Στα ενημερωτικά των συντάξεων θα υπάρχει ξεχωριστή αναφορά των αναδρομικών, ενώ η φορολόγηση θα ακολουθήσει τους κανόνες για εισοδήματα προηγούμενων ετών.
Παράδειγμα υπολογισμού οφέλους
Απόστρατος με κύρια σύνταξη 1.940€ και συνολικές απολαβές (σύνταξη + μέρισμα) 2.528€:
Παλαιό σύστημα: Κράτηση 15% → παρακράτηση 291€.
Νέο σύστημα: Κράτηση 10% μόνο στην κύρια σύνταξη → παρακράτηση 194€.
Διαφορά: +97€ τον μήνα.
Σε 27 μήνες, αυτό σημαίνει επιστροφή 2.619 ευρώ.
Χρονοδιάγραμμα πληρωμών
Η διοίκηση του ΕΦΚΑ φιλοδοξεί να ολοκληρώσει όλες τις καταβολές έως το τέλος Σεπτεμβρίου, έτσι ώστε οι εκκρεμότητες να έχουν κλείσει πριν το τέλος του φθινοπώρου. Αυτό σημαίνει ότι χιλιάδες συνταξιούχοι θα δουν σημαντική ενίσχυση του οικογενειακού τους προϋπολογισμού πριν τον χειμώνα.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τους συνταξιούχους;
Η διπλή πληρωμή αναδρομικών δεν είναι απλώς μια λογιστική τακτοποίηση. Πρόκειται για ουσιαστική ενίσχυση του εισοδήματος χιλιάδων πολιτών που έχουν δώσει δεκαετίες από τη ζωή τους στην εργασία. Ειδικά για όσους έχουν να αντιμετωπίσουν τις αυξημένες τιμές στην ενέργεια, τα τρόφιμα και τις υπηρεσίες, τα ποσά αυτά μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
Παράλληλα, η διαδικασία αυτή αποδεικνύει ότι η ψηφιοποίηση και οι έλεγχοι στον ΕΦΚΑ μπορούν να φέρουν αποτελέσματα, όταν συνοδεύονται από πολιτική βούληση και σωστή οργάνωση.
Το μόνο που απομένει είναι να τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα, ώστε να μην υπάρξουν νέες καθυστερήσεις που θα απογοητεύσουν τους δικαιούχους.
