Από τις ειδοποιήσεις και τις δεσμεύσεις τραπεζικών λογαριασμών μέχρι την κατάσχεση ακινήτου και τον ηλεκτρονικό πλειστηριασμό μπορεί να φτάσει το ΚΕΑΟ για αρρύθμιστες οφειλές προς τον ΕΦΚΑ. Ο οδηγός του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών αποσαφηνίζει τι συμβαίνει όταν επιβληθεί κατάσχεση, πότε μπορεί να εκδοθεί πρόγραμμα πλειστηριασμού και κυρίως με ποιον τρόπο μπορεί να ανασταλεί η διαδικασία.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από όσους έχουν ληξιπρόθεσμες και αρρύθμιστες ασφαλιστικές οφειλές, καθώς η διαδικασία είσπραξης μπορεί, εφόσον τα προηγούμενα μέτρα δεν αποδώσουν, να φτάσει ακόμη και στην ακίνητη περιουσία τους.
Η κατάσχεση ακινήτου αποτελεί ένα από τα αυστηρότερα αναγκαστικά μέτρα που διαθέτει το ΚΕΑΟ. Δεν αποτελεί, ωστόσο, το πρώτο βήμα.
Προηγούνται οι σχετικές ειδοποιήσεις προς τον οφειλέτη, ενώ μπορούν να ενεργοποιηθούν και μέτρα όπως οι κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία του οδηγού, το ΚΕΑΟ αξιολογεί το προφίλ του οφειλέτη λαμβάνοντας υπόψη το ιστορικό του, τη συνέπεια ή την αθέτηση των υποχρεώσεών του και ενδεχόμενες παραβατικές συμπεριφορές.
Το κρίσιμο σημείο για έναν οφειλέτη είναι να γνωρίζει ότι κατάσχεση και πλειστηριασμός δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Τι συμβαίνει μόλις κατασχεθεί το ακίνητο
Η πρώτη σοβαρή συνέπεια εμφανίζεται από τη στιγμή που επιδοθεί στον οφειλέτη αντίγραφο της έκθεσης κατάσχεσης.
Από εκείνη την ημέρα, ο ιδιοκτήτης στερείται της δυνατότητας ελεύθερης διάθεσης του κατασχεμένου ακινήτου, μαζί με τα συστατικά στοιχεία και τα παρακολουθήματά του.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι το ακίνητο οδηγείται αυτομάτως σε πλειστηριασμό.
Για να ακολουθήσει το επόμενο στάδιο πρέπει να συντρέξουν οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις και, κυρίως, ο οφειλέτης να εξακολουθεί να μην εξοφλεί ή να μη ρυθμίζει τις οφειλές του.
Οι 40 ημέρες που αποκτούν ιδιαίτερη σημασία
Εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα σημεία της διαδικασίας.
Εφόσον ο οφειλέτης δεν εντάξει τα χρέη του σε ρύθμιση, μετά την παρέλευση 40 ημερών και μέσα σε τέσσερις μήνες από την κατάσχεση, ο αρμόδιος προϊστάμενος του ΚΕΑΟ μπορεί να εκδώσει πρόγραμμα πλειστηριασμού.
Με το πρόγραμμα αυτό καθορίζεται ημερομηνία για τη διεξαγωγή του πλειστηριασμού εντός πέντε μηνών από την έκδοσή του.
Επομένως, η κατάσχεση αποτελεί ουσιαστικά την έναρξη μιας νέας και πολύ πιο κρίσιμης φάσης για τον οφειλέτη.
Υπάρχει, πάντως, μια σημαντική διευκρίνιση: η έκδοση του προγράμματος μετά την παρέλευση των συγκεκριμένων προθεσμιών δεν συνεπάγεται από μόνη της την ακυρότητά του.
Πώς μπορεί να «παγώσει» ο πλειστηριασμός
Ο οδηγός του ΚΕΑΟ είναι σαφής και ως προς αυτό.
Η εκτέλεση ενός προγράμματος πλειστηριασμού μπορεί να ανασταλεί εφόσον ο οφειλέτης ενταχθεί σε ισχύουσα ρύθμιση των χρεών του.
Δεύτερη δυνατότητα είναι η έκδοση δικαστικής απόφασης αναστολής.
Αυτό καθιστά τη ρύθμιση κομβικό εργαλείο για έναν οφειλέτη που έχει φτάσει ήδη σε προχωρημένο στάδιο αναγκαστικών μέτρων.
Φυσικά, οι ακριβείς προϋποθέσεις εξαρτώνται από τη ρύθμιση που είναι διαθέσιμη και από την κατάσταση της συγκεκριμένης οφειλής.
Τι γίνεται αν ο πλειστηριασμός δεν πραγματοποιηθεί
Η υπόθεση δεν τελειώνει εάν για κάποιον λόγο δεν πραγματοποιηθεί ο προγραμματισμένος πλειστηριασμός.
Στην περίπτωση αυτή μπορεί να εκδοθεί νέο πρόγραμμα, εντός ενός έτους από την ημέρα κατά την οποία ο αρχικός πλειστηριασμός δεν πραγματοποιήθηκε ή ανεστάλη, και να οριστεί νέα ημερομηνία.
Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις κατά τις οποίες οι προβλεπόμενες προθεσμίες μπορούν να μην τηρηθούν, εφόσον συντρέχει σπουδαίος λόγος και αυτός αποτυπώνεται σε αιτιολογημένη έκθεση του αρμόδιου προϊσταμένου.
Οι πλειστηριασμοί γίνονται ηλεκτρονικά
Οι αναγκαστικοί πλειστηριασμοί που διενεργούνται σύμφωνα με τον ΚΕΔΕ πραγματοποιούνται αποκλειστικά ηλεκτρονικά.
Η ηλεκτρονική διαδικασία εφαρμόζεται από την 1η Μαΐου 2018 και οι σχετικές πράξεις ακολουθούν το προβλεπόμενο θεσμικό πλαίσιο για τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς.
Υπάρχει όμως και μια λεπτομέρεια που ενδιαφέρει ιδιαίτερα τον ιδιοκτήτη:
Ακόμη και μετά τον πλειστηριασμό, η κυριότητα δεν περνά αμέσως στον υπερθεματιστή.
Η μεταβίβαση πραγματοποιείται μετά τη μεταγραφή της περίληψης της κατακυρωτικής έκθεσης στο αρμόδιο Υποθηκοφυλακείο ή Κτηματολογικό Γραφείο. Μέχρι τότε, η κυριότητα εξακολουθεί να ανήκει στον προηγούμενο ιδιοκτήτη.
Μπορεί να επιβληθεί και δεύτερη κατάσχεση;
Ναι.
Το γεγονός ότι έχει ήδη επιβληθεί κατάσχεση σε ένα περιουσιακό στοιχείο από ασφαλιστικό φορέα ή τρίτο δεν αποκλείει την επιβολή άλλης κατάσχεσης στο ίδιο περιουσιακό στοιχείο για διαφορετικές οφειλές προς ΕΦΚΑ ή ΚΕΑΟ, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στον οδηγό.
Πρόκειται για ένα σημείο που αρκετοί οφειλέτες ενδέχεται να αγνοούν και το οποίο δείχνει πόσο σύνθετη μπορεί να γίνει η κατάσταση όταν συσσωρεύονται διαφορετικές ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις.
Πότε μπορεί να αρθεί η κατάσχεση
Υπάρχει δυνατότητα άρσης της κατάσχεσης και εξάλειψης υποθήκης που έχει επιβληθεί για χρέη προς τον ΕΦΚΑ ή το ΚΕΑΟ.
Αυτό μπορεί να συμβεί μετά την εξόφληση ή τη διαγραφή του χρέους για το οποίο επιβλήθηκε το συγκεκριμένο μέτρο.
Μπορεί επίσης να υπάρξει αποδέσμευση μετά από απόφαση του αρμόδιου οργάνου, υπό συγκεκριμένους όρους που εξετάζονται κατά περίπτωση.
Το κρίσιμο μήνυμα για τους οφειλέτες
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η κατάσχεση ενός ακινήτου δεν σημαίνει ότι την επόμενη ημέρα αυτό βγαίνει στο «σφυρί».
Αποτελεί, όμως, ένα εξαιρετικά προχωρημένο στάδιο της διαδικασίας αναγκαστικής είσπραξης και από εκεί και πέρα τα χρονικά περιθώρια γίνονται πολύ πιο πιεστικά.
Οι 40 ημέρες μετά την κατάσχεση αποτελούν κρίσιμο χρονικό ορόσημο, εφόσον ο οφειλέτης εξακολουθεί να μην έχει ρυθμίσει το χρέος του.
Γι’ αυτό και όσοι έχουν αρρύθμιστες οφειλές προς τον ΕΦΚΑ δεν θα πρέπει να θεωρούν ότι μια ειδοποίηση του ΚΕΑΟ είναι μια τυπική διαδικασία που μπορεί να αγνοηθεί.
Όσο η οφειλή παραμένει χωρίς εξόφληση ή ρύθμιση, η διαδικασία μπορεί να κλιμακώνεται — από τις ειδοποιήσεις και τους τραπεζικούς λογαριασμούς μέχρι την ακίνητη περιουσία και, τελικά, τον πλειστηριασμό.
