Η συζήτηση για το ενδεχόμενο δημιουργίας νέου κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά αποκτά πλέον συγκεκριμένο δημοσκοπικό υπόβαθρο. Διαφορετικές εταιρείες, με διαφορετική διατύπωση ερωτήσεων, καταγράφουν μια υπαρκτή δεξαμενή δυνητικών ψηφοφόρων, χωρίς όμως αυτή να μπορεί να μεταφραστεί αυτομάτως σε ποσοστό κάλπης.
Αυτό είναι και το πρώτο κρίσιμο σημείο: ο Αντώνης Σαμαράς δεν έχει αυτή τη στιγμή υπαρκτό κόμμα που να μετριέται στην πρόθεση ψήφου. Επομένως, τα ποσοστά που εμφανίζονται στις έρευνες αποτυπώνουν πιθανότητα ή διάθεση ψήφου σε ένα υποθετικό νέο κόμμα και όχι εκλογική πρόβλεψη.
Παρόλα αυτά, όταν αρκετές διαφορετικές μετρήσεις καταγράφουν αξιοσημείωτα ποσοστά, το εύρημα αποκτά πολιτικό ενδιαφέρον.
Opinion Poll: 11,5% «πολύ» ή «αρκετά» πιθανό
Στην τελευταία Opinion Poll, το 11,5% δηλώνει ότι θα ήταν «πολύ» ή «αρκετά» πιθανό να ψηφίσει ένα κόμμα Σαμαρά. Αναλυτικά, «πολύ πιθανό» απαντά το 3,6% και «αρκετά πιθανό» το 7,9%. Τον Ιούνιο το αντίστοιχο άθροισμα ήταν 11,7%, συνεπώς η μέτρηση δείχνει ουσιαστικά σταθερότητα.
Άλλο ένα 13% απαντά «λίγο πιθανό», ενώ 73,2% «καθόλου πιθανό». Αυτό έχει σημασία, επειδή δείχνει και τα όρια της συγκεκριμένης μέτρησης: δεν μπορεί να ειπωθεί ότι ο Σαμαράς “έχει 11,5%”. Μπορεί να ειπωθεί ότι το 11,5% δηλώνει αυξημένη πιθανότητα να ψηφίσει ένα τέτοιο κόμμα.
Marc: Στο 12,1%
Παρόμοια εικόνα καταγράφει η Marc. Σύμφωνα με τη μέτρησή της, το 12,1% δηλώνει ότι είναι «σίγουρο» ή «αρκετά πιθανό» να ψηφίσει ένα κόμμα υπό τον Αντώνη Σαμαρά, ενώ 85,3% κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Η σύγκλιση Opinion Poll και Marc γύρω από το 12% είναι ενδιαφέρουσα, αλλά και πάλι αφορά δυνητική ψήφο.
MRB: Ανεβάζει τη δυνητική δεξαμενή στο 16,8%
Ακόμη υψηλότερη καταγραφή προκύπτει από τη δημοσκόπηση της MRB για το OPEN.
Εκεί, 4,9% απαντά ότι «σίγουρα» θα ψήφιζε ένα νέο κόμμα με επικεφαλής τον Αντώνη Σαμαρά και 11,9% ότι «μάλλον» θα το ψήφιζε. Το άθροισμα φτάνει έτσι στο 16,8%. Αντίθετα, 13,8% δηλώνει «μάλλον όχι» και 65,4% «σίγουρα όχι».
Η απόσταση του 16,8% της MRB από το 11,5%-12,1% των άλλων μετρήσεων είναι ένας επιπλέον λόγος για να αποφεύγεται η παρουσίαση οποιουδήποτε από αυτά τα ποσοστά ως εκλογικής δύναμης ενός μελλοντικού κόμματος.
Το 32% της Pulse και τι ακριβώς σημαίνει
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και το 32% που εμφανίζεται στη μέτρηση της Pulse.
Δεν πρόκειται για 32% στο σύνολο των ψηφοφόρων ούτε για εκτίμηση εκλογικού ποσοστού του Σαμαρά.
Η Pulse εξέτασε ειδικά όσους ψήφισαν ΝΔ το 2023 αλλά σήμερα δεν δηλώνουν ότι θα την ψηφίσουν ξανά. Μέσα σε αυτή τη συγκεκριμένη ομάδα, 15% απαντά ότι «σίγουρα» θα ψήφιζε κόμμα Σαμαρά και 17% «μάλλον» θα το ψήφιζε. Συνολικά δηλαδή 32% αυτής της υποομάδας.
Αντίθετα, μεταξύ όσων εξακολουθούν σήμερα να δηλώνουν ΝΔ, η αντίστοιχη θετική πιθανότητα περιορίζεται στο 8%.
Αυτό είναι ίσως το πιο χρήσιμο στοιχείο για την πολιτική ανάλυση: η Pulse εντοπίζει ενδιαφέρον για ένα ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά σε τμήμα των πρώην ψηφοφόρων της ΝΔ που έχουν ήδη απομακρυνθεί από αυτήν.
Τι πιστεύουν οι πολίτες για τα κίνητρα Σαμαρά
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και ένα άλλο ερώτημα της Opinion Poll.
Το 40,6% αποδίδει το ενδεχόμενο δημιουργίας κόμματος σε προσωπικούς λόγους που αφορούν τη σχέση Σαμαρά–Μητσοτάκη. Το 27% το αποδίδει σε συνολική διαφωνία με την κυβερνητική πολιτική, 11,5% σε ιδεολογικούς λόγους και μόλις 5,2% ειδικά σε διαφωνίες για την εξωτερική πολιτική.
Άρα, ακόμη και μεταξύ των πολιτών που παρακολουθούν αυτή τη συζήτηση, δεν υπάρχει μία ενιαία ανάγνωση για τους λόγους μιας ενδεχόμενης πολιτικής κίνησης του πρώην πρωθυπουργού.
Το μεγάλο ερώτημα είναι από πού θα αντλούσε ψήφους
Εδώ βρίσκεται ίσως η ουσία της υπόθεσης.
Οι σημερινές μετρήσεις δεν αποδεικνύουν ότι ένα κόμμα Σαμαρά θα έπαιρνε 10%, 12% ή 16,8% στις εθνικές εκλογές. Δείχνουν όμως ότι υπάρχει μετρήσιμη δυνητική δεξαμενή, ενώ η Pulse εντοπίζει σημαντικό ενδιαφέρον ειδικά μεταξύ πρώην ψηφοφόρων της ΝΔ που σήμερα έχουν απομακρυνθεί από το κυβερνών κόμμα.
Το εάν αυτή η δεξαμενή θα μετατρεπόταν σε πραγματική εκλογική δύναμη θα εξαρτιόταν από παράγοντες που σήμερα δεν υπάρχουν για να μετρηθούν: από το εάν τελικά θα δημιουργηθεί κόμμα, τα πρόσωπα που θα συμμετάσχουν, τις πολιτικές του θέσεις, τον χρόνο των εκλογών και την κατάσταση του υπόλοιπου κομματικού συστήματος.
Γι’ αυτό και η φράση «ο Σαμαράς έχει 12%» θα ήταν δημοσκοπικά λανθασμένη.
Ακριβέστερο είναι ότι οι τελευταίες έρευνες καταγράφουν αξιοσημείωτη δυνητική ψήφο για ένα υποθετικό κόμμα Σαμαρά, με διαφορετικές μεθοδολογίες και ποσοστά που κυμαίνονται από 11,5% στην Opinion Poll έως 16,8% στην MRB.
Το πραγματικό πολιτικό βάρος αυτών των αριθμών θα μπορούσε να μετρηθεί πολύ καθαρότερα μόνο εφόσον ένα τέτοιο κόμμα δημιουργηθεί και ενταχθεί κανονικά στις ερωτήσεις πρόθεσης και εκτίμησης ψήφου.
