Δημήτρης Ατσάρος: «Περισσότεροι τουρίστες στην Κεφαλονιά, αλλά λιγότερα χρήματα στην αγορά – Το νησί δεν μπορεί να ζει μόνο τρεις μήνες»

Μια αποκαλυπτική εικόνα για την πραγματική κατάσταση του τουρισμού στην Κεφαλονιά, πίσω από τους εντυπωσιακούς αριθμούς των αφίξεων, παρουσιάζει ο πρόεδρος της Ένωσης Ενοικιαζόμενων Δωματίων Κεφαλονιάς, Δημήτρης Ατσάρος. Παρά την αύξηση των επισκεπτών κατά περίπου 40.000 το 2026, επισημαίνει ότι η μικρότερη διάρκεια παραμονής, η περιορισμένη κατανάλωση και το αυξημένο λειτουργικό κόστος πιέζουν τις επιχειρήσεις. Παράλληλα, ασκεί έντονη κριτική στην κυβερνητική πολιτική για τη φορολογία, το χωροταξικό και τις μικρές τουριστικές επιχειρήσεις, ενώ περιγράφει σοβαρά προβλήματα στις υποδομές, στην οδική ασφάλεια και στην υγεία.

Μπορεί η Κεφαλονιά να υποδέχθηκε περισσότερους επισκέπτες το 2026, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι η τοπική οικονομία βγήκε περισσότερο κερδισμένη.

Αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα της συνέντευξης του Δημήτρη Ατσάρου, προέδρου της Ένωσης Ενοικιαζόμενων Δωματίων Κεφαλονιάς και μέλους του ΕΜΕΤ και της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας στον δημοσιογράφο Σάκη Βούτο, ο οποίος προχωρά σε μια συνολική αποτίμηση της φετινής τουριστικής περιόδου.

Ο ίδιος δεν περιορίζεται στα στοιχεία των αφίξεων. Αναδεικνύει τις οικονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι μικρές επιχειρήσεις, την αδυναμία των υποδομών να ανταποκριθούν στις ανάγκες του νησιού και τις συνέπειες που, κατά την εκτίμησή του, μπορεί να έχουν οι χωροταξικές ρυθμίσεις για τη μικρή ιδιοκτησία.

Αύξηση 40.000 επισκεπτών, αλλά μικρότερη διάρκεια παραμονής

Σύμφωνα με τον Δημήτρη Ατσάρο, η τουριστική περίοδος του 2026 έκλεισε με περίπου 40.000 περισσότερους επισκέπτες σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά.

Η αύξηση αυτή αντιστοιχεί, όπως ανέφερε, σε ποσοστό περίπου 9% έως 10%, ξεπερνώντας ακόμη και τις αρχικές προβλέψεις των επαγγελματιών.

Ωστόσο, πίσω από τη θετική εικόνα των αφίξεων κρύβεται μια διαφορετική οικονομική πραγματικότητα.

«Αυτό όμως που πρέπει σαφώς να τονίσουμε είναι ότι υπήρχε μείωση της μέσης διάρκειας παραμονής των επισκεπτών καθώς και των διανυκτερεύσεων», επισήμανε.

Η διαπίστωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι συνολικές αφίξεις δεν αποτυπώνουν από μόνες τους την πραγματική οικονομική απόδοση της τουριστικής δραστηριότητας.

Όπως εξήγησε, τα λειτουργικά έξοδα έχουν αυξηθεί σημαντικά, ενώ η ακρίβεια περιορίζει τις καταναλωτικές δυνατότητες των επισκεπτών.

«Οι αφίξεις από μόνες τους δεν οδηγούν απαραίτητα σε αντίστοιχη αύξηση των εσόδων», υπογράμμισε.

«Ο τουρισμός του σούπερ μάρκετ»

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην αλλαγή των καταναλωτικών συνηθειών των τουριστών.

Ερωτηθείς εάν το 2026 μπορεί να χαρακτηριστεί χρονιά του «τουρισμού του σούπερ μάρκετ», ο πρόεδρος της Ένωσης Ενοικιαζόμενων Δωματίων απέφυγε να υιοθετήσει πλήρως τον χαρακτηρισμό, επιβεβαίωσε όμως ότι παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση των αγορών από τα σούπερ μάρκετ.

«Βλέπαμε λεωφορεία να σταματάνε έξω από συγκεκριμένο σούπερ μάρκετ. Είμαστε μικρό χωριό, δεν κρύβονται αυτά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Κατά τον ίδιο, η ακρίβεια οδηγεί τους επισκέπτες να περιορίζουν τις εξόδους για φαγητό και να αναζητούν οικονομικότερες επιλογές.

Το φαινόμενο δεν αποδίδεται αποκλειστικά στις τιμές των εστιατορίων, αλλά στο γενικότερο κόστος διαβίωσης και διακοπών.

Ο Δημήτρης Ατσάρος επικαλέστηκε επίσης στοιχεία για μείωση των τουριστικών εισπράξεων στα Ιόνια Νησιά κατά 4% το 2025 σε σύγκριση με το 2024, εκφράζοντας την ανησυχία ότι η κατάσταση μπορεί να έχει επιδεινωθεί το 2026.

Πρόκειται για στοιχεία και εκτιμήσεις που παρέθεσε ο ίδιος στη συνέντευξή του.

Στο στόχαστρο ο ΦΠΑ και το κόστος της ενέργειας

Ο πρόεδρος της Ένωσης Ενοικιαζόμενων Δωματίων άσκησε έντονη κριτική στην κυβερνητική φορολογική πολιτική.

Εστίασε ιδιαίτερα στον συντελεστή ΦΠΑ 13% που εφαρμόζεται στις υπηρεσίες διαμονής, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε μειονεκτική θέση έναντι ανταγωνιστικών τουριστικών χωρών.

Παράλληλα, εξέφρασε τη διαφωνία του με τη διαφοροποιημένη φορολογική μεταχείριση νησιωτικών περιοχών.

«Μας λένε ότι δεν συμφέρει το κράτος. Αλλά πώς σε αυτά τα κράτη συμφέρει και σε εμάς δεν συμφέρει;», διερωτήθηκε, ζητώντας αντίστοιχη αντιμετώπιση για τα Ιόνια Νησιά.

Όπως ανέφερε, έχουν αποσταλεί σχετικά έγγραφα και έχουν διατυπωθεί αιτήματα για μείωση του ΦΠΑ, χωρίς θετική ανταπόκριση.

Σημαντικό πρόβλημα αποτελεί και το ενεργειακό κόστος.

Για να περιγράψει την κατάσταση, έφερε το προσωπικό του παράδειγμα, αναφέροντας ότι λογαριασμός ηλεκτρικού ρεύματος που συνήθως κυμαινόταν περίπου στα 280 ευρώ έφτασε στα 480 ευρώ.

«Μου παίρνει τη μισή μου σύνταξη», είπε, επισημαίνοντας ότι οι υψηλοί λογαριασμοί περιορίζουν όχι μόνο την κερδοφορία των επιχειρήσεων αλλά και τη δυνατότητα των μόνιμων κατοίκων να καταναλώνουν στην τοπική αγορά.

«Τα προγράμματα ΕΣΠΑ αποκλείουν τις μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις»

Ένα από τα σοβαρότερα ζητήματα που έθεσε αφορά την πρόσβαση των μικρών επιχειρήσεων σε χρηματοδοτικά προγράμματα.

Ο Δημήτρης Ατσάρος περιέγραψε την πραγματικότητα μιας οικογενειακής μονάδας με έξι ή επτά ενοικιαζόμενα δωμάτια, η οποία λειτουργεί εποχικά για τέσσερις έως πέντε μήνες.

Όπως υποστήριξε, οι προϋποθέσεις απασχόλησης προσωπικού σε ορισμένα προγράμματα ΕΣΠΑ καθιστούν πρακτικά αδύνατη τη συμμετοχή τέτοιων επιχειρήσεων.

Ανέφερε ως παράδειγμα απαιτήσεις για τρεις εργαζομένους σε ετήσια βάση ή έξι εργαζομένους σε εξάμηνη βάση.

Κατά την εκτίμησή του, τέτοιοι όροι αποκλείουν σχεδόν το σύνολο των μικρών οικογενειακών καταλυμάτων.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι οι επαγγελματίες του κλάδου διεκδικούν εδώ και χρόνια πιο ρεαλιστικά κριτήρια χρηματοδότησης.

Πάνω από 30.000 κλίνες βραχυχρόνιας μίσθωσης, σύμφωνα με τον Ατσάρο

Σημαντικό μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε στις βραχυχρόνιες μισθώσεις.

Ο πρόεδρος της Ένωσης υποστήριξε ότι η Κεφαλονιά διαθέτει περισσότερες από 30.000 κλίνες σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης και ότι ο αριθμός αυτός υπερβαίνει τη δυναμικότητα των ξενοδοχείων και των ενοικιαζόμενων δωματίων.

Εξέφρασε επίσης ανησυχία για τη λειτουργία μη νόμιμων καταλυμάτων και για την απουσία επαρκούς ανταποδοτικότητας προς την τοπική κοινωνία από τα σχετικά φορολογικά έσοδα.

Ιδιαίτερα επικριτικός ήταν για το τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση, επισημαίνοντας ότι τα έσοδα καταλήγουν στον κρατικό προϋπολογισμό και δεν επιστρέφουν αυτομάτως στον τόπο όπου εισπράττονται για την ανάπτυξη υποδομών.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στη μετατροπή παραδοσιακών ενοικιαζόμενων δωματίων σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Κατά την άποψή του, η υψηλή φορολογία, οι λειτουργικές υποχρεώσεις και η περιορισμένη τουριστική περίοδος ωθούν αρκετούς επαγγελματίες σε αυτή την επιλογή.

Το πρόβλημα, όπως τόνισε, δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά και κοινωνικό.

Οι νεότερες γενιές αποθαρρύνονται από το να συνεχίσουν τις οικογενειακές επιχειρήσεις.

Χωροταξικό: «Απαξιώνεται η μικρή ιδιοκτησία»

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο Δημήτρης Ατσάρος στο ζήτημα του χωροταξικού σχεδιασμού.

Υποστήριξε ότι οι προωθούμενες ρυθμίσεις δημιουργούν σοβαρά προβλήματα για τη μικρή ιδιοκτησία και περιορίζουν τις δυνατότητες ανάπτυξης μικρών τουριστικών επιχειρήσεων.

Έφερε ως παράδειγμα περιοχές της Λειβαθούς, όπου, σύμφωνα με την περιγραφή του, τίθενται προϋποθέσεις έκτασης δώδεκα στρεμμάτων για συγκεκριμένες τουριστικές αναπτύξεις.

Ο ίδιος θεωρεί ότι οι περιορισμοί αυτοί ευνοούν τις μεγάλες επενδύσεις σε βάρος των μικρών ιδιοκτητών.

«Δεν μπορεί κάποιος να φτιάξει δύο δωμάτια για την οικογένειά του, μπορεί όμως ένα μεγάλο ξενοδοχείο να φτιάξει 100 δωμάτια στην ίδια ακριβώς περιοχή», ανέφερε.

Πρόκειται για την κριτική του στον προτεινόμενο χωροταξικό σχεδιασμό και όχι για διαπιστωμένη ενιαία απαγόρευση δόμησης σε όλα τα μικρότερα ακίνητα.

Ο Δημήτρης Ατσάρος υποστήριξε επίσης ότι ο σχεδιασμός θα έπρεπε να ξεκινήσει από το τοπικό επίπεδο, με ολοκλήρωση των τοπικών πολεοδομικών σχεδίων και ουσιαστική διαβούλευση, πριν από την επιβολή ευρύτερων περιορισμών.

Σοβαρές επιφυλάξεις για τα θαλάσσια πάρκα

Ανάλογη ανησυχία εξέφρασε και για τους σχεδιαζόμενους περιορισμούς που συνδέονται με τα θαλάσσια πάρκα.

Υποστήριξε ότι ενδέχεται να προκύψουν δυσανάλογες επιπτώσεις σε μικρές επιχειρήσεις και δραστηριότητες, ενώ έθεσε ερωτήματα για τη συμβατότητα διαφορετικών χρήσεων μέσα στις προστατευόμενες περιοχές.

Ανέφερε επίσης ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλέστηκε, 24 παραλίες στην Κεφαλονιά θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν απάτητες.

Η συγκεκριμένη αναφορά αποτυπώνει τον ισχυρισμό και την ανησυχία του, χωρίς να αποτελεί επιβεβαίωση οριστικού αριθμού παραλιών ή τελικού καθεστώτος περιορισμών.

Σκληρή κριτική για την οδική ασφάλεια

Από τη συνέντευξη δεν έλειψαν οι αναφορές στις υποδομές του νησιού.

Ο Δημήτρης Ατσάρος περιέγραψε επικίνδυνες καταστάσεις σε βασικούς οδικούς άξονες της Κεφαλονιάς, υποστηρίζοντας ότι προβλήματα που έχουν επισημανθεί εδώ και χρόνια εξακολουθούν να παραμένουν άλυτα.

Αναφέρθηκε στον δρόμο προς το Φισκάρδο, στον άξονα Πόρου–Σκάλας και στον δρόμο Σάμης–Αγίας Ευφημίας.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε σε περιστατικά θανατηφόρων τροχαίων και σε σημεία όπου, όπως υποστήριξε, τα μέτρα ασφαλείας αποδείχθηκαν ανεπαρκή.

«Δεκατέσσερα χρόνια έχουμε υποσχέσεις και ακόμα έχουμε κορδέλες και κολωνάκια σε δρόμους», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ασκώντας κριτική στη διαχείριση της οδικής ασφάλειας, αναφέρθηκε και σε περιστατικό στο Ληξούρι, υποστηρίζοντας ότι προστατευτική μπάρα τοποθετήθηκε μετά από θανατηφόρο δυστύχημα.

«Το σύστημα υγείας λειτουργεί με την αυτοθυσία των ανθρώπων του»

Ιδιαίτερα ανησυχητική χαρακτήρισε και την κατάσταση στον χώρο της υγείας.

Εκτός από τις ελλείψεις προσωπικού, αναφέρθηκε σε ασθενοφόρα που, σύμφωνα με όσα υποστήριξε, δεν μπορούν να αξιοποιηθούν λόγω έλλειψης οδηγών.

Επισήμανε ότι ορισμένα από αυτά έχουν προέλθει από ιδιωτικές δωρεές, χωρίς ωστόσο να υπάρχει πάντοτε η απαραίτητη στελέχωση.

«Είναι ένα σύστημα που λειτουργεί με την αυτοθυσία των ανθρώπων του, όχι με σχέδιο», ανέφερε.

Κατά τον ίδιο, οι ελλείψεις αυτές δεν επηρεάζουν μόνο την καθημερινότητα των μόνιμων κατοίκων, αλλά και τη δυνατότητα της Κεφαλονιάς να προσφέρει επαρκείς υπηρεσίες σε έναν μεγάλο αριθμό επισκεπτών κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

«Το νησί πρέπει να λειτουργεί δώδεκα μήνες, όχι τρεις»

Κλείνοντας τη συνέντευξή του, ο Δημήτρης Ατσάρος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη ενός διαφορετικού μοντέλου ανάπτυξης.

Επισήμανε ότι, σύμφωνα με την εκτίμησή του, περίπου το 65% των επισκεπτών επιστρέφει στην Κεφαλονιά και επομένως γνωρίζει καλά τα προβλήματα που επαναλαμβάνονται από χρονιά σε χρονιά.

Αναφέρθηκε στην εικόνα των δημόσιων χώρων, στις ελλείψεις των υποδομών και στην ανάγκη βελτίωσης της καθημερινότητας.

Το βασικό του μήνυμα ήταν ότι η τουριστική ανάπτυξη δεν μπορεί να μετριέται αποκλειστικά με τις αφίξεις.

Χρειάζεται να εξετάζεται η διάρκεια παραμονής, η δαπάνη των επισκεπτών, η βιωσιμότητα των μικρών επιχειρήσεων και η δυνατότητα του νησιού να εξυπηρετεί κατοίκους και τουρίστες.

«Το καλύτερο δεν είναι το συμφέρον της επιχείρησής μας, είναι το συμφέρον του τόπου», τόνισε.

Και κατέληξε με μια φράση που συνοψίζει τη φιλοσοφία του:

«Δεν ζητάμε κάτι παραπάνω από το να μπορεί ο κάτοικος να ζήσει και ο επισκέπτης να έρθει σε ένα νησί που λειτουργεί. Δώδεκα μήνες το χρόνο, όχι τρεις».

Μια τοποθέτηση που μεταφέρει τη συζήτηση από τους αριθμούς των τουριστικών αφίξεων στο ουσιαστικό ερώτημα: ποιο τουριστικό μοντέλο μπορεί να στηρίξει πραγματικά την Κεφαλονιά και τους ανθρώπους της;