Οι πρώτες δημοσκοπήσεις μετά τη ΔΕΘ δίνουν μια αρκετά καθαρή εικόνα: η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να βρίσκεται πρώτη με σημαντική διαφορά από το δεύτερο κόμμα, αλλά στην πρόθεση ψήφου τα ποσοστά της παραμένουν χαμηλότερα από το 28,31% που είχε λάβει στις ευρωεκλογές του 2024.
Και εδώ χρειάζεται μια βασική διάκριση, επειδή συχνά στην πολιτική συζήτηση συγχέονται δύο διαφορετικά μεγέθη: άλλο η πρόθεση ψήφου και άλλο η εκτίμηση ή αναγωγή ψήφου.
Η πρώτη καταγράφει τι απαντούν οι ερωτώμενοι τη στιγμή της έρευνας, μαζί με αναποφάσιστους και λοιπές επιλογές. Η δεύτερη αποτελεί στατιστική επεξεργασία της εταιρείας για την κατανομή της αδιευκρίνιστης ψήφου.
Pulse: 26,5% στην πρόθεση, 30,5% στην εκτίμηση
Στη δημοσκόπηση της Pulse για τον ΣΚΑΪ, που παρουσιάστηκε στις 16 Σεπτεμβρίου, η ΝΔ καταγράφεται στο 26,5% στην πρόθεση ψήφου. Η ΕΛΑΣ βρίσκεται στο 15% και το ΠΑΣΟΚ στο 10,5%. Οι αναποφάσιστοι καταγράφονται στο 11%.
Όταν όμως γίνεται η κατανομή των αναποφάσιστων, η εικόνα αλλάζει: η ΝΔ ανεβαίνει στο 30,5%, η ΕΛΑΣ στο 17% και το ΠΑΣΟΚ στο 12%.
Άρα, και οι δύο αριθμοί είναι αποτελέσματα της ίδιας έρευνας, αλλά δεν μετρούν ακριβώς το ίδιο πράγμα.
Αξιοσημείωτη είναι και η αξιολόγηση της παρουσίας του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ: 32% την κρίνει θετικά και 54% αρνητικά. Παράλληλα, 30% χαρακτηρίζει τις προτάσεις του «αρκετά, πολύ έως απόλυτα» ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες, ενώ 40% τις θεωρεί «λίγο, ελάχιστα έως καθόλου» ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες.
MRB: Το 23,8% δεν μετακινήθηκε μετά τη ΔΕΘ
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η μέτρηση της MRB για το OPEN της 17ης Σεπτεμβρίου.
Στην πρόθεση ψήφου η ΝΔ βρίσκεται στο 23,8%, ακριβώς στο ίδιο ποσοστό που είχε καταγράψει η MRB τον Ιούλιο. Η ΕΛΑΣ βρίσκεται στο 14,3%, από 14,4%, ενώ το ΠΑΣΟΚ ανεβαίνει στο 10,2% από 9,1%.
Επομένως, στη συγκεκριμένη μέτρηση, η ΔΕΘ δεν συνοδεύτηκε από μεταβολή της πρόθεσης ψήφου υπέρ της ΝΔ. Το κυβερνών κόμμα παρέμεινε στο 23,8%, ενώ το ΠΑΣΟΚ κέρδισε 1,1 ποσοστιαία μονάδα.
Ιδιαίτερα μεγάλη παραμένει και η λεγόμενη «γκρίζα ζώνη». Η MRB καταγράφει 18% συνολική αδιευκρίνιστη ψήφο, εκ των οποίων 14,7% δηλώνει ότι δεν έχει αποφασίσει ή δεν απαντά και 3,3% επιλέγει λευκό, άκυρο ή αποχή.
Από το 23,8% στο 29% – Πώς γίνεται η αναγωγή
Όταν η MRB πραγματοποιεί την αναγωγή, η ΝΔ ανεβαίνει από το 23,8% στο 29%, η ΕΛΑΣ από το 14,3% στο 17,4% και το ΠΑΣΟΚ από το 10,2% στο 12,4%.
Αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί απαιτείται προσοχή όταν συγκρίνονται δημοσκοπήσεις.
Το 23,8% δεν «αναιρεί» το 29%. Ούτε το 26,5% της Pulse «αναιρεί» το 30,5%. Είναι διαφορετικοί δείκτες που προκύπτουν από διαφορετικό στάδιο επεξεργασίας των απαντήσεων.
Για την πολιτική ανάλυση, όμως, έχει σημασία ότι στην ακατέργαστη πρόθεση ψήφου και οι δύο τελευταίες μετρήσεις τοποθετούν τη ΝΔ κάτω από το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών του 2024.
Το πολιτικό αποτύπωμα της ΔΕΘ
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο στοιχείο.
Η κυβέρνηση πήγε στη ΔΕΘ επιδιώκοντας να παρουσιάσει ένα εκτεταμένο πακέτο οικονομικών παρεμβάσεων και να μεταβάλει το πολιτικό κλίμα. Οι πρώτες μετρήσεις δεν καταγράφουν μεγάλη μεταβολή στην πρόθεση ψήφου υπέρ της ΝΔ.
Στην Pulse η ΝΔ βρίσκεται στο 26,5%, ενώ στη MRB παραμένει ακριβώς στο 23,8% που είχε τον Ιούλιο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι δύο δημοσκοπήσεις είναι απευθείας συγκρίσιμες μεταξύ τους — κάθε εταιρεία έχει τη δική της μεθοδολογία. Η ουσιαστική σύγκριση γίνεται πρωτίστως με την προηγούμενη μέτρηση της ίδιας εταιρείας.
Και εκεί η MRB δίνει ένα καθαρό δεδομένο: 23,8% τον Ιούλιο, 23,8% και μετά τη ΔΕΘ.
Η πρωτιά παραμένει – αλλά είναι διαφορετικό ερώτημα
Από την άλλη πλευρά, θα ήταν εξίσου λανθασμένο να παραγνωριστεί ότι η ΝΔ εξακολουθεί να έχει σαφές δημοσκοπικό προβάδισμα. Στην Pulse προηγείται κατά 11,5 μονάδες στην πρόθεση ψήφου, ενώ στην MRB η διαφορά από την ΕΛΑΣ είναι 9,5 μονάδες.
Άλλο όμως το ερώτημα «ποιο κόμμα είναι πρώτο;» και άλλο το «έχει ανακτήσει η ΝΔ τα ποσοστά που είχε στο παρελθόν;».
Στο πρώτο, οι συγκεκριμένες δημοσκοπήσεις απαντούν ξεκάθαρα ότι η ΝΔ παραμένει πρώτη.
Στο δεύτερο, τα στοιχεία της πρόθεσης ψήφου δείχνουν ότι εξακολουθεί να κινείται χαμηλότερα από το εκλογικό αποτέλεσμα των ευρωεκλογών του 2024.
Και αυτό είναι το πολιτικό δεδομένο που θα έχει ενδιαφέρον να παρακολουθηθεί στις επόμενες μετρήσεις: αν η εικόνα μετά τη ΔΕΘ αποτελεί απλώς χρονική υστέρηση στην αποτύπωση των εξαγγελιών ή αν τα ποσοστά της ΝΔ έχουν σταθεροποιηθεί σε ένα χαμηλότερο επίπεδο από εκείνο των ευρωεκλογών.
Η απάντηση δεν μπορεί να δοθεί από μία ή δύο δημοσκοπήσεις. Οι επόμενες μετρήσεις και κυρίως η τάση των ίδιων εταιρειών θα δείξουν εάν υπάρχει ουσιαστική μεταβολή ή συνέχιση της σημερινής εικόνας.
