Από την επόμενη εβδομάδα αναμένονται νέες μετρήσεις της κοινής γνώμης και στο Μέγαρο Μαξίμου περιμένουν να δουν εάν η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα άφησε πολιτικό αποτύπωμα. Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα: στο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου η αμερικανική τοποθέτηση δεν ήταν τόσο καθαρή απέναντι στην Τουρκία όσο θα επιθυμούσε η ελληνική πλευρά.
Νέος γύρος δημοσκοπήσεων αναμένεται από την επόμενη εβδομάδα και αυτή τη φορά τα βλέμματα θα στραφούν όχι μόνο στα ποσοστά των κομμάτων, αλλά και στα ποιοτικά χαρακτηριστικά των μετρήσεων.
Το ερώτημα είναι απλό: τι μπορεί να έχει αλλάξει μέσα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα;
Στην καθημερινότητα των πολιτών δεν έχει μεσολαβήσει κάποιο γεγονός ικανό από μόνο του να αλλάξει δραματικά την εικόνα. Η ακρίβεια παραμένει, τα προβλήματα της καθημερινότητας επίσης, ενώ τα μεγάλα κοινωνικά ζητήματα που καταγράφονται στις προηγούμενες έρευνες δεν εξαφανίστηκαν μέσα σε λίγες ημέρες.
Υπάρχει, όμως, ένας παράγοντας στον οποίο η κυβέρνηση επενδύει πολιτικά: η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Ελλάδα.
Το Μαξίμου περιμένει «μέρισμα» από την εξωτερική πολιτική
Η κυβέρνηση επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει την επίσκεψη Ρούμπιο παρουσιάζοντάς την ως ακόμη μία επιβεβαίωση της στρατηγικής σχέσης Αθήνας–Ουάσιγκτον και της αναβαθμισμένης γεωπολιτικής θέσης της Ελλάδας.
Δεν είναι τυχαία αυτή η επιλογή.
Η εξωτερική πολιτική και η άμυνα αποτελούν παραδοσιακά πεδία στα οποία η Νέα Δημοκρατία εμφανίζει καλύτερη εικόνα σε σχέση με άλλους τομείς της κυβερνητικής πολιτικής.
Ακόμη και σε περιόδους κατά τις οποίες η κυβέρνηση δέχεται ισχυρή πίεση για την ακρίβεια, την Υγεία ή άλλα προβλήματα της καθημερινότητας, η εικόνα της στα εθνικά ζητήματα εμφανίζεται συνήθως ανθεκτικότερη.
Αυτό ακριβώς ελπίζει τώρα να δει το Μέγαρο Μαξίμου στις νέες δημοσκοπήσεις.
Όχι απλώς θετικές απαντήσεις στις ερωτήσεις για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, αλλά μετατροπή αυτής της θετικής εικόνας σε πρόθεση ψήφου.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη διαφορά.
Άλλο να δηλώνει ένας πολίτης ότι θεωρεί θετική τη διεθνή παρουσία της χώρας και άλλο να αποφασίζει ότι αυτό είναι αρκετό για να ψηφίσει ξανά Νέα Δημοκρατία.
Η πραγματική δοκιμασία των νέων μετρήσεων
Οι επόμενες δημοσκοπήσεις, επομένως, θα δείξουν εάν η επίσκεψη Ρούμπιο κατάφερε να επηρεάσει κάτι περισσότερο από την επικοινωνιακή ατζέντα μερικών ημερών.
Εάν δηλαδή η εικόνα του Κυριάκου Μητσοτάκη δίπλα στον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών και οι αναφορές στη στρατηγική σχέση Ελλάδας–ΗΠΑ μπορούν να λειτουργήσουν ως πολιτικό αντίβαρο στη φθορά που προκαλούν άλλα ζητήματα.
Για το Μαξίμου αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία όσο πλησιάζουν οι εθνικές εκλογές.
Η κυβέρνηση χρειάζεται πλέον όχι απλώς θετικές αξιολογήσεις σε επιμέρους τομείς αλλά εκλογική συσπείρωση.
Και εκεί τα πράγματα γίνονται δυσκολότερα.
Το καλώδιο χαλάει την εικόνα
Υπάρχει, άλλωστε, ένα σημείο της επίσκεψης Ρούμπιο στο οποίο η κυβερνητική ανάγνωση δεν είναι τόσο εύκολη.
Πρόκειται για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.
Η Αθήνα επιμένει στην ιδιαίτερη σημασία της φράσης «fully committed», θεωρώντας ότι αποτυπώνει την πλήρη αμερικανική δέσμευση υπέρ του έργου.
Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα δεν ήταν μόνο εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν σημαντικό το έργο.
Το πραγματικά δύσκολο ζήτημα είναι τι συμβαίνει με τις τουρκικές αντιδράσεις και ειδικά με την αξίωση της Άγκυρας να απαιτείται άδειά της για έρευνες που συνδέονται με την πόντιση του καλωδίου.
Και σε αυτό το σημείο η δημόσια τοποθέτηση Ρούμπιο δεν έδωσε στην Αθήνα την απολύτως καθαρή απάντηση που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί πολιτικά.
Η λέξη που δεν ακούστηκε για την Τουρκία
Η κριτική που διατυπώνεται μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών είναι ότι η Ουάσιγκτον απέφυγε να πάρει δημόσια μια θέση που θα έκλεινε το ζήτημα απέναντι στην Άγκυρα.
Ο Ρούμπιο δεν είπε με τρόπο που να μην επιδέχεται διαφορετικές ερμηνείες ότι η Τουρκία δεν έχει κανένα δικαίωμα να παρεμβαίνει ή να απαιτεί άδεια για την εξέλιξη των συγκεκριμένων ερευνών.
Αντιθέτως, παρέπεμψε σε μια ευρύτερη συζήτηση που αφορά και άλλες χώρες.
Και εκεί βρίσκεται η πολιτική δυσκολία για την ελληνική κυβέρνηση.
Διότι άλλο είναι να παρουσιάζεται η Ουάσιγκτον ως ισχυρός υποστηρικτής ενός ενεργειακού project και διαφορετικό να δεσμεύεται δημόσια για το πώς θα αντιμετωπιστεί μια ενδεχόμενη τουρκική παρεμπόδιση του έργου.
Αυτή τη δεύτερη δέσμευση η Αθήνα δεν την πήρε με τον τρόπο που θα επιθυμούσε.
Κανείς δεν θέλει να «τραβήξει το αυτί» της Άγκυρας
Αυτό είναι και το δύσκολο συμπέρασμα της επίσκεψης.
Οι ΗΠΑ επιθυμούν στενή στρατηγική σχέση με την Ελλάδα, αλλά ταυτόχρονα δεν δείχνουν πρόθυμες να μετατρέψουν το καλώδιο σε δημόσια αμερικανοτουρκική αντιπαράθεση.
Η Ουάσιγκτον έχει δικούς της στρατηγικούς υπολογισμούς απέναντι στην Τουρκία και αυτό περιορίζει τις προσδοκίες όσων στην Αθήνα θα ήθελαν μια πολύ πιο καθαρή αμερικανική τοποθέτηση.
Με απλά λόγια, κανείς δεν φαίνεται πρόθυμος να «τραβήξει το αυτί» της Τουρκίας δημοσίως.
Αυτό δεν ακυρώνει τη σημασία της επίσκεψης Ρούμπιο ούτε τη στενή σχέση Ελλάδας–ΗΠΑ.
Ακυρώνει όμως την υπερβολική ανάγνωση ότι κάθε θετική αμερικανική αναφορά συνεπάγεται αυτομάτως πλήρη ταύτιση με τις ελληνικές θέσεις σε κάθε ελληνοτουρκική διαφορά.
Και τώρα έρχονται οι δημοσκοπήσεις
Γι’ αυτό οι νέες μετρήσεις αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Εάν η Νέα Δημοκρατία παρουσιάσει άνοδο, στο Μαξίμου είναι βέβαιο ότι ένα μέρος της θα αποδοθεί στην εικόνα που δημιουργήθηκε από την επίσκεψη Ρούμπιο και στην εξωτερική πολιτική.
Εάν όμως τα ποσοστά παραμείνουν στα ίδια επίπεδα, θα προκύψει ένα διαφορετικό και πολύ πιο δύσκολο ερώτημα:
Μπορεί πλέον η κυβέρνηση να μετατρέψει τα θετικά ποιοτικά χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής σε πραγματικές ψήφους;
Διότι στο τέλος αυτή είναι η μέτρηση που ενδιαφέρει πραγματικά το Μέγαρο Μαξίμου.
Όχι εάν οι πολίτες εγκρίνουν μία διπλωματική συνάντηση.
Όχι εάν θεωρούν θετική τη σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αλλά εάν όλα αυτά μπορούν να αλλάξουν την απόφασή τους όταν βρεθούν μπροστά στην κάλπη.
Και στο συγκεκριμένο πεδίο, η επίσκεψη Ρούμπιο είχε μεν ισχυρούς συμβολισμούς, αλλά άφησε και μία κρίσιμη εκκρεμότητα: η Ουάσιγκτον δήλωσε τη δέσμευσή της στο έργο του καλωδίου, χωρίς να δώσει στην Αθήνα την ξεκάθαρη δημόσια απάντηση απέναντι στην Τουρκία που θα έκλεινε οριστικά τη συζήτηση.
Οι επόμενες δημοσκοπήσεις θα δείξουν εάν οι ψηφοφόροι κράτησαν περισσότερο την πρώτη εικόνα ή τη δεύτερη.
