Η νέα δημοσκόπηση της Prorata ίσως κρύβει ένα πολύ πιο σημαντικό μήνυμα από το προβάδισμα των εννέα μονάδων που διατηρεί η Νέα Δημοκρατία έναντι της ΕΛΑΣ.
Το πραγματικό πολιτικό ερώτημα δεν είναι εάν η ΝΔ παραμένει πρώτη. Παραμένει και μάλιστα με καθαρή διαφορά.
Το ερώτημα είναι διαφορετικό:
Μπορεί να επιστρέψει σε ποσοστά που θα της επιτρέψουν να διεκδικήσει ξανά την αυτοδυναμία;
Και η συγκεκριμένη δημοσκόπηση, τουλάχιστον αυτή τη στιγμή, δεν δίνει ιδιαίτερα ενθαρρυντική απάντηση.
Η κυβέρνηση μόλις παρουσίασε στη ΔΕΘ ένα μεγάλο πακέτο μέτρων, επιδιώκοντας να μεταφέρει τη συζήτηση στην οικονομία και στην καθημερινότητα. Κι όμως, η ΝΔ καταγράφεται στο 25,5%, έναντι 25% στην προηγούμενη μέτρηση της ίδιας εταιρείας τον Ιούλιο.
Μισή μονάδα πάνω.
Ουσιαστικά, δηλαδή, παραμένει στην ίδια δημοσκοπική περιοχή.
Και όταν ένα κυβερνών κόμμα που έχει θέσει ως πολιτικό στόχο την αυτοδυναμία παραμένει κοντά στο 25%, το πρόβλημα δεν είναι ποιος βρίσκεται δεύτερος.
Το πρόβλημα είναι η απόσταση που χωρίζει το ίδιο από τον εκλογικό του στόχο.
Η ΔΕΘ δεν έφερε το «άλμα»
Αυτό είναι ίσως το πρώτο και σημαντικότερο συμπέρασμα.
Η κυβέρνηση επένδυσε πολιτικά στις εξαγγελίες της Θεσσαλονίκης. Όμως στην πρώτη αυτή αποτύπωση δεν φαίνεται να δημιουργείται κάποιο ισχυρό κύμα επανασυσπείρωσης γύρω από τη ΝΔ.
Και δεν είναι μόνο το 25,5%.
Υπάρχει ένα ακόμη πιο δύσκολο εύρημα.
Μόλις το 17% εκτιμά ότι, εφόσον εφαρμοστούν οι εξαγγελίες του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ, η καθημερινότητά του θα βελτιωθεί αρκετά ή πολύ.
Το 82% απαντά ότι θα βελτιωθεί λίγο έως καθόλου.
Αυτό είναι το πραγματικό καμπανάκι.
Γιατί η πολιτική επιτυχία ενός οικονομικού πακέτου δεν κρίνεται μόνο από το ύψος των μέτρων ή από το πόσες κοινωνικές ομάδες περιλαμβάνει. Κρίνεται τελικά από το εάν οι πολίτες αισθάνονται ότι τα μέτρα μπορούν πράγματι να αλλάξουν την καθημερινότητά τους.
Και εδώ η απάντηση είναι εξαιρετικά επιφυλακτική.
Το 78% δείχνει πού βρίσκεται το πρόβλημα
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο καθαρή όταν συνδυαστεί με την ακρίβεια.
Το 78% των πολιτών τη θεωρεί το σημαντικότερο ζήτημα που αντιμετωπίζει καθημερινά.
Δεν υπάρχει άλλο πρόβλημα που να πλησιάζει αυτό το ποσοστό.
Επομένως έχουμε δύο ευρήματα που πρέπει να διαβαστούν μαζί:
78% λέει ότι η ακρίβεια είναι το βασικό πρόβλημα.
82% δεν περιμένει μεγάλη βελτίωση της καθημερινότητάς του από τα μέτρα της ΔΕΘ.
Εκεί βρίσκεται ίσως και η εξήγηση γιατί η κυβέρνηση δυσκολεύεται να ξεκολλήσει από τη δημοσκοπική περιοχή του 25%.
Τα μέτρα μπορεί να έχουν δημοσιονομικό βάρος. Μπορεί να ωφελούν συγκεκριμένες κοινωνικές κατηγορίες. Αυτό όμως δεν σημαίνει αυτομάτως ότι δημιουργούν και πολιτική δυναμική.
Μέχρι στιγμής τουλάχιστον, η Prorata δεν καταγράφει κάτι τέτοιο.
Από 25% σε 25,5%: πολύ λίγο για τον στόχο της αυτοδυναμίας
Η σύγκριση με τον Ιούλιο είναι χαρακτηριστική.
Η ΝΔ ήταν στο 25%.
Τώρα βρίσκεται στο 25,5%.
Η μεταβολή της μισής μονάδας είναι τόσο μικρή ώστε δεν δικαιολογεί συμπέρασμα περί ουσιαστικής αλλαγής του πολιτικού κλίματος.
Και εδώ μπαίνει πλέον το ζήτημα της αυτοδυναμίας.
Το ακριβές ποσοστό που απαιτείται για αυτοδύναμη κοινοβουλευτική πλειοψηφία δεν είναι ένα σταθερό νούμερο, καθώς εξαρτάται και από το ποσοστό των κομμάτων που θα μείνουν εκτός Βουλής.
Αλλά ένα κόμμα στην περιοχή του 25%-26% απέχει πολύ από τα επίπεδα που υπό φυσιολογικές εκλογικές συνθήκες θα του επέτρεπαν να διεκδικήσει αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Άρα το βασικό πρόβλημα της ΝΔ δεν είναι η πρωτιά.
Η πρωτιά αυτή τη στιγμή δεν αμφισβητείται στη συγκεκριμένη μέτρηση. Η αυτοδυναμία όμως δεν πλησιάζει.
Και η ΔΕΘ, τουλάχιστον στην πρώτη δημοσκοπική αποτύπωση, δεν φαίνεται να γεφυρώνει αυτή την απόσταση.
Ακόμη πιο ανησυχητικό: η διαφορά μικραίνει
Υπάρχει μάλιστα μια λεπτομέρεια που αποκτά σημασία όταν συγκρίνουμε τις δύο τελευταίες μετρήσεις της ίδιας εταιρείας.
Τον Ιούλιο:
ΝΔ 25%.
ΕΛΑΣ 15,5%.
Διαφορά 9,5 μονάδες.
Τώρα:
ΝΔ 25,5%.
ΕΛΑΣ 16,5%.
Διαφορά 9 μονάδες.
Άρα η ΝΔ κερδίζει μισή μονάδα, αλλά η ΕΛΑΣ κερδίζει μία.
Η ψαλίδα δεν ανοίγει μετά τη ΔΕΘ.
Κλείνει οριακά.
Αυτό δεν σημαίνει φυσικά ότι υπάρχει αυτή τη στιγμή ανατροπή στην κορυφή. Εννέα μονάδες εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική διαφορά.
Δείχνει όμως ότι οι κυβερνητικές εξαγγελίες δεν έχουν προκαλέσει –τουλάχιστον ακόμη– εκείνη τη μετακίνηση ψηφοφόρων που θα άλλαζε τη συνολική εικόνα.
Η ΕΛΑΣ ανεβαίνει, αλλά ακόμη δεν απειλεί
Η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα ανεβαίνει από το 15,5% στο 16,5%.
Πρόκειται για μια σαφή βελτίωση και επιβεβαιώνει ότι έχει εδραιωθεί στη δεύτερη θέση.
Δεν σημαίνει όμως ότι βρίσκεται κοντά στη ΝΔ.
Οι εννέα μονάδες παραμένουν σημαντική απόσταση και ο Αλέξης Τσίπρας έχει και ο ίδιος ένα πρόβλημα: οι δικές του εξαγγελίες στη ΔΕΘ αξιολογούνται θετικά μόλις από το 29% και αρνητικά από το 69%.
Επομένως η κοινωνική δυσαρέσκεια δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε αποδοχή της εναλλακτικής πρότασης.
Αυτό εξακολουθεί να προστατεύει πολιτικά τη ΝΔ.
Αλλά άλλο πράγμα η διατήρηση της πρώτης θέσης και άλλο η επίτευξη αυτοδυναμίας.
Η προσωπική υπεροχή Μητσοτάκη δεν αρκεί
Υπάρχει και ένα δεύτερο στοιχείο που αξίζει προσοχής.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παραμένει καθαρά πρώτος στην εμπιστοσύνη για την πρωθυπουργία με 27%.
Ο Αλέξης Τσίπρας βρίσκεται στο 16%, ενώ Βελόπουλος και Ανδρουλάκης ακολουθούν μόλις με 6%.
Η προσωπική υπεροχή του πρωθυπουργού είναι συνεπώς σαφής.
Αλλά ούτε αυτή μεταφράζεται σήμερα σε αντίστοιχη εκλογική δυναμική για τη ΝΔ.
Και μάλιστα σε σχέση με την προηγούμενη Prorata υπάρχει μικρή υποχώρηση: τον Ιούλιο ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρισκόταν στο 28%.
Αυτό ενισχύει την εικόνα μιας κυβέρνησης που διατηρεί την πολιτική πρωτοβουλία και την πρωτιά, χωρίς όμως να δημιουργεί νέο ισχυρό ρεύμα γύρω της.
Το ΠΑΣΟΚ παραμένει εγκλωβισμένο
Το ΠΑΣΟΚ ανεβαίνει από το 8,5% στο 9%.
Κέρδος μισής μονάδας.
Αλλά πολιτικά το αποτέλεσμα παραμένει δύσκολο.
Σε μια περίοδο κατά την οποία το 78% των πολιτών βάζει την ακρίβεια στην κορυφή των προβλημάτων και το 82% δεν περιμένει ουσιαστική αλλαγή από τις κυβερνητικές εξαγγελίες, το ΠΑΣΟΚ εξακολουθεί να βρίσκεται σε μονοψήφιο ποσοστό.
Ακόμη περισσότερο, η απόστασή του από την ΕΛΑΣ μεγαλώνει.
Τον Ιούλιο ήταν επτά μονάδες.
Τώρα είναι 7,5.
Άρα ούτε το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται αυτή τη στιγμή ικανό να μετατρέψει την κυβερνητική φθορά σε μεγάλη δική του άνοδο.
Η κατάρρευση της Καρυστιανού αλλάζει ξανά το τοπίο
Η μεγαλύτερη μεταβολή της δημοσκόπησης αφορά την «Ελπίδα για τη Δημοκρατία».
Από 8,5% τον Ιούλιο υποχωρεί στο 4,5%.
Χάνει τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες.
Σχεδόν τη μισή δημοσκοπική της δύναμη μέσα σε δύο μήνες.
Πρόκειται για εντυπωσιακή πτώση και δείχνει ότι η αρχική δυναμική ενός νέου πολιτικού σχηματισμού δεν σημαίνει απαραίτητα και δημιουργία σταθερής εκλογικής βάσης.
Αντίθετα, Ελληνική Λύση και ΚΚΕ εμφανίζουν μικρά κέρδη. Η Ελληνική Λύση ανεβαίνει από το 7% στο 8% και βρίσκεται πλέον μόλις μία μονάδα πίσω από το ΠΑΣΟΚ, ενώ το ΚΚΕ κινείται από το 5,5% στο 6%.
Η εικόνα επομένως παραμένει κατακερματισμένη.
Και αυτό είναι ταυτόχρονα πλεονέκτημα και πρόβλημα για τη ΝΔ.
Πλεονέκτημα επειδή κανένας αντίπαλος δεν την πλησιάζει.
Πρόβλημα επειδή η ίδια δεν καταφέρνει να συγκεντρώσει τη δύναμη που χρειάζεται για τον στόχο που έχει θέσει.
Το 12% των αναποφάσιστων και η μεγάλη δεξαμενή που λείπει
Οι αναποφάσιστοι βρίσκονται στο 12%.
Ακριβώς όσο και τον Ιούλιο.
Άρα ούτε μετά τη ΔΕΘ φαίνεται να υπάρχει μαζική επιστροφή αναποφάσιστων προς το κυβερνών κόμμα.
Και αυτό είναι κρίσιμο για τη συζήτηση περί αυτοδυναμίας.
Για να μετατραπεί το σημερινό 25,5% σε ποσοστό που θα μπορούσε να ανοίξει σοβαρά τη συζήτηση για αυτοδύναμη κυβέρνηση, η ΝΔ χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη επανασυσπείρωση και προσέλκυση ψηφοφόρων.
Η συγκεκριμένη μέτρηση δεν δείχνει ότι αυτή η διαδικασία έχει αρχίσει με την ένταση που θα απαιτούνταν.
Και το κόμμα Σαμαρά παραμένει ένας πρόσθετος άγνωστος
Μέσα σε αυτή την εξίσωση υπάρχει και ο Αντώνης Σαμαράς.
Στην ερώτηση πόσο πιθανό είναι να ψηφίσουν ένα κόμμα υπό την ηγεσία του, το 5% απαντά «αρκετά πιθανό» και το 4% «πολύ πιθανό».
Το 9% αυτό δεν είναι πρόθεση ψήφου και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τέτοια.
Δείχνει όμως ότι υπάρχει μια δυνητική δεξαμενή.
Και για τη ΝΔ έχει σημασία όχι μόνο πόσο μεγάλο θα μπορούσε να γίνει ένα τέτοιο κόμμα, αλλά και από ποιους πολιτικούς χώρους θα αντλούσε τους ψηφοφόρους του.
Εάν ένα μέρος τους προερχόταν από τη σημερινή ή δυνητική εκλογική βάση της ΝΔ, τότε η εξίσωση της αυτοδυναμίας θα γινόταν ακόμη δυσκολότερη.
Η πρωτιά δεν είναι αυτοδυναμία
Αυτό είναι τελικά το βασικό μήνυμα που προκύπτει από τη νέα Prorata.
Η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να έχει ένα σημαντικό πολιτικό πλεονέκτημα: κανένας αντίπαλός της δεν βρίσκεται σήμερα κοντά της.
Αλλά αυτό δεν πρέπει να συγχέεται με τον πραγματικό στρατηγικό της στόχο.
Άλλο πρώτη δύναμη και άλλο αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Και αυτή τη στιγμή η απόσταση μεταξύ των δύο είναι μεγάλη.
Η ΔΕΘ θα μπορούσε να αποτελέσει το σημείο εκκίνησης μιας δημοσκοπικής ανάκαμψης. Η πρώτη εικόνα όμως δεν δείχνει κάτι τέτοιο.
Η ΝΔ πηγαίνει από το 25% στο 25,5%.
Η ΕΛΑΣ από το 15,5% στο 16,5%.
Η μεταξύ τους διαφορά μειώνεται ελαφρά.
Το 82% δεν περιμένει ουσιαστική βελτίωση της καθημερινότητάς του από τα κυβερνητικά μέτρα.
Και το 78% εξακολουθεί να δείχνει την ακρίβεια ως το μεγαλύτερο καθημερινό του πρόβλημα.
Αυτό δεν είναι η εικόνα μιας κυβέρνησης που αποκτά δυναμική αυτοδυναμίας μετά τη ΔΕΘ.
Είναι η εικόνα μιας κυβέρνησης που παραμένει κυρίαρχη ως προς την πρώτη θέση, αλλά εγκλωβισμένη σε ένα ποσοστό πολύ χαμηλότερο από εκείνο που χρειάζεται για τον μεγάλο εκλογικό της στόχο.
Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη προειδοποίηση της δημοσκόπησης για το Μέγαρο Μαξίμου:
η ΝΔ μπορεί σήμερα να κερδίζει καθαρά τη μάχη της πρωτιάς, αλλά δεν φαίνεται να κερδίζει από τα μέτρα της ΔΕΘ τη μάχη της αυτοδυναμίας.
Αν αυτή η εικόνα παγιωθεί και στις επόμενες μετρήσεις, τότε το πραγματικό ερώτημα της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης μπορεί σταδιακά να πάψει να είναι «ποιος θα έρθει πρώτος» και να γίνει ένα πολύ δυσκολότερο ερώτημα για τη Νέα Δημοκρατία:
με ποιον και με ποιον τρόπο θα μπορεί να κυβερνήσει την επόμενη ημέρα;
