Σε τροχιά εκλογικής προετοιμασίας εισέρχεται το πολιτικό σκηνικό, παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις ότι οι κάλπες θα στηθούν στο τέλος της τετραετίας. Οι 90 προτεραιότητες του Κυριάκου Μητσοτάκη, η κινητοποίηση της Νέας Δημοκρατίας και οι κινήσεις Τσίπρα και ΠΑΣΟΚ αποτυπώνουν ένα πολιτικό περιβάλλον που αρχίζει να θυμίζει παρατεταμένη προεκλογική περίοδο.
Η Δευτέρα 2 Νοεμβρίου είχε έντονο προεκλογικό χρώμα. Και αυτό δεν προέκυψε από κάποια επίσημη ανακοίνωση για πρόωρες εκλογές, αλλά από τις παράλληλες κινήσεις κυβέρνησης και κομμάτων.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκίνησε την ημέρα με το Υπουργικό Συμβούλιο, παρουσιάζοντας έναν οδικό χάρτη 90 κυβερνητικών προτεραιοτήτων μέχρι τη λήξη της θητείας. Λίγες ώρες αργότερα, βρέθηκε στην πρώτη συνεδρίαση της νέας Εκτελεστικής Γραμματείας της Νέας Δημοκρατίας, με το ενδιαφέρον στραμμένο στην οργανωτική προετοιμασία για τις εκλογές του 2027.
Το μήνυμα προς το κυβερνητικό επιτελείο ήταν σαφές: η εκλογική προετοιμασία δεν πρέπει να ανακόψει την παραγωγή κυβερνητικού έργου.
Οι 90 προτεραιότητες και το πολιτικό στοίχημα
Ο κυβερνητικός σχεδιασμός περιλαμβάνει 90 συγκεκριμένα παραδοτέα σε 20 υπουργεία. Από αυτά, τα 27 τοποθετούνται χρονικά στο 2026 και τα υπόλοιπα 63 στο 2027.
Στον κατάλογο περιλαμβάνονται φορολογικές και εισοδηματικές παρεμβάσεις, η συνέχιση μεγάλων έργων υποδομής, πρωτοβουλίες για τη στέγαση και την εργασία, καθώς και η περαιτέρω αύξηση του κατώτατου μισθού, με κυβερνητικό στόχο να φτάσει τα 1.000 ευρώ στις αρχές του 2028.
Για το Μέγαρο Μαξίμου, ο συγκεκριμένος σχεδιασμός αποτελεί προσπάθεια να παρουσιαστεί μια κυβέρνηση που εξακολουθεί να εργάζεται με ορίζοντα ολοκλήρωσης της τετραετίας.
Υπάρχει, ωστόσο, μια κρίσιμη πολιτική παράμετρος.
Οι πολίτες δεν αξιολογούν μια κυβέρνηση με βάση τον αριθμό των προτεραιοτήτων που ανακοινώνει, αλλά με βάση τα αποτελέσματα που διαπιστώνουν στην καθημερινότητά τους.
Η ακρίβεια, το στεγαστικό πρόβλημα, οι μισθοί και η αγοραστική δύναμη εξακολουθούν να αποτελούν καθοριστικά κριτήρια για την εκλογική συμπεριφορά.
Και όσο πλησιάζει η ώρα της κάλπης, τόσο δυσκολότερο γίνεται για μια κυβέρνηση να πείσει μόνο με υποσχέσεις για όσα πρόκειται να πραγματοποιηθούν.
Από το Υπουργικό Συμβούλιο στην Πειραιώς
Η δεύτερη κίνηση της ημέρας ήταν εξίσου χαρακτηριστική.
Μετά τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, ο πρωθυπουργός συμμετείχε στη συνεδρίαση της Εκτελεστικής Γραμματείας της Νέας Δημοκρατίας.
Εκεί το ενδιαφέρον μεταφέρθηκε από την κυβερνητική ατζέντα στην κομματική οργάνωση.
Η προετοιμασία των εκλογικών μηχανισμών, η κινητοποίηση των στελεχών και η ενίσχυση της παρουσίας του κόμματος στην κοινωνία αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Η Νέα Δημοκρατία επιδιώκει να διατηρήσει την εικόνα μιας κυβέρνησης που ολοκληρώνει το έργο της, ενώ παράλληλα προετοιμάζεται για μια εκλογική αναμέτρηση με αυξημένες πολιτικές απαιτήσεις.
Αυτό είναι και το δύσκολο στοίχημα για τον Κυριάκο Μητσοτάκη: να αποτρέψει τη μετατροπή των υπουργείων σε προσωπικά προεκλογικά επιτελεία και ταυτόχρονα να διατηρήσει ενεργό τον κομματικό μηχανισμό.
Οι δημοσκοπήσεις και το ερώτημα της τρίτης θητείας
Το πολιτικό περιβάλλον διαμορφώνεται και από την κοινωνική δυσαρέσκεια που αποτυπώνεται στις δημοσκοπήσεις.
Στο δημοσίευμα που αποτέλεσε την αφετηρία της συζήτησης γίνεται αναφορά σε μέτρηση της Alco, με τη Νέα Δημοκρατία στο 23,4% στην πρόθεση ψήφου, το 68% να επιθυμεί αλλαγή διακυβέρνησης και το 23% να υποστηρίζει μια τρίτη ευκαιρία για τον πρωθυπουργό.
Τα συγκεκριμένα ποσοστά χρειάζονται διασταύρωση με την πλήρη δημοσιευμένη έρευνα και την ακριβή διατύπωση των ερωτήσεων.
Σε κάθε περίπτωση, το πολιτικό ερώτημα παραμένει ουσιαστικό: μπορεί η κυβέρνηση να μετατρέψει τις εξαγγελίες της σε αποτελέσματα ικανά να αλλάξουν το κλίμα πριν από τις εκλογές;
Ο Τσίπρας διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο
Την ίδια ώρα, ο Αλέξης Τσίπρας ανεβάζει τους τόνους απέναντι στην κυβέρνηση.
Από την Καλαμάτα, σε συγκέντρωση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, έθεσε ως στόχο την εκλογική νίκη, ξεκαθαρίζοντας ότι το νέο πολιτικό εγχείρημα δεν περιορίζεται στη διεκδίκηση της δεύτερης θέσης.
Η παρέμβασή του εντάσσεται στην προσπάθεια συγκρότησης ενός ισχυρού προοδευτικού πόλου που θα αμφισβητήσει την κυβερνητική κυριαρχία της Νέας Δημοκρατίας.
Ο πρώην πρωθυπουργός επιδιώκει να αξιοποιήσει την κοινωνική δυσαρέσκεια, δίνοντας έμφαση στην ακρίβεια, στις ανισότητες και στην ανάγκη πολιτικής αλλαγής.
Το ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι μόνο η ένταση της αντιπολιτευτικής ρητορικής, αλλά και η δυνατότητα του νέου σχήματος να αποκτήσει οργανωτική συνοχή και εκλογική δυναμική.
Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί διεύρυνση
Στο ίδιο πολιτικό σκηνικό, το ΠΑΣΟΚ συνεχίζει τις προσπάθειες διεύρυνσης της επιρροής του.
Η ανακοίνωση νέων προσώπων στην Επιτροπή Διεύρυνσης – Συμπαράταξης εντάσσεται στη στρατηγική της Χαριλάου Τρικούπη να ενισχύσει τις πολιτικές και κοινωνικές συμμαχίες της.
Για τον Νίκο Ανδρουλάκη, η επόμενη περίοδος έχει ιδιαίτερη σημασία.
Το ΠΑΣΟΚ καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να αποτελέσει μια αξιόπιστη εναλλακτική κυβερνητική πρόταση, σε ένα περιβάλλον όπου η επανεμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα δημιουργεί νέα δεδομένα στον χώρο της Κεντροαριστεράς.
Η πολιτική αντιπαράθεση δεν περιορίζεται, επομένως, στη σχέση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης. Επεκτείνεται και στον ανταγωνισμό για την εκπροσώπηση των ψηφοφόρων που επιθυμούν πολιτική αλλαγή.
Το πραγματικό εκλογικό δίλημμα
Η χώρα δεν βρίσκεται επισήμως σε προεκλογική περίοδο. Οι κινήσεις των πολιτικών επιτελείων, όμως, δείχνουν ότι η προετοιμασία έχει ήδη αρχίσει.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επενδύει στην ολοκλήρωση του κυβερνητικού έργου και στην οργανωτική ετοιμότητα της Νέας Δημοκρατίας.
Ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να εμφανιστεί ως βασικός διεκδικητής της πολιτικής αλλαγής.
Το ΠΑΣΟΚ επιδιώκει να ενισχύσει τη δική του δυναμική και να διευρύνει την εκλογική του απήχηση.
Ανάμεσα σε αυτές τις στρατηγικές βρίσκεται ο πολίτης, ο οποίος θα κληθεί να αξιολογήσει όχι μόνο τα προγράμματα και τις εξαγγελίες, αλλά κυρίως την πραγματικότητα που βιώνει.
Γιατί μπορεί τα κομματικά επιτελεία να μετρούν μήνες μέχρι τις κάλπες και η κυβέρνηση να μετρά 90 προτεραιότητες, αλλά οι πολίτες μετρούν κάθε μήνα τι τους απομένει από τον μισθό και τη σύνταξή τους.
Και αυτή ίσως αποδειχθεί η σημαντικότερη μέτρηση όλων.
