Ένα ιδιαίτερα σύνθετο πολιτικό σκηνικό περιγράφουν τα σενάρια για τις επόμενες εθνικές εκλογές, με τη Νέα Δημοκρατία να βρίσκεται αντιμέτωπη με το κρίσιμο όριο του 25%, τον Αντώνη Σαμαρά να εξετάζεται ως πιθανός νέος παράγοντας στον χώρο της Δεξιάς και την ενδεχόμενη παρουσία σχηματισμού συνδεόμενου με τον Ηλία Κασιδιάρη να προσθέτει έναν ακόμη άγνωστο. Την ίδια στιγμή, η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα, το ΠΑΣΟΚ, το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού και οι υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις βρίσκονται στο επίκεντρο μιας συζήτησης για την κατανομή των ψήφων, την αποχή και τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης.
Το πολιτικό σκηνικό γίνεται ολοένα πιο σύνθετο
Η συζήτηση για τις επόμενες εθνικές εκλογές δεν περιορίζεται πλέον στην εκλογική επίδοση της Νέας Δημοκρατίας και στη μάχη για τη δεύτερη θέση.
Η πιθανή εμφάνιση νέων κομματικών σχηματισμών δημιουργεί πρόσθετα ερωτήματα για τη σύνθεση του εκλογικού σώματος, τη μετακίνηση ψηφοφόρων και τις μετεκλογικές συνεργασίες.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τέσσερα διαφορετικά πολιτικά μεγέθη: η εκλογική αντοχή της ΝΔ, η πιθανή κάθοδος κόμματος του Αντώνη Σαμαρά, η συμμετοχή ενός σχηματισμού που θα συνδέεται με τον Ηλία Κασιδιάρη και η δυναμική των κομμάτων της αντιπολίτευσης.
Στο ίδιο κάδρο εντάσσεται και η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» της Μαρίας Καρυστιανού, με το ερώτημα εάν μπορεί να διατηρήσει το ενδιαφέρον που προκάλεσε η εμφάνισή της.
Οι πολιτικές εκτιμήσεις που κυκλοφορούν παρουσιάζουν ένα εκλογικό τοπίο με πολλά ανοιχτά ενδεχόμενα.
Χρειάζεται, ωστόσο, να γίνει μια σημαντική διάκριση: οι αριθμοί που αναφέρονται σε αυτά τα σενάρια δεν συνοδεύονται στο διαθέσιμο υλικό από πλήρη στοιχεία συγκεκριμένης δημοσκόπησης. Συνεπώς, δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν ως επιβεβαιωμένη μέτρηση της σημερινής πρόθεσης ψήφου.
Αντώνης Σαμαράς: Το σενάριο για ένα νέο κόμμα στη Δεξιά
Η ενδεχόμενη δημιουργία κόμματος από τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά αποτελεί μία από τις βασικές παραμέτρους της συζήτησης.
Σύμφωνα με το συγκεκριμένο πολιτικό σενάριο, ένας τέτοιος σχηματισμός θα μπορούσε να διεκδικήσει ψήφους κυρίως από τη Νέα Δημοκρατία, την Ελληνική Λύση και τη Φωνή Λογικής.
Η εκτίμηση που διατυπώνεται τοποθετεί την πιθανή εκλογική του επίδοση μεταξύ 5% και 7%.
Το εύρος αυτό, πάντως, αποτελεί πολιτική εκτίμηση και όχι τεκμηριωμένο δημοσκοπικό εύρημα με δημοσιοποιημένη μεθοδολογία.
Το ενδιαφέρον για το συγκεκριμένο σενάριο συνδέεται με την προηγούμενη πρωθυπουργική θητεία του Αντώνη Σαμαρά και τη δυνατότητα να απευθυνθεί σε ψηφοφόρους με διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες μέσα στον ευρύτερο συντηρητικό χώρο.
Εάν προχωρήσει σε κομματική πρωτοβουλία, η πραγματική της απήχηση θα εξαρτηθεί από την πολιτική πλατφόρμα, τα πρόσωπα που θα συμμετάσχουν και τη στάση των ψηφοφόρων.
Επομένως, δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο ούτε το μέγεθος της πιθανής εκλογικής του δύναμης ούτε το ποια κόμματα θα επηρεαστούν περισσότερο.
Κασιδιάρης: Η πολιτική συζήτηση και το νομικό εμπόδιο
Ένας ακόμη παράγοντας αφορά το ενδεχόμενο συμμετοχής στις εκλογές πολιτικού σχηματισμού που θα συνδέεται με τον Ηλία Κασιδιάρη.
Στο διαθέσιμο πολιτικό σχόλιο διατυπώνεται η εκτίμηση ότι ένας τέτοιος σχηματισμός θα μπορούσε να κινηθεί μεταξύ 4% και 5%, προσελκύοντας ψηφοφόρους από άλλους χώρους αλλά και πολίτες που είχαν απόσχει από προηγούμενες εκλογές.
Και εδώ, ωστόσο, πρόκειται για μη τεκμηριωμένη πρόβλεψη.
Το σημαντικότερο ζήτημα είναι θεσμικό.
Ο Ηλίας Κασιδιάρης έχει καταδικαστεί για την υπόθεση της Χρυσής Αυγής και η δυνατότητα συμμετοχής ενός κόμματος ή υποψηφίου στις εκλογές εξαρτάται από το ισχύον νομικό πλαίσιο και τον έλεγχο των αρμόδιων οργάνων.
Η πολιτική επιρροή ενός προσώπου δεν συνεπάγεται αυτομάτως δυνατότητα νόμιμης εκλογικής συμμετοχής.
Για τον λόγο αυτό, η αναφορά σε εξασφαλισμένη είσοδο στη Βουλή δεν μπορεί να υιοθετηθεί ως δεδομένο.
Η σχετική συζήτηση παραμένει υποθετική μέχρι να υπάρξουν συγκεκριμένες πολιτικές κινήσεις και οι προβλεπόμενες θεσμικές αποφάσεις.
Μαρία Καρυστιανού: Η πρόκληση της διάρκειας
Σημαντική θέση στα εκλογικά σενάρια καταλαμβάνει και η Μαρία Καρυστιανού.
Η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» παρουσιάζεται στο διαθέσιμο υλικό ως πολιτικός σχηματισμός που επιχειρεί να διατηρήσει την απήχησή του σε μια περίοδο κατά την οποία η εκλογική αναμέτρηση δεν έχει ακόμη προκηρυχθεί.
Η βασική εκτίμηση είναι ότι η αρχική κινητοποίηση γύρω από ένα νέο πολιτικό εγχείρημα μπορεί να διαφέρει από την υποστήριξη που διατηρείται σε βάθος χρόνου.
Αυτό αποτελεί ένα γενικό ζήτημα για κάθε νέο κόμμα.
Η αρχική δημοσιότητα, η αναγνωρισιμότητα ενός προσώπου και το ενδιαφέρον που προκαλεί η ίδρυση ενός σχηματισμού δεν μετατρέπονται απαραίτητα σε σταθερή εκλογική υποστήριξη.
Στο συγκεκριμένο πολιτικό σχόλιο υποστηρίζεται επίσης ότι η Καρυστιανού μπορεί να κινητοποιήσει πολίτες που δεν είχαν ψηφίσει στις προηγούμενες εθνικές εκλογές.
Για να αξιολογηθεί όμως το μέγεθος αυτής της πιθανής κινητοποίησης, χρειάζονται μετρήσεις που να καταγράφουν το προηγούμενο εκλογικό ιστορικό και τη σημερινή πρόθεση συμμετοχής των ερωτώμενων.
Η αποχή ως άγνωστος παράγοντας
Η πιθανή επιστροφή πολιτών στις κάλπες αποτελεί κοινό στοιχείο αρκετών από τα σενάρια.
Αναφορές γίνονται σε ψηφοφόρους που ενδέχεται να ενδιαφερθούν για την Καρυστιανού, τη Φωνή Λογικής ή έναν σχηματισμό συνδεόμενο με τον Κασιδιάρη.
Ωστόσο, η αποχή δεν αποτελεί ενιαία πολιτική κατηγορία.
Ένας πολίτης μπορεί να απέχει επειδή δεν αισθάνεται ότι εκπροσωπείται, επειδή δεν ενδιαφέρεται για την πολιτική ή εξαιτίας πρακτικών δυσκολιών.
Οι λόγοι αυτοί δεν οδηγούν απαραίτητα στην ίδια μελλοντική εκλογική επιλογή.
Επιπλέον, η αύξηση της συμμετοχής μεταβάλλει το σύνολο των έγκυρων ψήφων πάνω στο οποίο υπολογίζονται τα κομματικά ποσοστά.
Συνεπώς, ακόμη και εάν κάποιοι σχηματισμοί προσελκύσουν νέους ψηφοφόρους, η επίδραση στη συνολική κατανομή θα εξαρτηθεί από το πόσοι θα προσέλθουν και ποια κόμματα θα επιλέξουν.
ΕΛΑΣ και ΠΑΣΟΚ: Η αντιπαράθεση για τη δεύτερη θέση
Στον χώρο της αντιπολίτευσης, η συζήτηση επικεντρώνεται στην ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα και στο ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη.
Το πολιτικό σενάριο αποδίδει στην ΕΛΑΣ ποσοστό κοντά στο 15% και στο ΠΑΣΟΚ ποσοστό περίπου 12,5% στην πρόθεση ψήφου.
Για το ΠΑΣΟΚ γίνεται επίσης αναφορά σε προηγούμενη επίδοση 8,5%, η οποία χρησιμοποιείται ως βάση σύγκρισης.
Οι αριθμοί αυτοί χρειάζονται προσοχή.
Χωρίς να αναφέρονται η εταιρεία δημοσκόπησης, οι ημερομηνίες διεξαγωγής, το δείγμα και η ακριβής ερώτηση, δεν είναι δυνατόν να επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται για συγκρίσιμες μετρήσεις.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να μη συγχέεται η πρόθεση ψήφου με την εκτίμηση ψήφου, καθώς πρόκειται για διαφορετικούς δείκτες.
Από πολιτική άποψη, η αντιπαράθεση των δύο κομμάτων συνδέεται με τη διεκδίκηση ισχυρότερης κοινοβουλευτικής παρουσίας και με τη θέση που θα καταλάβουν στις συζητήσεις για την επόμενη κυβέρνηση.
Η τελική τους κατάταξη, πάντως, δεν μπορεί να προεξοφληθεί από τους αριθμούς ενός μη ταυτοποιημένου σεναρίου.
Ελληνική Λύση και Φωνή Λογικής στο επίκεντρο των μετακινήσεων
Η Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου και η Φωνή Λογικής της Αφροδίτης Λατινοπούλου περιλαμβάνονται στα κόμματα που εξετάζονται σε σχέση με την πιθανή εμφάνιση νέων σχηματισμών στον ευρύτερο χώρο της Δεξιάς.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του διαθέσιμου υλικού, η πιθανή κομματική πρωτοβουλία του Αντώνη Σαμαρά θα μπορούσε να διεκδικήσει τμήμα της εκλογικής τους βάσης.
Για τη Φωνή Λογικής γίνεται αναφορά σε ποσοστά κοντά στο όριο εισόδου στη Βουλή.
Το όριο αυτό είναι 3% των έγκυρων ψήφων σε πανελλαδικό επίπεδο.
Η αναφορά στο συγκεκριμένο επίπεδο δεν αρκεί για να διαπιστωθεί εάν ένα κόμμα θα εξασφαλίσει κοινοβουλευτική εκπροσώπηση.
Οι μετρήσεις παρουσιάζουν αβεβαιότητα, ενώ η πραγματική συμμετοχή και οι επιλογές των ψηφοφόρων κρίνονται στην κάλπη.
ΚΚΕ, Πλεύση Ελευθερίας, Νίκη και ΣΥΡΙΖΑ
Στο ίδιο σενάριο περιλαμβάνονται και οι υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις.
Για το ΚΚΕ αναφέρεται εύρος 6,5% έως 7%, ενώ η Πλεύση Ελευθερίας τοποθετείται κοντά στο 5%.
Η Νίκη εμφανίζεται σε εκτιμώμενο εύρος 3% έως 4%, με την επισήμανση ότι η εκλογική της βάση ενδέχεται να μην αποτυπώνεται πλήρως σε ορισμένες μετρήσεις.
Για τον ΣΥΡΙΖΑ διατυπώνεται η εκτίμηση ότι κινείται κοντά στο 1,7%, δηλαδή κάτω από το όριο κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης.
Τα παραπάνω ποσοστά αποτυπώνουν τους ισχυρισμούς του πολιτικού σεναρίου και όχι επιβεβαιωμένη, ενιαία δημοσκόπηση.
Ιδιαίτερα η θέση ενός κόμματος κοντά στο όριο του 3% απαιτεί προσεκτική ερμηνεία.
Μικρές μεταβολές στο εκλογικό ποσοστό μπορούν να έχουν μεγάλη σημασία για την τελική σύνθεση της Βουλής.
Νέα Δημοκρατία: Γιατί το 25% έχει αποκτήσει τόσο μεγάλη σημασία
Στο επίκεντρο της συνολικής συζήτησης παραμένει η Νέα Δημοκρατία.
Το πολιτικό σχόλιο που εξετάζουμε παρουσιάζει το 25% ως βασικό σημείο αναφοράς για την εκλογική επίδοση του κυβερνώντος κόμματος.
Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, μια επίδοση χαμηλότερη από το συγκεκριμένο ποσοστό θα μπορούσε να προκαλέσει έντονες εσωκομματικές συζητήσεις για την ηγεσία του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Ωστόσο, το 25% δεν αποτελεί θεσμοθετημένο όριο παραμονής ή αποχώρησης ενός πολιτικού αρχηγού.
Ούτε έχει τεκμηριωθεί ότι μια συγκεκριμένη εκλογική επίδοση θα οδηγήσει αυτομάτως σε διαδικασία διαδοχής.
Η πολιτική αποτίμηση θα εξαρτηθεί από το τελικό αποτέλεσμα, τη διαφορά από τα υπόλοιπα κόμματα και τις δυνατότητες σχηματισμού κυβέρνησης.
Πόσες έδρες αντιστοιχούν στο 25%;
Η κατανομή των εδρών αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της συζήτησης.
Το ισχύον εκλογικό σύστημα προβλέπει κλιμακωτό μπόνους για το πρώτο κόμμα, εφόσον συγκεντρώσει τουλάχιστον 25% των έγκυρων ψήφων.
Στο 25% το μπόνους ξεκινά από 20 έδρες και αυξάνεται κατά μία έδρα για κάθε επιπλέον μισή ποσοστιαία μονάδα, μέχρι το ανώτατο προβλεπόμενο όριο.
Το τελικό πλήθος εδρών εξαρτάται και από το ποσοστό των ψήφων που συγκεντρώνουν κόμματα τα οποία μένουν εκτός Βουλής.
Επομένως, δεν είναι ορθό να αποδίδονται αυτομάτως 105 έδρες στη ΝΔ μόνο και μόνο επειδή συγκεντρώνει λίγο πάνω από 25%.
Με την ενδεικτική υπόθεση ότι 8% των έγκυρων ψήφων κατευθύνεται σε κόμματα εκτός Βουλής, ένα κόμμα με ακριβώς 25% θα συγκέντρωνε περίπου 96 έδρες.
Για υψηλότερα ποσοστά, η κοινοβουλευτική του δύναμη θα αυξανόταν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα πλησίαζε αναγκαστικά στην αυτοδυναμία.
Επίσης, κάτω από το 25% δεν προβλέπεται να μοιράζεται το μπόνους των 20 εδρών στα υπόλοιπα κόμματα. Εφαρμόζεται η κατανομή των εδρών χωρίς το συγκεκριμένο μπόνους, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.
Η κυβέρνηση συνεργασίας και το ενδεχόμενο δεύτερων εκλογών
Η πιθανότητα να μην προκύψει αυτοδύναμη κυβέρνηση αποτελεί σημαντικό στοιχείο των μετεκλογικών σεναρίων.
Εάν κανένα κόμμα δεν συγκεντρώσει 151 έδρες, θα χρειαστεί να εξεταστούν οι δυνατότητες κοινοβουλευτικών συνεργασιών.
Αυτό δεν σημαίνει ότι θα πραγματοποιηθούν υποχρεωτικά δεύτερες εκλογές.
Το Σύνταγμα προβλέπει διαδικασία διερευνητικών εντολών για τον σχηματισμό κυβέρνησης, με βάση τους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς.
Εφόσον δεν καταστεί δυνατός ο σχηματισμός κυβέρνησης, προβλέπονται τα επόμενα συνταγματικά βήματα.
Η πιθανότητα δεύτερης κάλπης είναι, συνεπώς, ένα ενδεχόμενο και όχι δεδομένη εξέλιξη.
Αντίστοιχα, η συγκρότηση κυβέρνησης συνεργασίας δεν εξαρτάται μόνο από το αριθμητικό άθροισμα των εδρών.
Απαιτεί πολιτική συμφωνία μεταξύ των συμμετεχόντων κομμάτων.
Η επόμενη ημέρα παραμένει ανοιχτή
Τα σενάρια για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση περιλαμβάνουν περισσότερους παράγοντες από όσους υπήρχαν στις προηγούμενες εθνικές εκλογές.
Η πιθανή δημιουργία νέων κομμάτων, οι αλλαγές στις υπάρχουσες πολιτικές δυνάμεις, η εκλογική αποχή και οι κανόνες κατανομής των εδρών αποτελούν διαφορετικές παραμέτρους της ίδιας εξίσωσης.
Η Νέα Δημοκρατία βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης λόγω της κυβερνητικής της θέσης και της σημασίας που αποδίδεται στο όριο του 25%.
Παράλληλα, οι πιθανές πρωτοβουλίες του Αντώνη Σαμαρά και οι συζητήσεις γύρω από τον Ηλία Κασιδιάρη προσθέτουν ερωτήματα για τον ευρύτερο χώρο της Δεξιάς.
Η ΕΛΑΣ, το ΠΑΣΟΚ και τα υπόλοιπα κόμματα θα κριθούν από την πραγματική εκλογική τους επίδοση και τη δυνατότητα να διαμορφώσουν κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το πολιτικό τοπίο περιλαμβάνει πολλές μεταβλητές, αλλά ελάχιστες βεβαιότητες. Τα ποσοστά που διακινούνται ως σενάρια χρειάζονται δημοσκοπική τεκμηρίωση, ενώ η δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης θα κριθεί από την πραγματική κατανομή των εδρών και τις αποφάσεις των κομμάτων μετά την κάλπη.
Τι δείχνουν οι δημοσιευμένες δημοσκοπήσεις
Για να υπάρχει ένα πραγματικό σημείο σύγκρισης, στη δημοσκόπηση της Interview που δημοσιεύτηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 2026, η πρόθεση ψήφου ήταν 26,3% για τη ΝΔ, 13,7% για την ΕΛΑΣ και 11,9% για το ΠΑΣΟΚ. Η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» καταγραφόταν στο 4%, η Ελληνική Λύση στο 9,2% και η Φωνή Λογικής στο 3,2%.
