Μέχρι και το τρίτο δεκαήμερο του Ιουλίου, το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών το φθινόπωρο βρισκόταν ψηλά στις εκτιμήσεις πολιτικών στελεχών και αναλυτών. Πλέον, όμως, το πολιτικό σκηνικό φαίνεται να έχει αλλάξει, με το Μέγαρο Μαξίμου να προσανατολίζεται στην εξάντληση μεγαλύτερου μέρους της κυβερνητικής θητείας και τις κάλπες να μεταφέρονται, σύμφωνα με το συγκεκριμένο σενάριο, στην άνοιξη του 2027.
Για περίπου τρεις μήνες είχαν αναπτυχθεί έντονες συζητήσεις γύρω από το ενδεχόμενο μιας αιφνιδιαστικής προσφυγής στις κάλπες, ακόμη και στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Οι πυκνές περιοδείες κυβερνητικών στελεχών μέσα στο καλοκαίρι, οι διεργασίες για τα ψηφοδέλτια και η προσπάθεια επίσπευσης κυβερνητικών πρωτοβουλιών είχαν ερμηνευτεί από αρκετούς ως ενδείξεις εκλογικής προετοιμασίας.
Την ίδια στιγμή, βέβαια, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέμενε δημοσίως ότι οι εκλογές θα πραγματοποιηθούν την άνοιξη του 2027.
Τι άλλαξε στα τέλη Ιουλίου
Το βασικό ερώτημα είναι τι συνέβη και το σενάριο των φθινοπωρινών εκλογών φαίνεται να απομακρύνθηκε.
Σύμφωνα με την ανάλυση που διατυπώνεται, καθοριστικό ρόλο ενδέχεται να έπαιξαν οι τελευταίες δημοσκοπήσεις του Ιουλίου.
Η εκτίμηση πολιτικών αναλυτών είναι ότι οι μετρήσεις δεν έδωσαν στο κυβερνητικό επιτελείο την εικόνα που θα καθιστούσε ελκυστικό ένα εκλογικό αιφνιδιασμό.
Με απλά λόγια, εάν υπήρχε ένα ξεκάθαρο «παράθυρο ευκαιρίας», το Μέγαρο Μαξίμου θα μπορούσε να εξετάσει σοβαρότερα την αξιοποίησή του.
Από τη στιγμή που αυτό δεν προέκυψε, το δίλημμα άλλαξε.
Το δίλημμα του Μαξίμου
Η κυβέρνηση βρέθηκε ουσιαστικά μπροστά σε δύο επιλογές:
Να προχωρήσει σε εκλογές το φθινόπωρο, επιχειρώντας να προλάβει ενδεχόμενη περαιτέρω πολιτική φθορά, ή να κερδίσει χρόνο, προσπαθώντας να βελτιώσει την εικόνα της και κυρίως να μετατρέψει τις οικονομικές εξαγγελίες σε πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα για τους πολίτες.
Η δεύτερη επιλογή φαίνεται, σύμφωνα με το συγκεκριμένο πολιτικό σενάριο, να επικράτησε.
Και εδώ αποκτά ιδιαίτερη σημασία η ΔΕΘ.
Γιατί η ΔΕΘ μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα
Οι οικονομικές παρεμβάσεις που αναμένεται να παρουσιάσει ο πρωθυπουργός στη Θεσσαλονίκη δεν έχουν μόνο δημοσιονομική αλλά αναπόφευκτα και πολιτική διάσταση.
Για το κυβερνητικό επιτελείο έχει σημασία τα μέτρα να μη μείνουν απλώς στο επίπεδο των εξαγγελιών.
Εφόσον εφαρμοστούν τους επόμενους μήνες και αρχίσουν να αποτυπώνονται στο διαθέσιμο εισόδημα μισθωτών, συνταξιούχων, οικογενειών και άλλων κοινωνικών ομάδων, το Μαξίμου θα έχει περισσότερο χρόνο για να αξιολογήσει εάν μπορούν να αντιστρέψουν μέρος της κυβερνητικής φθοράς.
Έτσι, αντί για μια εκλογική αναμέτρηση αμέσως μετά τις ανακοινώσεις της ΔΕΘ, η λογική που περιγράφεται είναι διαφορετική: πρώτα εφαρμογή των μέτρων και μετά πολιτική αξιοποίησή τους.
Και δεύτερος γύρος παροχών το 2027;
Υπάρχει ακόμη μία παράμετρος.
Η μετάθεση του εκλογικού ορίζοντα αφήνει στην κυβέρνηση τη δυνατότητα να γνωρίζει πολύ καλύτερα στις αρχές του 2027 ποιος πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια του 2026.
Εφόσον οι συνθήκες το επιτρέψουν, θα μπορούσε να υπάρξει ένας ακόμη γύρος στοχευμένων παρεμβάσεων προς κοινωνικές ομάδες που θεωρούνται κρίσιμες και εκλογικά.
Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να φτάσει στις κάλπες έχοντας προηγουμένως αξιοποιήσει τόσο το πακέτο της ΔΕΘ όσο και οποιαδήποτε πρόσθετη δυνατότητα δημιουργηθεί τους επόμενους μήνες.
Το μεγάλο στοίχημα
Η επιλογή, ωστόσο, ενέχει και πολιτικό ρίσκο.
Ο περισσότερος χρόνος μπορεί να επιτρέψει στην κυβέρνηση να ανακτήσει έδαφος, αλλά μπορεί εξίσου να λειτουργήσει αντίστροφα εάν ενταθεί η φθορά ή εμφανιστούν νέες πολιτικές, κοινωνικές ή οικονομικές πιέσεις.
Γι’ αυτό και η απάντηση στο ερώτημα εάν ήταν σωστή η απομάκρυνση από το σενάριο των πρόωρων εκλογών δεν μπορεί να δοθεί σήμερα.
Θα δοθεί τελικά στην κάλπη.
Εάν τα μέτρα της ΔΕΘ, οι παρεμβάσεις που θα ακολουθήσουν και η οικονομική πορεία των επόμενων μηνών βελτιώσουν την κυβερνητική εικόνα, η επιλογή του χρόνου θα έχει δικαιωθεί.
Εάν όχι, το «παράθυρο» του φθινοπώρου που φαίνεται σήμερα να κλείνει ενδέχεται εκ των υστέρων να αποδειχθεί μια χαμένη πολιτική ευκαιρία.
