Μια σαφή διαφοροποίηση από τη συζήτηση περί «επιτυχημένης» αντιμετώπισης των φετινών πυρκαγιών καταγράφει ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Βασίλης Οικονόμου, επισημαίνοντας ότι από τη στιγμή που υπάρχουν απώλειες ανθρώπινων ζωών δεν μπορεί να γίνεται λόγος για επιτυχία.
Η τοποθέτησή του αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση επιχειρεί να κάνει τον απολογισμό της αντιμετώπισης των μεγάλων πυρκαγιών του Αυγούστου και ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος έχει υπερασπιστεί δημόσια τον τρόπο με τον οποίο λειτούργησε ο κρατικός μηχανισμός.
Η φράση Οικονόμου που ξεχώρισε
Μιλώντας στον ΑΝΤ1, ο Βασίλης Οικονόμου έθεσε ουσιαστικά μια «κόκκινη γραμμή» ως προς το πώς μπορεί να αξιολογηθεί η διαχείριση μιας φυσικής καταστροφής όταν αυτή συνοδεύεται από ανθρώπινες απώλειες.
«Όταν έχεις απώλεια ανθρώπινης ζωής ποτέ δεν είσαι ευχαριστημένος. Και για αυτό το λόγο εγώ δεν μπορώ να μπω σε μία συζήτηση ότι πετύχαμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Πρόκειται για μια δήλωση που διαφοροποιείται από μια επικοινωνιακή προσέγγιση η οποία εστιάζει στην κινητοποίηση των δυνάμεων, στις εκκενώσεις, στον αριθμό των εναέριων και επίγειων μέσων ή στις εκτάσεις που τελικά προστατεύθηκαν.
Ο βουλευτής της ΝΔ μεταφέρει το κέντρο βάρους αλλού: στο ανθρώπινο κόστος.
Η συζήτηση που άνοιξε ο Άκης Σκέρτσος
Ο Άκης Σκέρτσος βρέθηκε τις προηγούμενες ημέρες στην πρώτη γραμμή της κυβερνητικής επικοινωνίας για τις πυρκαγιές, παρουσιάζοντας τις θέσεις της κυβέρνησης και υπερασπιζόμενος την επιχειρησιακή αντιμετώπιση των μετώπων.
Η κυβερνητική επιχειρηματολογία εστιάζει, μεταξύ άλλων, στην ένταση και τις ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες των πυρκαγιών, στην ταχύτητα κινητοποίησης του κρατικού μηχανισμού και στις επιχειρήσεις προστασίας και απομάκρυνσης πολιτών.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι στο εσωτερικό της κυβερνητικής παράταξης όλοι επιλέγουν την ίδια φρασεολογία για τον τελικό απολογισμό.
Και ακριβώς εδώ βρίσκεται η πολιτική σημασία της παρέμβασης Οικονόμου.
«Δεν μπορώ να μπω σε συζήτηση ότι πετύχαμε»
Η συγκεκριμένη φράση είναι δύσκολο να περάσει απαρατήρητη.
Δεν συνιστά συνολική απόρριψη της προσπάθειας που έγινε από πυροσβέστες, εθελοντές, αστυνομικούς, στελέχη της Πολιτικής Προστασίας και τοπικές αρχές. Αντίθετα, βάζει διαφορετικό μέτρο στην αξιολόγηση του τελικού αποτελέσματος.
Άλλο πράγμα είναι να αναγνωρίζει κανείς ότι σε συγκεκριμένα μέτωπα υπήρξαν αποτελεσματικές επιχειρήσεις και άλλο να χαρακτηρίζει συνολικά «επιτυχημένη» μια αντιπυρική περίοδο κατά την οποία υπήρξαν νεκροί και μεγάλες καταστροφές.
Αυτό είναι ουσιαστικά το πολιτικό μήνυμα που προκύπτει από την παρέμβαση του βουλευτή.
Μια δύσκολη επικοινωνιακή ισορροπία για την κυβέρνηση
Η κυβέρνηση βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με μια εξαιρετικά δύσκολη ισορροπία.
Από τη μία πλευρά, επιδιώκει να υπερασπιστεί το έργο του κρατικού μηχανισμού και να παρουσιάσει όσα θεωρεί ότι λειτούργησαν καλύτερα σε σχέση με προηγούμενες μεγάλες φυσικές καταστροφές.
Από την άλλη, κάθε αναφορά σε «επιτυχία» γίνεται εξαιρετικά ευαίσθητη όταν στον απολογισμό υπάρχουν ανθρώπινες απώλειες, καμένες κατοικίες, επιχειρήσεις, αγροτικές εκτάσεις και φυσικό περιβάλλον.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο παρεμβαίνει ο Βασίλης Οικονόμου, επιλέγοντας έναν σαφώς πιο συγκρατημένο τόνο.
Οι συγκρίσεις με το παρελθόν
Οι κυβερνήσεις συχνά χρησιμοποιούν συγκριτικά στοιχεία για να αποτιμήσουν την αποτελεσματικότητα της Πολιτικής Προστασίας: καμένες εκτάσεις, αριθμό πυρκαγιών, διαθέσιμα εναέρια μέσα, εκκενώσεις και ταχύτητα επέμβασης.
Τα στοιχεία αυτά έχουν ασφαλώς επιχειρησιακή σημασία.
Ωστόσο, η πολιτική αντιπαράθεση γίνεται πολύ πιο δύσκολη όταν μετατρέπεται σε σύγκριση καταστροφών ανάμεσα σε διαφορετικές κυβερνητικές περιόδους.
Οι πυρκαγιές δεν έχουν κάθε χρόνο τα ίδια χαρακτηριστικά. Διαφέρουν οι θερμοκρασίες, οι άνεμοι, η ξηρασία, τα σημεία εκδήλωσης, η μορφολογία του εδάφους και η εγγύτητα σε κατοικημένες περιοχές.
Γι’ αυτό και η συζήτηση για το ποια κυβέρνηση «τα πήγε καλύτερα» με βάση αποκλειστικά αριθμούς μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε πολιτική αντιπαράθεση χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Το μήνυμα πίσω από τη διαφοροποίηση
Η παρέμβαση Οικονόμου δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι ανοίγει κάποιο συνολικό εσωκομματικό μέτωπο στη Νέα Δημοκρατία.
Είναι όμως μια σαφής διαφοροποίηση ως προς τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να παρουσιαστεί ο απολογισμός.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία.
Δείχνει ότι ακόμη και μέσα στην κυβερνητική παράταξη υπάρχουν στελέχη που θεωρούν πως πρέπει να αποφεύγονται οι θριαμβευτικοί τόνοι όταν μια φυσική καταστροφή έχει αφήσει πίσω της νεκρούς.
Το πολιτικό μήνυμα του Βασίλη Οικονόμου συνοψίζεται τελικά σε μία φράση:
Όταν υπάρχουν ανθρώπινες απώλειες, δεν υπάρχει χώρος για πανηγυρισμούς.
